Ιεροσυλία στο ιερό και χτυπημένοι ενορίτες – αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της OCU;

Κληρικός της OCU φόρεσε ένα φούτερ και πήγε να καταλάβει ναό της UOC. Φωτογραφία: ΕΟΔ

Τη νύχτα της 8ης προς 9η Απριλίου 2025, στο χωριό Βέρχιε Στανοβτσί στην περιοχή Τσερνιβτσί, μια ομάδα επιδρομέων, έχοντας αφαιρέσει με πριόνια τις κλειδαριές και έχοντας σπάσει τις πόρτες, κατέλαβε τον ναό της UOC. Κάποιες ενορίτισσες προσπάθησαν να τους σταματήσουν, για το οποίο πλήρωσαν αμέσως: σε μία κοπέλα της έσπασαν το κεφάλι με ένα ραβδί. Λίγο αργότερα οι επιδρομείς εκδιώχθηκαν από τον ναό.

Ωστόσο, αυτό που είδαν οι πιστοί στο ιερό ήταν συγκλονιστικό. Ιερά ενδύματα σκορπισμένα στο πάτωμα, βεβηλωμένη Αγία Τράπεζα, λεηλατημένο δωμάτιο επιτρόπου. Από τη συμπεριφορά στο ιερό ήταν φανερό ότι οι άνθρωποι που κατέλαβαν προσωρινά τον ναό δεν ήταν χριστιανοί, αλλά άθεοι. Φανταστείτε την έκπληξη των ενοριτών της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου όταν αποδείχθηκε ότι η συμμορία των μισθοφόρων ηγούνταν από τον κληρικό της OCU, Ρομάν Γκριστσούκ. Και παρόλο που προσπάθησε να κρύψει το πρόσωπό του κάτω από την κουκούλα του φούτερ του, οι ενορίτες της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου τον αναγνώρισαν.

Ο Γκριστσούκ δεν είναι απλώς ένας συμμετέχων, αλλά ένας οργανωτής βίας

Πριν από τα γεγονότα στο Βέρχιε Στανοβτσί, ο εκπρόσωπος της OCU Ρομάν Γκριστσούκ περιοριζόταν σε υποκινήσεις: έβριζε τους πιστούς της UOC, δημοσίευε προκλητικές αναρτήσεις και καλούσε σε καταλήψεις. Καμιά φορά, με ράσο, έκανε εμφάνιση σε «ψηφοφορίες» έξω από τις εκκλησίες, αλλά προσωπικά δεν σήκωνε ποτέ λοστό ή πριόνι. Ωστόσο, στο Βέρχιε Στανοβτσί, ο Γκριστσούκ διέσχισε αυτή τη γραμμή: επέβλεπε άμεσα τη διάρρηξή της εκκλησίας και ακόμη, όπως ισχυρίζεται μία από τις ενορίτισσεες, χρησιμοποίησε βία εναντίον τους.

Στο βίντεο, το οποίο βρέθηκε στην κατοχή της ΕΟΔ, βλέπουμε ενορίτες να τον ρωτούν γιατί παραβιάζει την εντολή του Θεού «Ου κλέψεις» και επίσης να τον ρωτούν γιατί οι συνάδελφοί του χτυπούν γυναίκες. Μετά από αυτό, ο Γκριστσούκ απομακρύνεται. Αλλά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ήταν αυτός.

Ας θυμίσουμε για άλλη μια φορά ότι κατά την απόπειρα κατάληψης, μία από τις ενορίτισσες της UOC τραυματίστηκε σοβαρά στο κεφάλι. Και ακόμη κι αν ο ίδιος ο Γκριστσούκ δεν χτύπησε, αυτός, ως συντονιστής της κατάληψης του ναού, είναι υποχρεωμένος να φέρει την πλήρη ευθύνη για τις ενέργειες της ομάδας του.

Βεβήλωση του ιερού

Μετά την κατάληψη του ναού, οι ριζοσπάστες που έφερε ο Γκριστσούκ εισέβαλαν στο ιερό. Πέταξαν τα ιερά του ναού, αλλά το χειρότερο είναι ότι βεβήλωσαν τα Άγια των Αγίων. Δεν ξέρουμε τι έκαναν με το ιερό (το μέρος όπου τελείται η Προσκομιδή), αλλά τα πλάνα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι πόρτες του ιερού είναι ορθάνοιχτες και δεν υπάρχει σκευοφυλάκιο (όπου φυλάσσεται το Σώμα και το Αίμα του Χριστού) στον θρόνο.

Ας θυμηθούμε ότι από τη σκοπιά όλης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, συμπεριλαμβανομένου του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, η Ουκρανική Ορθόδοξης Εκκλησίας υπό τον Μητροπολίτη Ονούφριο είναι κανονική Εκκλησία και τα Μυστήρια της έχουν χάρη και είναι έγκυρα. Αυτό σημαίνει ότι το ιερό (όπως και ο ίδιος ο ναός) πρέπει να προκαλεί τουλάχιστον μια ευλαβική στάση σε κάθε χριστιανό. Αλλά... Όπως μπορούμε να δούμε, τα ιερά του ναού το μόνο που τους προκάλεσαν ήταν η οργή και η χωρίς κίνητρα, αντιχριστιανική επιθετικότητα.

Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο αυτό που συνέβη δεν μπορεί να θεωρηθεί τίποτα άλλο από ιεροσυλία, και μάλιστα εσκεμμένη ιεροσυλία. Ακόμη και μετά την κατάληψη του ναού, οι ριζοσπάστες δεν είχαν καμία ανάγκη να πάνε στο ιερό, πολύ περισσότερο να διαπράξουν εκεί καταστροφικές ενέργειες.

Κάθε Ορθόδοξος Χριστιανός γνωρίζει: η Αγία Τράπεζα είναι ο πιο ιερός χώρος στην εκκλησία. Ακόμη και η είσοδος εκεί χωρίς ευλογία είναι αμαρτία. Και το να κάνουμε αυτό που έκαναν ο Γκριστσούκ και οι σύντροφοί του είναι έγκλημα ενώπιον του Θεού. Όλα όσα έγιναν στο Βέρχιε Στανοβτσί δεν εντάσσονται στη λογική της χριστιανικής ζωής. Και δεν έχει τίποτα κοινό ούτε με την Εκκλησία ούτε με το Ευαγγέλιο.

Θα υπάρξει αντίδραση;

Ο Ρομάν Γκριστσούκ δεν είναι ένας συνηθισμένος ακτιβιστής. είναι το δημόσιο πρόσωπο της «εκκλησίας» του Επιφάνιου (OCU). Στη σελίδα του υπάρχουν κοινές φωτογραφίες με τον Επιφάνιο Ντουμένκο. Κάνει τακτικά πολιτικές δηλώσεις καλώντας για «κάθαρση» της UOC. Ο Γκριστσούκ όχι μόνο δικαιολογεί τη δίωξη των πιστών, αλλά και τη ζητά. Ήταν αυτός που έγραψε ότι η επίσκεψη στις εκκλησίες της UOC είναι «ψήφος υπέρ της ρωσικής κατοχής».

Επιφάνιος Ντουμένκο και Ρομάν Γκριστσούκ. Φωτογραφία: Facebook του Γκριστσούκ

Τώρα οι δραστηριότητές του ξεπερνούν την επιθετική ρητορική. Ο κληρικός της OCU δεν ήταν απλώς προπαγανδιστής, αλλά έγινε άμεσος συμμέτοχος σε εγκλήματα.

Από αυτή την άποψη, έχουμε μια απολύτως λογική ερώτηση: τι θα πουν οι ηγέτες της OCU για όλα αυτά; Τι θα πει ο Επιφάνιος; Θα απαγορευτεί στον Γκριστσούκ η διακονία; Ή θα λάβει επιβράβευση για έναν «επιτυχή καθαρισμό»;

Το δεύτερο, όχι λιγότερο σημαντικό ερώτημα είναι τι θα πουν εκείνες οι Τοπικές Εκκλησίες που έχουν αναγνωρίσει την OCU ως κανονική Εκκλησία; Βρίσκονται αντιμέτωπες με το ερώτημα: είναι δυνατή η επικοινωνία με εκπροσώπους μιας οργάνωσης της οποίας οι κληρικοί ηγούνται της βεβήλωσης ενός ιερού τόπου;

Είμαστε βέβαιοι ότι αν σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα μια ομάδα ριζοσπαστών υπό την ηγεσία ενός κληρικού εισέβαλε σε εκκλησία άλλου δόγματος, χτυπούσε γυναίκες μέχρι να αιμορραγούν και βεβήλωνε ιερούς τόπους, θα ακολουθούσε ένα σκάνδαλο σε κρατικό επίπεδο: ποινικές υποθέσεις, καταδίκη από τις αρχές, τα ΜΜΕ κ.λπ.

Επιπλέον, ας φανταστούμε μόνο ότι αυτός ο κληρικός έβγαζε φωτογραφίες με τον επικεφαλής του δόγματος του και εμφανιζόταν συχνά στα ΜΜΕ. Ποια θα ήταν η αντίδραση; Πρέπει να είναι πολύ θυελλώδης. Αλλά στην Ουκρανία επικρατεί σιωπή. Καμία απάντηση από τις αστυνομικές αρχές. Ούτε μια δήλωση από εκείνες τις Τοπικές Εκκλησίες που μνημονεύουν τον Επιφάνιο σε κάθε Θεία Λειτουργία. Ούτε μια προσπάθεια να σταματήσει η βία.

Πότε θα αρχίσει το τέλος;

Η ιστορία προσφέρει παραδείγματα όταν οι αρχές έκαναν τα στραβά μάτια σε εγκλήματα εάν διαπράχθηκαν «για το καλό» του λαού ή του έθνους. Σε αυτά τα παραδείγματα, όλα κατέληγαν σε βία και αιματοχυσία. Και είναι απίθανο να έχει αλλάξει κάτι τώρα. Αν σήμερα ξυλοκοπηθούν οι γυναίκες σε μια εκκλησία ατιμώρητα, αύριο μπορεί να αρχίσουν να πυροβολούν.

Και από αυτή την άποψη, ο Ρομάν Γκριστσούκ δεν είναι απλώς μια απεχθής φιγούρα, «τέτοιες υπάρχουν αμέτρητες» στην OCU του Επιφάνιου. Είναι ένα σύμπτωμα της ασθένειας που έχει κατακλύσει το ουκρανικό θρησκευτικό και πολιτικό σύστημα. Μια ασθένεια στην οποία, αντί για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των πιστών, υπάρχει τυραννία, αντί για χριστιανισμός, υπάρχει το κήρυγμα του μίσους και της βίας, αντί της επιθυμίας για αγιότητα, υπάρχουν βλάσφημες πράξεις βανδαλισμού. Δεν υπάρχουν καν λέξεις κατάλληλες για να περιγράψουν αυτό που βλέπουν τα μάτια μας.

Η UOC επί του παρόντος υπόκειται σε διώξεις, τις οποίες η σύγχρονη Ευρώπη προτιμά να αγνοεί. Οι εκκλησίες αφαιρούνται κυνικά και επιδεικτικά από τους πιστούς, καίγονται και καταστρέφονται με μπουλντόζες. Κληρικοί ξυλοκοπούνται και προσβάλλονται, και ποινικές υποθέσεις ανοίγονται εναντίον τους για «υποκίνηση μίσους» (αν και, όπως φαίνεται, θα έπρεπε να ανοίξουν εναντίον ανθρώπων όπως ο Γκριστσούκ). Οι πιστοί της UOC έχουν γίνει ένα είδος τρίτης τάξης, «μη πολίτες» που δεν έχουν κανένα απολύτως δικαίωμα. Είναι σαφές ότι ως χριστιανοί δεν πρέπει να ανταποδίδουμε το κακό με κακό. Πρέπει όμως να πούμε την αλήθεια.

Η αλήθεια που πρέπει να μαθευτεί σε άλλες Εκκλησίες. Και αν δεν μας ακούσουν στην Ουκρανία, τότε μήπως θα μας ακούσουν τουλάχιστον εκεί που προσφέρεται η Αναίμακτη Θυσία;

Και το ουκρανικό κράτος –αν θέλει να διατηρήσει τα υπολείμματα νομιμότητας– είναι υποχρεωμένο να απαντήσει άμεσα στις ενέργειες του Γκριστσούκ, ο οποίος πρέπει να λογοδοτήσει σύμφωνα με τους νόμους της Ουκρανίας. Απλώς δεν μπορεί να μείνει ατιμώρητος. Γιατί αλλιώς θα είναι μια επανάληψη της δεκαετίας του ‘30, μόνο σε μια νέα ιστορική στροφή.