Οι Λουθηρανοί υποστηρίζουν την κατάργηση του «Filioque» στο Σύμβολο της Πίστεως

Εικόνα της Α' Οικουμενικής Συνόδου. Φωτογραφία: ec-patr.org

Η Διεθνής Μικτή Ορθόδοξη-Λουθηρανική Επιτροπή για τον Θεολογικό Διάλογο συνέστησε στις Λουθηρανικές εκκλησίες να απορρίψουν τη χρήση της προσθήκης «και του Υιού» (filioque) στο Σύμβολο της Πίστεως. Αυτό αναφέρεται στη επίσημη δήλωση της επιτροπής, που δημοσιεύθηκε μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την 1700η επέτειο της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου, αναφέρει η ΕΟΔ στην Αμερική.

Η επιτροπή καλεί όλες τις Λουθηρανικές εκκλησίες, που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την τροποποιημένη εκδοχή του Συμβόλου Πίστεως, να επιστρέψουν στο αρχικό ελληνικό κείμενο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα «εκπορεύεται εκ του Πατρός», και όχι «εκ του Πατρός και του Υιού».

Υπενθυμίζεται ότι η διατύπωση του filioque προστέθηκε σε τοπική σύνοδο στο Τολέδο το 589 για την καταπολέμηση της Αρειανικής αίρεσης, αλλά αργότερα έγινε αντικείμενο σοβαρής θεολογικής διαμάχης. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, οι ορθόδοξοι Πατέρες της Εκκλησίας αντιτάχθηκαν συστηματικά σε αυτήν την καινοτομία, υποστηρίζοντας ότι αντιβαίνει τόσο στη Γραφή όσο και στην Ιερά Παράδοση.

Έτσι, στο Ευαγγέλιο κατά Ιωάννη, ο Χριστός λέει ξεκάθαρα: «Όταν έρθει ο Παράκλητος, τον οποίο θα σας στείλω από τον Πατέρα, το Πνεύμα της αλήθειας, το οποίο εκπορεύεται από τον Πατέρα...» (Ιω. 15:26). Σε αυτή τη θεολογική βάση στηρίζεται η ορθόδοξη θέση: το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα.

Η Ρωμαϊκή εκκλησία, αντιθέτως, το 1438 στη Σύνοδο της Φλωρεντίας καθιέρωσε επίσημα το δόγμα της «διπλής εκπόρευσης» του Πνεύματος — «εκ του Πατρός και του Υιού ως από μία αρχή». Αυτό αποτέλεσε το θεολογικό σημείο διαχωρισμού μεταξύ Ανατολής και Δύσης, που οριστικοποιήθηκε στο Μεγάλο Σχίσμα του 1054.

Σημειώνεται ότι σήμερα, μετά από αιώνες, οι εκπρόσωποι του δυτικού χριστιανισμού αρχίζουν να συνειδητοποιούν τόσο τη θεολογική όσο και την ιστορική εσφαλμένη αυτής της προσθήκης. Το «Φιλιόκβε» έγινε σύμβολο αυθαίρετης παρέμβασης της παπικής εξουσίας στην ιερή παράδοση της Εκκλησίας, αντίθετα με τις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων.

Για τους ορθόδοξους χριστιανούς, αυτή η απόφαση των Λουθηρανών είναι ένα βήμα προς την Αλήθεια.

Όπως είχε ήδη αναφερθεί στην ΕΟΔ, ο θεολογικός διάλογος μεταξύ Ορθόδοξης και Λουθηρανικής Εκκλησίας για το θέμα του filioque συνεχίζεται εδώ και χρόνια. Περισσότερα για την προηγούμενη δήλωση: Η Επιτροπή Ορθοδόξων και Λουθηρανών εξέδωσε δήλωση για το «φιλιόκβε».