Ο Πρόεδρος της Εσθονίας απέρριψε για δεύτερη φορά τον αντιεκκλησιαστικό νόμο

Πρόεδρος της Εσθονίας Άλαρ Κάρις. Φωτογραφία: Postimees

Στις 3 Ιουλίου 2025, στην επίσημη ιστοσελίδα του Ριιγκικόγκου δημοσιεύθηκε ανακοίνωση ότι ο πρόεδρος της Εσθονίας απέρριψε ξανά τον λεγόμενο Νόμο Περί Εκκλησιών και ενοριών, ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα αναγκαστικής διακοπής των σχέσεων των θρησκευτικών οργανώσεων με ξένες δομές.

Ο πρόεδρος της Εσθονίας Άλαρ Κάρις δεν ενέκρινε την εκδοχή του Νόμου Περί Εκκλησιών και ενοριών, που υιοθετήθηκε από το κοινοβούλιο τον Απρίλιο, θεωρώντας την αντίθετη με το Σύνταγμα. Λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις του, το Ριιγκικόγκου προετοίμασε νέα έκδοση και την ενέκρινε στην τρίτη ανάγνωση στις 18 Ιουνίου. Ωστόσο, και αυτή την ανανεωμένη εκδοχή ο πρόεδρος αρνήθηκε να κηρύξει. 

«Το Ριιγκικόγκου, αν και έκανε κάποιες αλλαγές στο κείμενο του νόμου, αυτές αποδείχθηκαν ανεπαρκείς. Ο νόμος εξακολουθεί να αντιβαίνει σε τρία άρθρα του Συντάγματος και περιορίζει δυσανάλογα την ελευθερία των ενώσεων και της θρησκευτικής πίστης», σημείωσε ο πρόεδρος.

Κατά την άποψη του προέδρου, οι διατυπώσεις που αφορούν τις έννοιες «απειλές» και «σχέσεις με ξένες δομές» παραμένουν υπερβολικά ασαφείς και μπορούν να επηρεάσουν κοινότητες που δεν αποτελούν πραγματική απειλή: «Σύμφωνα με το κείμενο, αρκεί ακόμη και το γεγονός ότι κάποιος δεκαετίες πριν δικαιολογούσε τη βία. Έτσι, υπό την ισχύ του νόμου εμπίπτουν και τέτοιες θρησκευτικές κοινότητες, η απαγόρευση των σχέσεων με τις οποίες σαφώς δεν συνάδει με τους στόχους του νόμου», πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος της Εσθονίας Άλαρ Κάρις επισήμανε επίσης ότι στην επεξηγηματική σημείωση αναφέρεται άμεσα η επιδίωξη όχι μόνο να ρυθμιστούν οι διοικητικές σχέσεις, αλλά και να θιγούν ζητήματα διδασκαλίας και θρησκευτικής πρακτικής: «Στην επεξηγηματική σημείωση του νόμου αναφέρεται άμεσα ότι εκτός από τη ρύθμιση των διοικητικών σχέσεων υπάρχει επιθυμία να ελεγχθεί επίσης η εκκλησιαστική διδασκαλία και οι θρησκευτικές τελετές», υπογράμμισε.

Εκτός από τον νόμο Περί Εκκλησίας, ο πρόεδρος Κάρις αρνήθηκε επίσης να κηρύξει τον λεγόμενο Νόμο Περί σούπερ βάσης δεδομένων. Υπογράμμισε ότι στο σύστημα σχεδιαζόταν να περιληφθούν πληροφορίες για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Κατά τα λεγόμενά του, κατά την επεξεργασία τέτοιων ευαίσθητων πληροφοριών απαιτούνται σαφείς εγγυήσεις προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών.

Έτσι, και οι δύο νόμοι επιστράφηκαν στο κοινοβούλιο για περαιτέρω επεξεργασία.

Στην Εσθονική Ορθόδοξη Εκκλησία (ΕΟΕ) υπενθύμισαν ότι ο νόμος που υιοθετήθηκε από το κοινοβούλιο, παρά τις διορθώσεις, εξακολουθεί να παραβιάζει το Σύνταγμα, περιορίζει την ελευθερία της θρησκευτικής πίστης και παρεμβαίνει στην εσωτερική ζωή των θρησκευτικών οργανώσεων. Στην ΕΟΕ τόνισαν ότι ο νόμος στοχεύει κυρίως κατά της Εκκλησίας τους, καθώς προβλέπει την άρνηση των σχέσεων με το Πατριαρχείο Μόσχας, ενώ οι προτάσεις για μετάβαση υπό τη δικαιοδοσία της Κωνσταντινούπολης ακούγονται στο πλαίσιο της νομοθετικής πίεσης, γεγονός που αποκλείει τη δυνατότητα ελεύθερου και κανονικού διαλόγου.

Προηγουμένως, η ΕΟΔ έγραψε ότι στην Εσθονική Εκκλησία εξέφρασαν την ελπίδα ότι ο αρχηγός του κράτους θα λάβει μια ισορροπημένη απόφαση για την προστασία της ελευθερίας της θρησκευτικής πίστης.