Άμστερνταμ: Η δημιουργία της OCU και οι διώξεις κατά της UOC έχουν ξεκινήσει από τις αρχές των HΠΑ

Νούλαντ, Πάιατ και Ποροσένκο. Φωτογραφία: γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ

Στις 5 Αυγούστου 2025, στη συνάντηση με νέους Ρεπουμπλικάνους της Νέας Υόρκης, ο Αμερικανός δικηγόρος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (ΟΟΕ) Ρόμπερτ Άμστερνταμ κατηγόρησε τις αρχές των ΗΠΑ για την πρωτοβουλία δημιουργίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας (ΟΕΟ) και την οργάνωση διώξεων κατά της κανονικής ΟΟΕ. Αυτό δήλωσε στην ομιλία του ενώπιον του αμερικανικού κοινού, αναφέρει ο ανταποκριτής ΕΟΔ στην Αμερική σε αποκλειστικό βίντεο.

Σύμφωνα με τον Άμστερνταμ, η ιδέα της καταστροφής της ΟΟΕ για την «αποδυνάμωση της Ρωσίας» προτάθηκε από τη βοηθό του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ για ευρωπαϊκές και ευρασιατικές υποθέσεις Βικτώρια Νούλαντ και τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Ουκρανία Τζέφρι Πάιετ το 2014, κατά τη διάρκεια των γεγονότων στο Ευρωμαϊντάν. «Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτουμε δεν μπορώ να εγγυηθώ για αυτές, αλλά μας τις ανέφεραν αξιόπιστες πηγές – η Νούλαντ και ο Πάιετ πρότειναν την ιδέα της καταστροφής της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας», δήλωσε ο δικηγόρος.

Ο Άμστερνταμ ισχυρίζεται ότι στον πρέσβη Πάιετ ανατέθηκε να ξεκινήσει εργασία με τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίο για τη μεταφορά του ελέγχου της ΟΟΕ από τη Μόσχα στην Κωνσταντινούπολη. Παράλληλα, ο δικηγόρος σημειώνει «παράξενη σύμπτωση»: μετά την εργασία στην Ουκρανία, ο Πάιετ μεταφέρθηκε ως πρέσβης στην Ελλάδα, όπου συνέχισε να προετοιμάζει το έδαφος για τη δημιουργία μιας νέας εκκλησιαστικής δομής – της ΟΕΟ.

Ο Άμστερνταμ υπογράμμισε ότι η ΟΟΕ ήταν ουσιαστικά αυτόνομη από τη δεκαετία του 1990 και διαχειριζόταν τις υποθέσεις της. Το μόνο που παρέμενε ήταν το ζήτημα του κανονικού καθεστώτος και της διατήρησης της πνευματικής σύνδεσης με τη Μόσχα, όπως απαιτούσε το εκκλησιαστικό δίκαιο. «Αλλά για τις ΗΠΑ το κανονικό δίκαιο δεν είχε σημασία», σημείωσε.

Ο δικηγόρος ανέφερε ότι το 2018-2019 έγινε συμφωνία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στην οποία φέρονται να συμμετείχαν «εκατομμύρια δολάρια». Παράλληλα, ο Άμστερνταμ υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να κρίνει για τα ακριβή ποσά.

Ο Άμστερνταμ σημείωσε ότι αρχικά η ιδέα του Πομπέο δεν προέβλεπε την πλήρη εξαίρεση της ΟΟΕ από τη θρησκευτική ζωή, αλλά συνίστατο στη δημιουργία μιας νέας εκκλησίας που θα ένωνε όλους τους «πατριώτες Ουκρανούς». Ωστόσο, με την έναρξη του πολέμου και την απώλεια του Ντονμπάς, όπου η ΟΟΕ είναι παραδοσιακά ισχυρή, ο Ζελένσκι αναγκάστηκε να «αναδιαμορφώσει τη βάση των εκλογέων του» και έγινε υπερεθνικιστής.

«Οι Ουκρανοί υπερεθνικιστές είναι πολύ τρομακτικό κοινό. Πολλοί από αυτούς αντλούν την ιδεολογική τους συνέχεια από τον Στέπαν Μπαντέρα», δήλωσε ο δικηγόρος, σημειώνοντας ότι σημαντικό μέρος της σύγχρονης ουκρανικής ρητορικής αφορά «θρησκευτική και γλωσσική κάθαρση». Ο Άμστερνταμ υπογράμμισε ότι τον όρο «θρησκευτική κάθαρση» χρησιμοποίησε ο Ουκρανός βουλευτής Ποτουράεφ, και αυτό καταγράφηκε σε βίντεο.

Μιλώντας για την πρώτη του επίσκεψη στο Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Άμστερνταμ ανέφερε ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν πεπεισμένοι ότι η ΟΟΕ ελέγχεται από τη Ρωσία. «Η θρησκεία εδώ δεν αναφέρθηκε καθόλου. Ούτε η πίστη, ούτε οι λειτουργίες. Τους είπα: πώς νομίζετε ότι μπορείτε να παρακάμψετε τους βασικούς μηχανισμούς της ανθρώπινης ζωής; Η ελευθερία της θρησκείας είναι η βάση για όλους μας. Γιατί το Υπουργείο Εξωτερικών να αλλάξει την πίστη των ανθρώπων;» ανέφερε ο δικηγόρος.

Το 2018 ο Τζέφρι Πάιετ συζήτησε με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο τη δημιουργία αυτοκέφαλης ουκρανικής Εκκλησίας, πείθοντας τον επικεφαλής της Εκκλησίας της Ελλάδος ότι «η Ορθόδοξη Εκκλησία μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στην ενίσχυση της ειρήνης και της συμφιλίωσης των λαών». Το 2019, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Τζέφρι Πάιετ ενέκρινε την απόφαση του επικεφαλής της Εκκλησίας της Ελλάδος να αναγνωρίσει την ΟΕΟ.