Στρογγυλή τράπεζα στο Παρίσι για τα προβλήματα της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας

Συμμετέχοντες σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης στο Παρίσι. Φωτογραφία: baznica.info

Στην πρωτεύουσα της Γαλλίας πραγματοποιήθηκε στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία: προκλήσεις και προοπτικές», που οργανώθηκε από Ευρωπαίους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θεολόγους και αναλυτές ως απάντηση στη συνεχιζόμενη πίεση των ουκρανικών αρχών στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Συμμετέχοντες στη συζήτηση ήταν ο θεολόγος Δημήτριος Κρίχαν, ο κοινωνιολόγος Νικολάι Μιτρόχιν, ο υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και λουθηρανός πάστορας Παύλος Λεβούσκαν, ο υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ντένις Λάπιν, ο ορθόδοξος συγγραφέας Ηλίας Ζαμπεζίνσκι.

Ο συντονιστής Παύλος Λεβούσκαν υπενθύμισε ότι αυτή η συζήτηση συνεχίζει έναν κύκλο συναντήσεων που είχαν προηγηθεί στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες, όπου οι συμμετέχοντες μίλησαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Προσευχητικό Πρωινό.

«Μοιραστήκαμε τις ανησυχίες μας με τους Ευρωπαίους πολιτικούς και μας άκουσαν. Οι συνομιλητές μας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατανοούν πλήρως ότι η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι απαράδεκτη από την άποψη των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων», δήλωσε.

Σύμφωνα με τον Λεβούσκαν, οι ενέργειες των ουκρανικών αρχών – η αφαίρεση της νομικής εγγραφής, η πίεση στις επισκοπές, οι αναγκαστικές μεταβάσεις ενοριών – έχουν γίνει συστηματικές. «Αυτή είναι μια προσπάθεια να προκληθεί εσωτερική διάσπαση, να προκληθεί χάος και να υπονομευθούν οι θέσεις της Εκκλησίας», σημείωσε ο συντονιστής.

Ο Ντένις Λάπιν τόνισε ότι πρόκειται για εκτεταμένη πίεση στην ελευθερία της συνείδησης:

«Δυστυχώς, είναι πολύ δύσκολο να μιλήσουμε για την ελευθερία του λόγου στην Ουκρανία σήμερα. Τα κρατικά ΜΜΕ βρίσκονται υπό πλήρη έλεγχο, οι ανεξάρτητες φωνές εκτοπίζονται. Ακόμη και σε επίπεδο τοπικών αρχών διεξάγεται εκστρατεία κατά της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – απολύονται δάσκαλοι, για προσευχή στο σπίτι υποβάλλονται μηνύσεις, οι καταλήψεις ναών γίνονται με τη συμμετοχή ένοπλων ατόμων».

Ο Λάπιν ανέφερε μια περίπτωση στην περιοχή Τσερνοβτσί, όπου μια νεαρή δασκάλα αγγλικών αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το χωριό λόγω της θρησκευτικής της ταυτότητας. «Οι άνθρωποι χάνουν όχι μόνο τους ναούς τους, αλλά και τη δουλειά τους και το δικαίωμα να ασκούν ελεύθερα την πίστη τους», σημείωσε.

Ο κοινωνιολόγος και ερευνητής Νικολάι Μιτρόχιν παρουσίασε μια συστηματική ανάλυση των γεγονότων. Σύμφωνα με αυτόν, η εκστρατεία κατά της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι μια προσπάθεια να δημιουργηθεί η εικόνα του «εσωτερικού εχθρού», βασιζόμενη σε σοβιετικούς και μετασοβιετικούς κατασταλτικούς μηχανισμούς.

«Στη Ρωσία, οι δυνάμεις ασφαλείας βρήκαν έναν βολικό στόχο με τη μορφή των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Στην Ουκρανία – με τη μορφή της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτές είναι ομάδες που δεν αντιστέκονται, δεν είναι ένοπλες, δεν αμύνονται. Είναι βολικό να "εργάζονται" πάνω τους για αναφορές, κερδίζοντας αστέρια και προαγωγές», σημείωσε ο Μιτρόχιν.

Ο ερευνητής υπενθύμισε ότι κατά τα έτη 2022–2025 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 1300 έρευνες, ωστόσο κατηγορίες για κατασκοπεία απαγγέλθηκαν μόνο σε 8 άτομα από το κλήρο.

«Δεν πρόκειται για ασφάλεια, αλλά για ένα εθνικιστικό σχέδιο στον θρησκευτικό τομέα – τη δημιουργία μιας ενιαίας, "αληθινής", ουκρανικής εκκλησίας. Για αυτόν τον σκοπό, μπορούν να φυλακίζουν, να δυσφημούν και να καταλαμβάνουν ναούς», τόνισε ο κοινωνιολόγος.

Παράλληλα, σύμφωνα με αυτόν, ακόμη και εντός του κράτους δεν υπάρχει ενότητα. «Οι τοπικές διοικήσεις στη Ζακαρπάτια, στη Βολίν, στην περιοχή Τσερνοβίτσι μερικές φορές αρνούνται να συμμετάσχουν στις καταλήψεις. Όλα εξαρτώνται από την παρουσία ακτιβιστών του κόμματος "Ελευθερία" και της νεολαίας τους. Αν υπάρχουν – καταλαμβάνουν ναούς. Αν όχι – η Εκκλησία επιβιώνει».

Σύμφωνα με τα δεδομένα που αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της συνάντησης, από την αρχή του πολέμου έχουν καταληφθεί πάνω από 1300 ενορίες. Στην περιοχή Τσερνοβτσί περίπου 50 ναοί άλλαξαν τυπικά δικαιοδοσία, αλλά μόνο 17 έχουν επίσημα εγγραφεί ως μέρος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας (δομή του Επιφάνιου).

Η πλειονότητα των καταληφθέντων ναών δεν λειτουργούν πλήρως: «κενά κτίρια, χόρτα μέχρι τη μέση, οι δημοτικοί υπάλληλοι καθαρίζουν την αυλή για να φαίνεται "αξιοπρεπής" στην κάμερα».

«Η πληρότητα των ναών της OCU ήταν πάντα χαμηλή – το ένα τρίτο της χωρητικότητας. Ενώ στις λειτουργίες της UOC στις περιοχές του Κιέβου οι άνθρωποι στέκονταν έξω στο χιόνι. Αυτή είναι η αντικειμενική εικόνα – παρά την πίεση, οι άνθρωποι κρατούν την πίστη τους», τόνισε ο Νικολάι Μιτρόχιν.

Οι συμμετέχοντες στη στρογγυλή τράπεζα κάλεσαν:

• να εξασφαλιστεί διεθνής παρακολούθηση της κατάστασης με τη θρησκευτική ελευθερία στην Ουκρανία;
• να υποστηριχθούν οι πιστοί που αρνήθηκαν υπό πίεση να αλλάξουν ομολογία;
• να αναγνωριστεί ότι η πίεση στην μεγαλύτερη θρησκευτική οργάνωση της Ουκρανίας είναι απαράδεκτη σε ένα δημοκρατικό κράτος;
• να υπενθυμιστεί ότι η ελευθερία της συνείδησης δεν είναι έγκλημα πολέμου.

Προηγουμένως, η ΕΟΔ έγραψε: ότι ο ΟΗΕ εγκαλεί την Ουκρανία για δίωξη του κλήρου, των κοινοτήτων και των δημοσιογράφων της UOC.