Δύο θάνατοι

Πατριάρχης Ηλίας και Φιλάρετος όταν ήταν Μητροπολίτης Κιέβου. Φωτογραφία: ανοιχτές πηγές

Σε μία εβδομάδα έφυγαν δύο άνθρωποι σχεδόν της ίδιας ηλικίας: ο Πατριάρχης Γεωργίας Ηλίας και ο Φιλάρετος Ντενισένκο. Και οι δύο για πολλές δεκαετίες ήταν αρχιερείς και καθόριζαν την πνευματική ζωή των λαών τους – του γεωργιανού και του ουκρανικού. Αλλά πόσο διαφορετικά το έκαναν αυτό.

Ο Πατριάρχης Ηλίας σε 49 χρόνια προεδρίας ουσιαστικά αναγέννησε την Γεωργιανή Εκκλησία, ένωσε τους Γεωργιανούς σε μία οικογένεια, έγινε νονός για δεκάδες χιλιάδες παιδιών. Σήμερα τον θρηνεί όχι μόνο η Γεωργία, αλλά και όλος ο κόσμος. Και αυτό χωρίς καμία υπερβολή – ο Πατριάρχης Ηλίας ήταν αδιαμφισβήτητη αυθεντία για όλη την Ορθοδοξία.

Ο Φιλάρετος Ντενισένκο πέθανε απαρατήρητα. Στην Ουκρανία δεν θα ανακηρύξουν πένθος, δεν θα σχηματιστούν ουρές αποχαιρετισμού. Η ηγεσία της χώρας θα εκδώσει μερικά τυπικά συλλυπητήρια, και σε μία εβδομάδα θα ξεχάσουν τον αρχηγό της ΟΠΕ ΚΠ.

Αλλά γιατί έτσι; Θα μπορούσε ο Φιλάρετος να τύχει της ίδιας αγάπης και σεβασμού με τον Πατριάρχη Ηλία; Αναμφίβολα, θα μπορούσε. Στις δεκαετίες του '70 και '80 βρισκόταν με τον Γεωργιανό Προκαθήμενο σε παρόμοια κατάσταση. Αλλά σε κάποια στιγμή επέλεξαν διαφορετικούς δρόμους. Ο Ηλίας έκανε τα πάντα για την ένωση του έθνους, ο Φιλάρετος – για τη διαίρεση. Ακριβώς αυτός έγινε το πρόσωπο του σχίσματος και της έχθρας στην ουκρανική ορθοδοξία, που διαρκούν μέχρι τις μέρες μας.

Η μοναδική επιδίωξη όλης της ζωής του ήταν η εξουσία. Να είναι πρώτος, να είναι κύριος, να είναι πατριάρχης. Όταν ο Ποροσένκο με τον Επιφάνιο τον εξαπάτησαν με την «προεδρία» στην ΠΕΟ, αναβίωσε την ΟΠΕ ΚΠ του.

Έχυσε στον Επιφάνιο τόνους βρωμιάς. Ας ήταν και δικαιολογημένα – αλλά παρόλα αυτά ήταν βρωμιά. Όλοι θυμούνται το καυχησιάρικό του «δεν είναι ακόμη γνωστό ποιος από εμάς θα πεθάνει πρώτος». Τώρα είναι γνωστό. Πρώτος πέθανε ο Φιλάρετος.

Γνωρίζουμε ότι, παρά τα πάντα, στην ΟΠΕ πολλοί προσεύχονταν ώστε ο Φιλάρετος πριν από τον θάνατο να προλάβει να μετανοήσει. Τον λυπούνταν και του εύχονταν χριστιανικό τέλος. Δυστυχώς, δεν κατάφερε να μετανοήσει.

Και ιδού μπροστά μας δύο ζωές και δύο θάνατοι: δικαίου και μακράν από τη δικαιοσύνη... Ο Κύριος μας τις δείχνει, σαν να τις έθεσε σε δύο παλάμες. Και αυτό είναι ένα πολύ εποπτικό μάθημα για κάθε χριστιανό.

Ο Μωυσής, απευθυνόμενος στον λαό πριν την είσοδο στη Γη της Επαγγελίας, είπε: «Ζωή και θάνατο πρότεινα σε σένα, ευλογία και κατάρα. Διάλεξε τη ζωή, για να ζήσεις εσύ και η γενιά σου».

Και αυτό δεν είναι ο Μωυσής, είναι ο Θεός που λέει σε κάθε έναν από εμάς: διάλεξε τη ζωή, και όχι τον θάνατο.