Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος θεωρεί τους Ουκρανούς φορείς του «ρωσικού κόσμου»;

Πατριάρχης Βαρθολομαίος στη Λιθουανία. Φωτογραφία: orthodoxianewsagency

Ιδού οι βασικές θέσεις του «λιθουανικού λόγου» του Πατριάρχη Βαρθολομαίου:
• η ίδρυση δομής του Κωνσταντινουπολιτικού Πατριαρχείου στη Λιθουανία – είναι «ιστορικό χρέος της Μητέρας-Εκκλησίας»·
• ο έξαρχος της Λιθουανίας «βαθιά και πολύπλευρα» γνωρίζει τη ρωσική γλώσσα, καθώς και «ξέρει να τελεί λειτουργίες στην εκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα και κατά το σλαβονικό Τυπικό»·
• η Κωνσταντινούπολη ανοίγει στη Λιθουανία εξαρχία για πρόσφυγες από την Ουκρανία και άλλες σλαβικές χώρες, οι οποίοι «ελπίζουν να δουν το πρόσωπο αληθινού πνευματικού πατέρα, και όχι αποστασιοποιημένου διοικητικού στελέχους»·
• ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έστειλε στη Λιθουανία συγκεκριμένα αυτόν τον έξαρχο, για να απευθύνει στους Ουκρανούς «λόγο παρηγοριάς και θεραπείας στη γλώσσα των προγόνων τους»·
• η εξαρχία δημιουργείται «όχι για να διαιρεί, αλλά για να ενώνει».
Και εδώ προκύπτουν μια σειρά από απορίες.

Πρώτον, στη Λιθουανία υπάρχει ήδη Ορθόδοξη Εκκλησία. Το 2022 απευθύνθηκε στη ΡΠΕ με αίτημα για ανεξαρτησία, και τώρα το καθεστώς της δεν είναι καθορισμένο. Αλλά όπως και να έχει, κανονική Εκκλησία δρα εδώ εδώ και όχι έναν αιώνα, και οι κανόνες δεν επιτρέπουν τη δημιουργία παράλληλων δικαιοδοσιών.

Δεύτερον, εάν παρ' όλα αυτά ιδρύεται παράλληλη δικαιοδοσία, για αυτό πρέπει να υπάρχουν πολύ σοβαροί λόγοι. Σε τι λοιπόν δείχνει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος; Τονίζει ότι ο έξαρχος είναι ιδιαίτερα αναγκαίος για την ποιμαντική φροντίδα των Ουκρανών προσφύγων. Και εάν ο επίσκοπος γνώριζε ουκρανικά, ένα τέτοιο βήμα θα μπορούσε ακόμη κάπως να γίνει κατανοητό. Αλλά με τα ουκρανικά ο έξαρχος δεν είναι εξοικειωμένος – γνωρίζει μόνο ρωσικά. Σε αυτό το πλαίσιο τα λόγια του Πατριάρχη, ότι οι Ουκρανοί χρειάζονται παρηγοριά «στη γλώσσα των προγόνων τους», ηχούν σχεδόν σαν προσβολή. Βγαίνει ότι οι πρόγονοι των Ουκρανών είναι Ρώσοι, και οι ίδιοι είναι φορείς του «ρωσικού κόσμου»; Και σε τι, τέλος, έγκειται η μοναδικότητα της ρωσόφωνης εξαρχίας του Φαναρίου, εάν ο κλήρος της Λιθουανικής Εκκλησίας και έτσι γνωρίζει άριστα και τα ρωσικά, και την εκκλησιαστική σλαβονική;

Τρίτον, όχι μικρότερη έκπληξη προκαλούν τα λόγια ότι οι Ουκρανοί «ελπίζουν να δουν το πρόσωπο αληθινού πνευματικού πατέρα, και όχι αποστασιοποιημένου διοικητικού στελέχους». Μήπως ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος πιστεύει σοβαρά ότι η αυθεντική πνευματικότητα είναι δυνατή μόνο στη δικαιοδοσία του;

Τέταρτον, η δήλωση ότι η εξαρχία της Κωνσταντινούπολης χρειάζεται «όχι για διαίρεση, αλλά για ένωση», επαναλαμβάνει λέξη προς λέξη τα λεχθέντα από τον έξαρχο του Φαναρίου Δανιήλ (Ζελίνσκι) στην Ουκρανία παραμονές της δημιουργίας της ΠΕΟ:
«Ήρθαμε εδώ όχι για να διαιρέσουμε την ουκρανική ορθοδοξία, αλλά αντίθετα – να κάνουμε ακόμη περισσότερα βήματα, για να φέρουμε σε όλους την επιθυμητή ένωση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας».

Σε τι οδήγησε όλη αυτή η «ένωση», το γνωρίζουμε. Και γι' αυτό ανησυχούμε για τους Λιθουανούς.