Γιατί ο ραββίνος και ο έξαρχος παρακαλούν για διεφθαρμένους;

Ο ραββίνος και ο έξαρχος του Φαναρίου ήρθαν στο δικαστήριο να παρακαλέσουν για αξιωματούχους κατηγορούμενους για διαφθορά. Φωτογραφία: СПЖ

Στις 24 Αυγούστου, τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης συγκλονίστηκαν από την είδηση για την πράξη του αρχιραββίνου του Κιέβου Γιοτάν Μάρκοβιτς: ήρθε στη δίκη για την επιλογή μέτρου δικονομικού καταναγκασμού κατά της αναπληρώτριας επικεφαλής του ΟΠ Ιρίνα Μούντρα και εξέφρασε την επιθυμία να εγγυηθεί γι' αυτήν.

Αναμφίβολα, η βοήθεια σε άνθρωπο που βρίσκεται σε δυσκολία είναι ευγενής και αξιέπαινη πράξη. Αλλά αυτό δύσκολα ισχύει για τη Μούντρα: τα «κατορθώματά» της είναι υπερβολικά προφανή. Το NABU δημοσίευσε αρκετές ηχογραφήσεις των συνομιλιών της, στις οποίες συζητά λεπτομερώς πώς να παρακάμψει τον νόμο για να «ξεπλύνει» εκατοντάδες εκατομμύρια για εγγύηση άλλου διεφθαρμένου, του Γ. Γκαλούστσενκο, πώς να δωροδοκεί δικαστές, πώς να αρπάζει περιουσίες μέσω σχημάτων επιδρομικής εξαγοράς, και μάλιστα δηλώνει ότι δεν πρέπει να καταπολεμάται η διαφθορά, αλλά να τεθεί υπό τον έλεγχό της.

Φυσικά, την τελική απόφαση λαμβάνει το δικαστήριο, αλλά οι δημοσιευμένες ηχογραφήσεις δεν αφήνουν αμφιβολίες: η αναπληρώτρια επικεφαλής του ΟΠ εμπλέκεται σε σχήματα μέσω των οποίων κλάπηκαν τεράστια ποσά από το κράτος.

Η Μούντρα δεν είναι ούτε Εβραία ούτε ενορίτισσα συναγωγής. Παρ' όλα αυτά, ο ραββίνος εγγυήθηκε γι' αυτήν, επικαλούμενος το γεγονός ότι τη γνωρίζει εδώ και αρκετά χρόνια, ότι τον επισκεπτόταν στο σπίτι του, και ότι «όταν χρειαζόταν να προσευχηθεί, όταν χρειαζόταν να κάνει διάφορα θρησκευτικά πράγματα, ερχόταν και τα έκανε».

Είναι αυτό αρκετό για να εγγυηθεί κανείς για άνθρωπο που εμπλέκεται στην κλοπή εκατοντάδων εκατομμυρίων; Η ερώτηση είναι ρητορική. Και εδώ το πρόβλημα έγκειται στο ότι ο ραββίνος δεν είναι μόνος σε αυτή την αιφνίδια υπεράσπισή του υπέρ υψηλόβαθμων διεφθαρμένων.

Στα τέλη του 2025, η χώρα παρακολουθούσε μια ακόμη σκανδαλώδη υπόθεση — του πρώην αντιπρωθυπουργού Αλεξέι Τσερνίσοφ, εμπλεκόμενου σε έρευνα του NABU που σχετίζεται με τον Μίντιτς. Οι ανακριτές ισχυρίζονται ότι ο Τσερνίσοφ (που αποκαλούσε τον εαυτό του στις ηχογραφήσεις Τσε Γκεβάρα) συμμετείχε στο ξέπλυμα μετρητών μέσω «back office» του σχήματος. Οι ντετέκτιβ τεκμηρίωσαν την παράδοση σε αυτόν και στον εμπιστευμένο του άνω του 1,2 εκατομμυρίου δολαρίων και σχεδόν 100.000 ευρώ σε μετρητά. Ο Τσερνίσοφ είναι νονός του Ζελένσκι.

Η κατάσταση είναι εξίσου προφανής όπως και με τη Μούντρα. Και πάλι στο δικαστήριο εμφανίζεται «εγγυητής». Αυτή τη φορά όχι ραββίνος, αλλά ο έξαρχος του Οικουμενικού Πατριαρχείου επίσκοπος Μιχαήλ (Ανίστσενκο). Μόνο που η επιχειρηματολογία του στο δικαστήριο ήταν εξίσου «πειστική» όπως και του Μάρκοβιτς. Κατά τα λεγόμενα του επισκόπου, τον «παρακάλεσαν» να έρθει οι βοηθοί του Τσε Γκεβάρα, και αυτός συμφώνησε, καθώς τον γνωρίζει ως «καλό άνθρωπο». Και πάλι, ο Τσερνίσοφ δεν ήταν ενορίτης της Εκκλησίας του Αγίου Ανδρέα, δεν εξομολογήθηκε ποτέ στον επίσκοπο και γενικά δεν υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες για την ανήκουσά του στην Ορθοδοξία. Παρ' όλα αυτά, ο έξαρχος του Φαναρίου αποφάσισε να έρθει στο δικαστήριο και να παρακαλέσει για άνθρωπο με εξαιρετικά αμφίβολη φήμη.

Και τώρα ας σκεφτούμε. Τις ηχογραφήσεις των συνομιλιών της Μούντρα και του Τσερνίσοφ, όπου μιλούν για ξέπλυμα φανταστικών ποσών, μπορεί να τις ακούσει ο καθένας — είναι ελεύθερα διαθέσιμες. Ναι, η ενοχή τους πρέπει ακόμη να αποδειχθεί, αλλά όλοι καταλαβαίνουν ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι «θύματα του καθεστώτος». Και κάλλιστα μπορεί να αποδειχθεί ότι εμπλέκονται στην κλοπή δημόσιου χρήματος σε ιδιαίτερα μεγάλη κλίμακα, και μάλιστα εν καιρώ πολέμου.

Ταυτόχρονα, και ο ραββίνος και ο έξαρχος είναι πολύ έξυπνοι άνθρωποι και δεν μπορούν να μην καταλαβαίνουν όλα αυτά. Όπως δεν μπορούν να μην καταλαβαίνουν ότι με τις πράξεις τους πλήττουν σοβαρά τη φήμη τους. Παρ' όλα αυτά, ήρθαν στο δικαστήριο. Γιατί;

Φυσικά, την ακριβή απάντηση γνωρίζουν μόνο οι ίδιοι. Αλλά η λογική υπαγορεύει: οι επιλογές εδώ είναι λίγες, και όλες δεν ευνοούν τον Μάρκοβιτς και τον επίσκοπο Μιχαήλ. Ένα πράγμα μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα: οι αρχές μας κατάφεραν να οικοδομήσουν με τις θρησκευτικές κοινότητες ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό σύστημα σχέσεων.

Ίσως τέτοια αποτελεσματικότητα δεν υπήρχε ακόμη και στα χρόνια της ΕΣΣΔ.