Τι είναι γνωστό για τη δολοφονία στη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ

Στην Ουκρανία «δεν παρατήρησαν» τη δολοφονία του μοναχού του Σβιατογκόρσκ. Φωτογραφία: ΣΟΔ

Στις 23 Αυγούστου 2026, περίπου στις έντεκα το πρωί, στο ανώτερο τμήμα της Ιεράς Λαύρας Κοιμήσεως της Θεοτόκου του Σβιατογκόρσκ, κοντά στον ναό του Αγίου Νικολάου, ομάδα αγνώστων επιτέθηκε στους μοναχούς της μονής. Ο μοναχός Βαρσανούφιος (Τουριάνσκι) δολοφονήθηκε, ο δόκιμος μοναχός Γρηγόριος και ο πρόσφυγας Αντρέι Κιριένκο, που διέμενε στη μονή, τραυματίστηκαν σοβαρά.

Για το συμβάν αργά το βράδυ της ίδιας ημέρας ενημέρωσε πρώτα ο ιστότοπος της ΣΟΔ, έπειτα ο επίσημος ιστότοπος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, και στη συνέχεια το γραφείο τύπου της μονής. Μέσα σε τέσσερις ημέρες στην ανακοίνωση αυτή προστέθηκαν πολλά: καταθέσεις του επιζώντος, πόρισμα ιατροδικαστή, αριθμός ποινικής υπόθεσης. Δεν προστέθηκε μόνο ένα πράγμα – μια σαφής αντίδραση του κράτους.

Τα πρώτα δεκαπέντε λεπτά

Για την επίθεση στη λαύρα έγινε γνωστό περίπου στις 11:15. Ο τραυματισμένος δόκιμος μοναχός Γρηγόριος κατάφερε να κατεβεί μόνος του από τον ναό του Αγίου Νικολάου στα αδελφικά κτίρια και να αναφέρει τι συνέβη. Η αδελφότητα κάλεσε αμέσως την αστυνομία.

Οι παθόντες μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο του Σλαβιάνσκ. Ο δόκιμος μοναχός Γρηγόριος είχε περίπου τέσσερα τραύματα από μαχαίρι, συμπεριλαμβανομένου διατιτραίνοντος τραύματος πνεύμονα. Ο Αντρέι Κιριένκο βρισκόταν σε ακόμη πιο σοβαρή κατάσταση: είχε επίσης τρυπηθεί ο πνεύμονάς του, και και οι δύο είχαν χάσει πολύ αίμα. Αργότερα μεταφέρθηκαν στο Χάρκοβο, όπου βρίσκονται υπό ιατρική παρακολούθηση.

Το σώμα του μοναχού Βαρσανουφίου η αδελφότητα βρήκε στο πλατύσκαλο της σκάλας Κυρίλλου και Μεθοδίου, μέσα σε λίμνη αίματος. Σύμφωνα με μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων, τελευταία του λόγια ήταν: «Δόξα τω Κυρίω Ιησού Χριστώ!.. Είμαι μοναχός».

Μαχαίρι ή σφαίρα

Στις πρώτες ανακοινώσεις, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας, αναφερόταν ότι ο μοναχός δολοφονήθηκε με μαχαίρι και ότι το πρόσωπό του ακρωτηριάστηκε. Η ιατροδικαστική εξέταση διευκρίνισε την εικόνα.

Σύμφωνα με το ιατρικό πιστοποιητικό θανάτου που εκδόθηκε από το παράρτημα Σλαβιάνσκ του Περιφερειακού Γραφείου Ιατροδικαστικής Εξέτασης του Ντονέτσκ, ο θάνατος επήλθε από διαμπερές πυροβολικό τραύμα κεφαλής και τραχήλου με βλάβη του κρανίου. Ως περίσταση θανάτου ο εμπειρογνώμονας ανέφερε επίθεση με σκοπό τη δολοφονία και την πρόκληση σωματικών βλαβών, που διαπράχθηκε με χρήση χειροβομβίδας πυροβόλου όπλου.

Δηλαδή ο μοναχός πυροβολήθηκε εξ επαφής ή σχεδόν εξ επαφής, ενώ οι άλλοι δύο μαχαιρώθηκαν και αφέθηκαν να πεθάνουν.

Τι είπε ο επιζών

Λεπτομέρειες για όσα συνέβησαν στο ανώτερο πλατύσκαλο είναι γνωστές από τα λόγια του ίδιου του Αντρέι Κιριένκο. Πρόκειται για κατάθεση ενός ατόμου, η οποία δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί από την ανάκριση, αλλά δεν διαθέτουμε άλλες μαρτυρίες.

Σύμφωνα με τη διήγησή του, καθόταν μόνος σε ένα παγκάκι κοντά στον ναό (προφανώς η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο ανώτερο σημείο της μονής). Πλησίασαν τρεις στρατιωτικοί. Ο Αντρέι τονίζει ιδιαίτερα: δεν ήταν οι στρατιωτικοί που συνήθιζε να βλέπει εκεί πάνω. Αυτοί οι τρεις ήταν με πλήρη εξοπλισμό και, κατά την εκτίμησή του, έμοιαζαν με μαχητές κάποιας ειδικής μονάδας.

Του είπαν: «Δόξα στην Ουκρανία». Αυτός σώπασε. Οι στρατιώτες επανέλαβαν τον χαιρετισμό. Τότε ο Αντρέι απάντησε όπως θα απαντούσε κάθε χριστιανός: «Δόξα τω Κυρίω Θεώ ημών. Σώσον και φύλαξον». Δηλαδή, πρώτα απ' όλα, δόξασε τον Θεό.

Μετά από αυτό άρχισαν να τον χτυπούν. Δίπλα βρίσκονταν ξύλινες δοκοί από τις οποίες ήταν φτιαγμένα τα κάγκελα στην κατηφόρα. Ένας από τους επιτιθέμενους πήρε μια τέτοια δοκό και άρχισε να χτυπά. Ο Αντρέι την άρπαξε με τα χέρια του, προσπαθώντας να σταματήσει τα χτυπήματα. Τότε ο επιτιθέμενος έβγαλε μαχαίρι και άρχισε να κόβει τα χέρια του για να αφήσει τη δοκό.

Ο Αντρέι άφησε και, σκυμμένος, κρατιόταν από τα κάγκελα. Του διέταξαν να σηκωθεί. Σκέφτηκε ότι τώρα θα τον πυροβολούσαν. Αντ' αυτού του κατάφεραν αρκετές μαχαιριές. Έπεσε. Οι στρατιωτικοί συζήτησαν για κάποιο χρονικό διάστημα μεταξύ τους τι να κάνουν μαζί του, και στη συνέχεια τον έριξαν σε ένα χαντάκι – προφανώς υπολογίζοντας ότι θα πέθαινε από αιμορραγία.

Από την επίθεση μέχρι τη στιγμή που τον βρήκαν πέρασαν περίπου σαράντα λεπτά. Όλο αυτό το διάστημα έχανε και ξανάβρισκε τις αισθήσεις του. Ενώ ήδη βρισκόταν στο χαντάκι, άκουσε πυροβολισμούς.

Για το ότι τραυματίστηκαν άλλοι δύο, ο Αντρέι έμαθε μόνο στο νοσοκομείο: μέχρι τότε πίστευε ότι η επίθεση είχε γίνει μόνο εναντίον του. Θυμάται επίσης ότι κοντά στον ανώτερο ναό υπήρχε ένα φυλάκιο με φύλακα, και δεν γνωρίζει τι απέγινε αυτός ο άνθρωπος.

Τι κάνει η ανάκριση

Στις 23 Αυγούστου το ανακριτικό τμήμα του αστυνομικού τμήματος αρ. 2 της Περιφερειακής Διεύθυνσης Αστυνομίας Κραματόρσκ της ΓΔΑΠ στην περιφέρεια Ντονέτσκ καταχώρισε στοιχεία στο ΕΝΜΠ βάσει του άρθρου 15 παρ. 2 και του άρθρου 115 παρ. 2 σημ. 1 του Ποινικού Κώδικα Ουκρανίας – ολοκληρωμένη απόπειρα εκ προθέσεως ανθρωποκτονίας – καθώς και βάσει του άρθρου 115 παρ. 1, εκ προθέσεως ανθρωποκτονία. Η προδικαστική έρευνα συνεχίζεται, άλλες λεπτομέρειες η αστυνομία δεν αποκαλύπτει.

Υπάρχει, ωστόσο, μια λεπτομέρεια που λέει περισσότερα από όλα τα επίσημα σχόλια μαζί. Την επίβλεψη της διαδικασίας στην υπόθεση αυτή ασκεί η Εξειδικευμένη Εισαγγελία στον τομέα της Άμυνας της Ανατολικής Περιφέρειας. Πρόκειται για υπηρεσία στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγονται ποινικά αδικήματα που διαπράττονται από στρατιωτικούς, στρατευσίμους και εφέδρους. Με απλά λόγια, στρατιωτικοί εισαγγελείς.

Είναι σαφές ότι αυτό δεν αποτελεί ακόμη καταδίκη ή κατηγορία. Ωστόσο η επιλογή του οργάνου που χειρίζεται την υπόθεση δείχνει ποιους ακριβώς εξετάζει η ανάκριση ως πιθανούς δράστες.

Αξίζει να προστεθεί ότι η Λαύρα του Σβιατογκόρσκ βρίσκεται σε παραμετωπική ζώνη, όπου ισχύει αυστηρό στρατιωτικό καθεστώς. Ένοπλοι ανέβηκαν πάνω, σκότωσαν έναν άνθρωπο, τραύματισαν άλλους δύο – και έφυγαν ήρεμα. Πώς μπορούσε να συμβεί όλο αυτό – είναι ερώτημα στο οποίο θα πρέπει να δοθεί απάντηση. Και η απάντηση μπορεί να αποδειχθεί δυσάρεστη.

Κηδεία

Στις 23 Αυγούστου, μετά την ολοκλήρωση των ανακριτικών ενεργειών, το σώμα του δολοφονηθέντος μεταφέρθηκε από τη λαύρα στο νεκροτομείο για ιατροδικαστική εξέταση. Την ίδια ημέρα, μετά το πέρας της αγρυπνίας στον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως, η αδελφότητα τέλεσε τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως του νεοκοιμηθέντος.

Στις 25 Αυγούστου το σώμα μεταφέρθηκε από το νεκροτομείο και η σορός τοποθετήθηκε στο κέντρο του καθεδρικού ναού της Κοιμήσεως. Η αδελφότητα τέλεσε την εξόδιο ακολουθία συλλειτουργικά. Πριν από την ταφή, λόγο για τον νεοκοιμηθέντα εκφώνησε ο αρχιμανδρίτης Θεοφάνης.

Μετά την ακολουθία της τελευταίας ασπασμού ο μοναχός Βαρσανούφιος ετάφη πίσω από το ιερό βήμα του καθεδρικού ναού της Κοιμήσεως – δίπλα στους τάφους του αρχιμανδρίτη Γαλακτίωνος (Βούιτσενκο) και του μοναχού Αριστοκλή (Χάστσινα), που σκοτώθηκαν κατά τον βομβαρδισμό της λαύρας το 2022.

Ποιος ήταν ο μοναχός Βαρσανούφιος

Ο μοναχός Βαρσανούφιος, κατά κόσμον Βασίλι Βιατσεσλάβοβιτς Τουριάνσκι, γεννήθηκε στις 22 Ιουλίου 1973. Είχε δύο πανεπιστημιακά πτυχία: το 1996 αποφοίτησε από το Κρατικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο Ντονέτσκ με ειδικότητα «Εμπλουτισμός Ορυκτών Πρώτων Υλών», και το 2005 από το Διεθνές Πανεπιστήμιο Χρηματοοικονομικών με ειδικότητα «Χρηματοοικονομικά».

Εργάστηκε ως μηχανικός-σχεδιαστής στο ινστιτούτο «Νορίλσκπρογιέκτ», ασχολήθηκε με το εμπόριο, εργάστηκε στο τμήμα σχεδιασμού του Συνδυάτου Φλυσσολιθίτη-Δολομίτη Ντοκουτσάγιεφσκ. Μια συνηθισμένη βιογραφία ανθρώπου που κάποια στιγμή αποφάσισε ότι αντί για γήινα συμφέροντα χρειαζόταν τα συμφέροντα της αιωνιότητας.

Το καλοκαίρι του 2013 ο Βασίλι Τουριάνσκι εντάχθηκε στην αδελφότητα της Λαύρας του Σβιατογκόρσκ. Την 1η Ιανουαρίου 2015 ο ηγούμενος της μονής, αρχιεπίσκοπος Αρσένιος, τον εκάρη δόκιμο μοναχό με το όνομα Ευσέβιος – προς τιμήν του ιερομάρτυρος Ευσεβίου Σαμοσατέως. Στις 23 Απριλίου 2019, τη Μεγάλη Τρίτη της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδας, ο μητροπολίτης Αρσένιος τον εκάρη μεγαλόσχημο μοναχό με το όνομα Βαρσανούφιος, προς τιμήν του αγίου Βαρσανουφίου. Στη μονή εκτελούσε τα διακονήματα του τραπεζάρη, του ανθοκόμου και του θερμοκηπιακού.

Την ημέρα της κοιμήσεώς του ο πατήρ Βαρσανούφιος μετέλαβε των Αχράντων Μυστηρίων. Ο ιερέας της Επισκοπής Ιζιούμ και Κουπιάνσκ πατήρ Ευγένιος Γκρέιτσαρ, που τον γνώριζε, διηγείται ότι κατά τη διάρκεια εκείνης ακριβώς της λειτουργίας τρία περιστέρια πέταξαν μέσα στον ναό, και ο μοναχός είπε: «Ο Κύριος δεν μας εγκαταλείπει». Μετά τη λειτουργία ανέβηκε τη σκάλα πάνω – για να τηλεφωνήσει στη μητέρα του.

Τι ακολουθεί

Ο δολοφόνος του μοναχού παραμένει άγνωστος μέχρι σήμερα. Αλλά όποιος κι αν αποδειχθεί, δεν ενήργησε μόνος του. Τον προετοίμαζαν επί πολλά χρόνια. Τον προετοίμαζαν δημοσιογράφοι που μετέδιδαν για «πράκτορες της ΦΣΒ στους ναούς», τον προετοίμαζαν βουλευτές που φώναζαν στους ιερείς «βαλίτσα-σταθμός-Ρωσία», τον προετοίμαζαν κληρικοί πατριωτικών ομολογιών που αποκαλούσαν τον κλήρο και τους πιστούς της ΟΟΕ «εχθρούς του λαού».

Αυτό που συνέβη στο Σβιατογκόρσκ είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα όλου αυτού του μίσους. Και αν οι αρχές, όπως λένε, θεωρούν την Ουκρανία κράτος δικαίου και δημοκρατικό, τότε η σύλληψη και η τιμωρία του εγκληματία πρέπει να αποτελέσει γι' αυτές ζήτημα τιμής.

Προς το παρόν όμως δεν βλέπουμε σημάδια αυτού. Ο Πρόεδρος «δεν παρατήρησε» τη δολοφονία του μοναχού, αν και είχε συμπεριλάβει τη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ στον κατάλογο των κυριότερων ουκρανικών ιερών τόπων που βρίσκονται υπό ειδική κρατική προστασία. «Δεν την παρατήρησαν» ούτε στην Κρατική Υπηρεσία Εθνοπολιτικής. Η αστυνομία σιωπά, η εισαγγελία σιωπά, σιωπούν και τα ΜΜΕ. Δημιουργείται η εντύπωση ότι από ψηλά δόθηκε εντολή να αγνοηθεί αυτή η τραγωδία.

Και η αδελφότητα της μονής ζητά προσευχές για την ανάπαυση του νεοκοιμηθέντος μοναχού Βαρσανουφίου και για την υγεία και την ταχεία ανάρρωση του δοκίμου μοναχού Γρηγορίου και του Αντρέι Κιριένκο.

Αιωνία η μνήμη.