Τραγωδία στη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ: ομολογία πίστεως ή όχι;

Μοναχός Βαρσανουφίος. Φωτογραφία: Λαύρα του Σβιατογκόρσκ

Αυτή τη στιγμή μεταξύ των Ορθοδόξων εκτυλίσσεται μια εξ αποστάσεως συζήτηση — αν ο θάνατος του μοναχού Βαρσανουφίου από τη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ θεωρείται ομολογία πίστεως. Η συζήτηση αυτή εντάθηκε ιδιαίτερα μετά τη δήλωση του τραυματισμένου δοκίμου Αντρέι Κιριένκο, ότι πριν από την επίθεση άνθρωποι με στολή απαίτησαν από αυτόν «σωστή» απάντηση στο σύνθημα «Δόξα στην Ουκρανία!». Ο Αντρέι απάντησε ως εξής: «Δόξα στον Κύριο και Θεό μας. Σώσε και διαφύλαξε». Έμεινε ζωντανός μόνο επειδή, μετά από αρκετές μαχαιριές, οι επιτιθέμενοι τον θεώρησαν νεκρό και τον πέταξαν σε ένα χαντάκι.

Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΠΔ, παρόμοιος διάλογος έγινε και με τον άλλο τραυματισμένο — τον μοναχό Γρηγόριο. Μόνο που σε αυτόν, πριν από την επίθεση, δόθηκε σαφής επιλογή: είτε απαντά «σωστά» στο «Δόξα στην Ουκρανία!» και μένει ζωντανός, είτε πεθαίνει. Δεν διαθέτουμε αξιόπιστες πληροφορίες για το αν το ίδιο συνέβη με τον δολοφονηθέντα μοναχό Βαρσανουφίο. Όμως τα τελευταία του λόγια, που άκουσαν τα μέλη της αδελφότητας που τον βρήκαν λίγο πριν πεθάνει, ήταν: «Δόξα στον Κύριο Ιησού Χριστό!.. Είμαι μοναχός». Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι το ίδιο είπε και στους δολοφόνους. Διαφορετικά, ο π. Βαρσανουφίος θα είχε μείνει ζωντανός.

Ωστόσο, πολλοί αντιτείνουν τώρα ότι όλα «δεν είναι τόσο ξεκάθαρα»: οι επιτιθέμενοι δεν έχουν ταυτοποιηθεί, το κίνητρό τους απαιτεί διερεύνηση, δεν είναι γνωστό αν στον π. Βαρσανουφίο τέθηκε απαίτηση να αρνηθεί τον Χριστό, αν η επίθεση έγινε από θρησκευτικό μίσος κ.λπ.

Ας σκεφτούμε όμως ποια κίνητρα θα μπορούσαν να είχαν οι δολοφόνοι.

Προσωπική αντιπάθεια; Ο Κιριένκο δήλωσε ότι οι επιτιθέμενοι του ήταν άγνωστοι. Πιθανώς το ίδιο ισχύει και για τους άλλους μοναχούς που επλήγησαν.

Εκδίκηση; Η ίδια ιστορία: δεν εκδικείται κανείς αγνώστους — απλώς δεν υπάρχει λόγος.

Ληστεία; Ο Κιριένκο δεν αναφέρει τίποτα σχετικό. Και τι θα μπορούσε να βρεθεί στις τσέπες ενός δοκίμου ή μοναχού; Αυτή η εκδοχή επίσης δεν αντέχει σε κριτική.

Απομένει μόνο ένα: το κίνητρο του θρησκευτικού μίσους. Οι δολοφόνοι ήρθαν σε ορθόδοξο μοναστήρι και, ακούγοντας ως απάντηση «Δόξα στον Κύριο και Θεό μας», άρχισαν να σκοτώνουν. Και εδώ είναι σημαντικό ότι στα θύματα δινόταν επιλογή: μπορούσαν να απαντήσουν «σωστά» και να αποφύγουν την εκτέλεση.

Για εμάς η λέξη «ομολογία πίστεως» έχει πολύ υψηλή αξία και συνδέεται με τα πνευματικά κατορθώματα των ομολογητών και μαρτύρων του παρελθόντος. Αυτό είναι φυσικό, και γι' αυτό πρέπει να τη χρησιμοποιούμε με μεγάλη προσοχή.

Δεν πρέπει όμως να αγνοούμε το προφανές.