Η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού

Εικόνα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Φωτογραφία: sppsobor.by

Στις 27 Σεπτεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει μία από τις δώδεκα μεγάλες εορτές - την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου, αφιερωμένη στην ανάμνηση της ανευρέσεως του ιερού λειψάνου τον 4ο αιώνα και της πανηγυρικής επιστροφής του από την περσική αιχμαλωσία τον 7ο αιώνα.

Μετά την τέλεση του Λυτρωτικού Έργου, της Αναστάσεως και της Αναλήψεως του Σωτήρος, το όργανο της εκτελέσεώς Του παρέμεινε επί μακρόν κεκρυμμένο. Μετά την καταστροφή των Ιεροσολύμων από τους Ρωμαίους το 70 μ.Χ., οι Άγιοι Τόποι της επίγειας ζωής του Κυρίου βρέθηκαν εγκαταλελειμμένοι, ενώ επάνω τους ανεγέρθηκαν ειδωλολατρικά ιερά.

Η ανεύρεση του Σταυρού έλαβε χώρα κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Μεγάλου Κωνσταντίνου. Η μητέρα του, η ισαπόστολος βασίλισσα Ελένη, μετέβη στους Αγίους Τόπους αναζητώντας τα μέρη του Πάθους του Χριστού. Κάτω από τον κατεστραμμένο ειδωλολατρικό ναό βρέθηκαν τρεις σταυροί, καθώς και καρφιά με μια πινακίδα με επιγραφή. Για να αναγνωρίσουν τον αυθεντικό Σταυρό του Σωτήρος, τους έφεραν εναλλάξ σε επαφή με μια ασθενή γυναίκα, η οποία από έναν εξ αυτών έλαβε ακαριαία ίαση.

Οι χριστιανοί, που συνέρρευσαν σε αναρίθμητο πλήθος για να προσκυνήσουν τον Άγιο Σταυρό, παρακάλεσαν τον άγιο Μακάριο να σηκώσει, να υψώσει τον Σταυρό, ώστε όλοι να μπορούν, έστω και από μακριά, να Τον ατενίζουν με ευλάβεια. Τότε ο επίσκοπος και άλλοι κληρικοί άρχισαν να υψώνουν ψηλά τον Άγιο Σταυρό, ενώ ο λαός, κράζοντας «Κύριε, ελέησον», προσκυνούσε το Τίμιο Ξύλο.

Τον 7ο αιώνα στην ανάμνηση της ανευρέσεως προστέθηκε η μνήμη της επιστροφής του Ξύλου του Σταυρού του Κυρίου από την Περσία. Το 614 τα περσικά στρατεύματα λεηλάτησαν τα Ιεροσόλυμα και άρπαξαν το ιερό λείψανο. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα ο αυτοκράτορας Ηράκλειος κατανίκησε τους αλλόφυλους και επέστρεψε τον Σταυρό στα Ιεροσόλυμα, όπου το ιερό λείψανο υψώθηκε εκ νέου πανηγυρικά για τη δοξολογία των πιστών.

Αυτή την ημέρα στους ορθόδοξους ναούς τελείται πανηγυρική Θεία Λειτουργία, αναγιγνώσκεται το Ευαγγέλιο για τα πάθη και τον θάνατο του Σωτήρος, ενώ ο Άγιος Σταυρός εξάγεται στο μέσον του ναού υπό τον ήχο τροπαρίων και μεγαλυναρίων.

Η εορτή συνενώνει τη χαρά και τον πανηγυρισμό για τη δόξα του Χριστού και το όπλο της λυτρώσεως, χάρη στο οποίο η ανθρωπότητα έλαβε τη σωτηρία, με τη λατρευτική θλίψη για τον σταυρικό θάνατο του Σωτήρος. Ο Σταυρός είναι ταυτόχρονα σημαία νίκης επί της αμαρτίας και Θυσιαστήριο, επί του οποίου ο Αναμάρτητος Αμνός δέχθηκε τα εκούσια παθήματα για τη σωτηρία του κόσμου, γεγονός που υπενθυμίζει στους πιστούς κάθε χρόνο η καθιερωμένη κατά την εορτή αυτή αυστηρή νηστεία.

Νωρίτερα το ΣΠΖ έγραψε ότι κατά τα λόγια του Μακαριωτάτου, ο Χριστός επί του Σταυρού νίκησε με την αγάπη την ανθρώπινη κακία.