Ήδη θέλαμε να αναχωρήσουμε, αλλά μας συνέλαβαν, - ιεράρχης του Φαναρίου για τη δημιουργία της ΟΕΟΥ

Ο Ποροσένκο με ιεράρχες του Φαναρίου. Φωτογραφία: ανοικτές πηγές

Ο νυν ιεράρχης του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, Μητροπολίτης Αγκύρας Γρηγόριος, σε έκθεσή του προς τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο περιέγραψε πώς την παραμονή της «ενωτικής συνόδου» τον Δεκέμβριο του 2018 η αντιπροσωπεία του Φαναρίου ήταν έτοιμη να εγκαταλείψει την Ουκρανία, αλλά μεταφέρθηκε υπό συνοδεία στο Προεδρικό Γραφείο της Ουκρανίας. Το έγγραφο δημοσίευσε η Ένωση Ορθοδόξων Δημοσιογράφων στην Αμερική.

Σχετικά: Η ΟΕΟ απέλυσε τον «ιεράρχη» που διαβεβαίωνε για κάθοδο του Αγίου Πνεύματος μέσω του Ποροσένκο

Το 2018 ο μετέπειτα μητροπολίτης υπηρετούσε ως πατριαρχικός διάκονος και βοηθούσε στο γραμματειακό έργο τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας, Μητροπολίτη Γαλλίας (νυν Χαλκηδόνος) Εμμανουήλ. Την σχεδόν είκοσι σελίδων «Χρονογραφία» του την συνέταξε αμέσως μετά την επιστροφή από το Κίεβο, στα τέλη Δεκεμβρίου 2018 – αρχές Ιανουαρίου 2019.

Όπως προκύπτει από το έγγραφο, η κρίση ξέσπασε τη νύχτα προς τις 14 Δεκεμβρίου. Ο Μητροπολίτης Εμμανουήλ επέστρεψε από τη νυχτερινή συνάντηση στον Πέτρο Ποροσένκο μόλις στις δύο τα ξημερώματα και είπε στους συνοδούς του: «Δυστυχώς, θα αποτύχουμε». Σύμφωνα με τα λόγια του, ο Φιλάρετος Ντενισένκο αρνιόταν να μετριάσει τις απαιτήσεις για ειδικές αρμοδιότητες στη νέα δομή και ταυτόχρονα «απολάμβανε την σιωπηρή υποστήριξη του προέδρου».

Πεπεισμένοι ότι παρακολουθούνταν στην κατοικία, οι Φαναριώτες πέρασαν στην επικοινωνία με σημειώματα και αποφάσισαν να προτείνουν στον Πατριάρχη να ανακαλέσει την αντιπροσωπεία. Ο Μητροπολίτης Εμμανουήλ αγόρασε μάλιστα και εισιτήριο αεροπλάνου.

Μόλις το πληροφορήθηκε αυτό, ο σύμβουλος του προέδρου Ροστισλάβ Πάβλενκο ενημέρωσε «έντρομος» τον Ποροσένκο για όλα. Μέχρι το μεσημέρι της 14ης Δεκεμβρίου ο Εμμανουήλ είχε ήδη μαζέψει τις αποσκευές του και είχε καλέσει αυτοκίνητα για το αεροδρόμιο, αλλά ο πρόεδρος του ζήτησε να περάσει «για λίγο» από το ανάκτορο καθ’ οδόν.

Περίπου μία ώρα αργότερα, γράφει ο Μητροπολίτης Γρηγόριος, ήρθε η είδηση ότι για τα υπόλοιπα μέλη της αντιπροσωπείας ερχόταν αστυνομία. Όλοι φόρεσαν ράσα και καμιλαύκια και μεταφέρθηκαν υπό «ισχυρή αστυνομική συνοδεία» στο Προεδρικό Γραφείο. Καθ’ οδόν, ο Αρχιεπίσκοπος Παμφύλου Δανιήλ διαμαρτυρήθηκε για την «βίαιη μεταγωγή» και ενημέρωσε για τα τεκταινόμενα την πρεσβεία των ΗΠΑ, ενώ ο Μητροπολίτης Αδριανουπόλεως Αμφιλόχιος επικοινώνησε με το ΥΠΕΞ της Ελλάδας.

Στο ανάκτορο οι Φαναριώτες στερήθηκαν τα κινητά τους τηλέφωνα, υποβλήθηκαν σε σωματικό έλεγχο και οδηγήθηκαν σε επιχειρησιακή αίθουσα, όπου τους περίμεναν ο Ποροσένκο, ο Πάβλενκο, ένας από τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και ο Εμμανουήλ. «Στην ερώτηση του Αδριανουπόλεως, ο Γαλλίας απάντησε ότι έχουμε κρατηθεί και μας απαγορεύεται η έξοδος από τη χώρα», γράφει ο συντάκτης.

Μετά τις διαπραγματεύσεις η αντιπροσωπεία αφέθηκε ελεύθερη, ωστόσο η παρακολούθηση δεν σταμάτησε: κατά τη διάρκεια δείπνου σε εστιατόριο γύρω από τους Φαναριώτες, σύμφωνα με τον συντάκτη, «κινούνταν πάνω από δέκα πράκτορες των υπηρεσιών ασφαλείας, οι οποίοι δεν έκρυβαν ιδιαίτερα την ιδιότητά τους».

Ο ίδιος ο Μητροπολίτης Γρηγόριος ομολογεί ότι η αντιπροσωπεία εγκατέλειψε το ανάκτορο «με βαριά ψυχή από την βίαιη μεταγωγή και την ισχυρή, αφόρητη πίεση».

Υπενθυμίζουμε ότι στις 15 Δεκεμβρίου 2018, στη «Σύνοδο Ενοποίησης» δύο σχισματικών δομών — του Πατριαρχείου Κιέβου (ΟΕΚ-ΠΚ) και της Ουκρανικής Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας (ΟΑΟΕ) — δημιουργήθηκε η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (ΟΕΟ) με επικεφαλής τον Επιφάνιο Ντουμένκο. Στις 5 Ιανουαρίου 2019 ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος της επέδωσε τον Τόμο. Από τους περισσότερους των εκατό αρχιερείς της κανονικής Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη «Σύνοδο» συμμετείχαν μόνο δύο. Ο Φιλάρετος σύντομα αποχώρησε από την ΟΕΟ και αναβίωσε το Πατριαρχείο Κιέβου (ΟΕΚ-ΠΚ), στο οποίο παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του στις 20 Μαρτίου 2026.

Όπως ανέφερε η Ένωση Ορθοδόξων Δημοσιογράφων (ΕΟΔ), ο Πέτρο Ποροσένκο χαρακτήρισε αβάσιμη την κριτική ότι στη «Σύνοδο Ενοποίησης» δεν πραγματοποιήθηκε ενοποίηση των ουκρανικών Εκκλησιών.