Οι αρχές της Εσθονίας ενέκριναν τροποποιήσεις στον νόμο, που στρέφεται κατά της Εκκλησίας

Καθεδρικός Ναός της Εκκλησίας της Εσθονίας στο Ταλίν

Στις 18 Ιουνίου 2025, το Εσθονικό Κοινοβούλιο (Riigikogu) ενέκρινε τροποποιήσεις στον Νόμο περί Εκκλησιών και Ενοριών σε τρίτη ανάγνωση. Το νομοσχέδιο, το οποίο είχε προκαλέσει προηγουμένως ευρεία δημόσια κατακραυγή, εγκρίθηκε μετά από αναθεωρήσεις που έλαβαν υπόψη τα σχόλια του Προέδρου.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης EKRE και το Κόμμα του Κέντρου ψήφισαν κατά, επιμένοντας ότι παρά τις αλλαγές, ο νόμος εξακολουθεί να παραβιάζει το σύνταγμα.

Το νομοσχέδιο υποστηρίχθηκε από 68 βουλευτές, εκ των οποίων οι 17 ψήφισαν κατά. Μεταξύ των ψήφων κατά ήταν εκπρόσωποι του EKRE, του Κόμματος του Κέντρου, ο βουλευτής της Isamaa, Priit Sibul, καθώς και οι ανεξάρτητοι Kalle Grunthal και Jaak Valge. Πέντε βουλευτές δεν συμμετείχαν στην ψηφοφορία.

Μία από τις βασικές τροποποιήσεις είναι η παράταση της προθεσμίας για την πραγματοποίηση αλλαγών στα καταστατικά των θρησκευτικών οργανώσεων: αντί για δύο μήνες, προβλέπονται πλέον έξι μήνες.

Αυτό έγινε, όπως τόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του Ριιγκόγκου, Μάντις Τίμσον (Μεταρρυθιστικό Κόμμα), για να αποφευχθούν πιέσεις κατά τη θερινή περίοδο και να ευθυγραμμιστεί ο νόμος με την πρακτική του 1993:

«Αν δεν το είχαμε αλλάξει αυτό, θα μιλούσαμε για τους καλοκαιρινούς μήνες. Θεωρούσαμε ότι ήταν πολύ λίγο... Ακολουθήσαμε το παράδειγμα του 1993, όταν η θητεία ήταν έξι μήνες».

Το Κοινοβούλιο αφαίρεσε τη διατύπωση που απαγόρευε την ηγεσία από «πρόσωπο που βρίσκεται σε ξένη χώρα και έχει σημαντική επιρροή», την οποία ο πρόεδρος είχε προηγουμένως χαρακτηρίσει πολύ αόριστη.

Αντ' αυτού, προστέθηκε διάταξη που ορίζει ότι οι θρησκευτικές ενώσεις δεν μπορούν να συνδέονται οικονομικά με ξένα κέντρα εάν «...αποτελούν απειλή για την Εσθονία, ιδίως - υποκινούν, υποστηρίζουν ή χρηματοδοτούν δραστηριότητες που αποσκοπούν στη βίαιη αλλαγή της ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας ή της συνταγματικής τάξης της Εσθονίας».

Οι απαιτήσεις για τα καταστατικά των θρησκευτικών ενώσεων έχουν επίσης διευκρινιστεί: έχει καθοριστεί ποιος μπορεί να είναι κληρικός και μέλος του διοικητικού συμβουλίου και έχει προβλεφθεί μηχανισμός για την αποχώρηση ενοριών και μοναστηριών από την εκκλησιαστική δομή εάν δεν πληρούν τις νέες απαιτήσεις. Για τον σκοπό αυτό, το καταστατικό μπορεί να υιοθετηθεί χωρίς την έγκριση του ανώτατου εκκλησιαστικού οργάνου, εάν είναι αδύνατο να ληφθεί τέτοια έγκριση.

Το EKRE και οι Κεντρώοι δήλωσαν ότι οι αλλαγές είναι απλώς επιφανειακές και ότι ο νόμος εξακολουθεί να αντιβαίνει στο Σύνταγμα.

«Αυτές οι αλλαγές... είναι μόνο επιφανειακές και αισθητικές. Και στην πραγματικότητα, οι αντιφάσεις στο Σύνταγμα δεν έχουν εξαλειφθεί», δήλωσε ο Varro Vooglaid (EKRE).

«Το Σύνταγμα δεν είναι μια κενή φράση που μπορεί να γίνει σεβαστή μόνο όταν βολεύει... Η αρχή του κράτους δικαίου σημαίνει ότι καμία πολιτική φιλοδοξία δεν μπορεί να προωθηθεί εάν αντίκειται στο Σύνταγμα», πρόσθεσε και είπε ότι εάν ο νόμος υπογραφεί από τον πρόεδρο, η αντιπολίτευση θα ζητήσει από τον Υπουργό Δικαιοσύνης Ούλε Μάντισε να κινήσει την αναθεώρηση του συντάγματος στο Δικαστήριο του Κράτους.

Νωρίτερα, η ΕΟΔ έγραψε ότι ο Πρόεδρος της Εσθονίας αρνήθηκε να υπογράψει τον νόμο που απαγορεύει την Εσθονική Εκκλησία.