Ερντογάν: Πριν από πέντε χρόνια απελευθερώσαμε την Αγία Σοφία από τις αλυσίδες

Εσωτερικό του καθεδρικού ναού της Αγίας Σοφίας (Αγία Σοφία) στην Κωνσταντινούπολη. Φωτογραφία: СПЖ

10 Ιουλίου 2025, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκανε δήλωση με την ευκαιρία της πέμπτης επετείου της αλλαγής του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη – από μουσείο σε τζαμί. Αυτό αναφέρει η τουρκική έκδοση Haberler.

Ο αρχηγός της Τουρκίας δημοσίευσε στα κοινωνικά του δίκτυα το ακόλουθο μήνυμα:
«Η Αγία Σοφία, την οποία απελευθερώσαμε από τις αλυσίδες πριν από πέντε χρόνια και επανενώσαμε με την πρόσκληση για προσευχή (αζάν) του Μωάμεθ, θα παραμείνει ελεύθερη για πάντα, αν είναι θέλημα του Αλλάχ (ινσαλλάχ)».

Παράλληλα με τον πρόεδρο, την επέτειο γιόρτασε και το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, δηλώνοντας: «Με τη θέληση του Αλλάχ, ο ήχος του Κορανίου από τους θόλους της Αγίας Σοφίας και η πρόσκληση για προσευχή από τους μιναρέδες της δεν θα σταματήσουν ποτέ».

Η Αγία Σοφία χτίστηκε τον 6ο αιώνα ως ο κύριος ναός της Ανατολικής Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) αυτοκρατορίας. Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453, μετατράπηκε σε τζαμί με εντολή του σουλτάνου Μωάμεθ Β'. Το 1934, με απόφαση της κυβέρνησης του Κεμάλ Ατατούρκ, ο ναός απέκτησε καθεστώς μουσείου, και το 1985 εντάχθηκε στον κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Στις 10 Ιουλίου 2020, μετά από 86 χρόνια ύπαρξης ως μουσείο, ο Ερντογάν υπέγραψε διάταγμα για την επιστροφή της Αγίας Σοφίας στο καθεστώς τζαμιού. Αυτή η απόφαση ελήφθη λίγο μετά την ακύρωση του διατάγματος της εποχής του Ατατούρκ από το Κρατικό Συμβούλιο της Τουρκίας.

Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της Άγκυρας για τη «διαθεσιμότητα» της Αγίας Σοφίας για όλους, οι χριστιανικές κοινότητες και οι διεθνείς εμπειρογνώμονες επισημαίνουν ότι από τότε ο ναός υπέστη καταστροφές και απώλεια πολιτιστικής κληρονομιάς. Η μαζική χρήση του κτιρίου για λατρευτικούς σκοπούς, το κλείσιμο των βυζαντινών ψηφιδωτών και η πολιτική ρητορική γύρω από το ιερό προκαλούν ανησυχία και θεωρούνται ως συστηματική εκδίωξη του χριστιανικού συμβόλου από τη δημόσια συνείδηση.

Προηγουμένως, η СПЖ έγραψε ότι στη Συρία στις πόρτες των ναών εμφανίστηκαν φυλλάδια με εκκλήσεις για τη δολοφονία χριστιανών.