Συλλυπήθηκε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος για τον θάνατο του Φιλαρέτου;

Ζελένσκι και Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Φωτογραφία: τύπου υπηρεσία του Κωνσταντινουπολιτικού Πατριαρχείου

Ο Ζελένσκι στην αναφορά του για την τελευταία του συνάντηση με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο έγραψε ότι εκείνος εξέφρασε συλλυπητήρια για τον θάνατο του Φιλαρέτου. Παράλληλα, ο Ντενισένκο αναφέρεται με τον τίτλο που χρησιμοποιείται στην ΠΕΟ: «Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εξέφρασε συλλυπητήρια σε σχέση με τον θάνατο του Τιμητικού Πατριάρχη Κιέβου και πάσης Ρωσίας-Ουκρανίας Φιλαρέτου».
Πόσο πιθανή είναι αυτή η φράση;

Όλοι γνωρίζουμε ότι το καλύτερο «συλλυπητήριο» στην Εκκλησία είναι η προσωπική προσευχή. Ο ίδιος ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος το απέδειξε αυτό στην κηδεία στην Τιφλίδα του Γεωργιανού προκαθημένου. Όμως στην κηδεία του Φιλαρέτου δεν υπήρχε ούτε ένας ιεράρχης του Φαναρίου, συμπεριλαμβανομένου του επισκόπου Κομάνων Μιχαήλ, εξάρχου της Κωνσταντινουπολίτικης Εκκλησίας στο Κίεβο. Και μάλιστα εκείνος εμφανίζεται τακτικά στον Επιφάνιο σε συνηθισμένες καθημερινές λειτουργίες. Και ακριβώς γι' αυτό η επιδεικτική του απουσία από τον αποχαιρετισμό του Φιλαρέτου φαίνεται σαν άμεση απαγόρευση από την Κωνσταντινούπολη.

Άλλη μια λεπτομέρεια. Στην Κωνσταντινούπολη ποτέ δεν αναγνώρισαν τον Φιλάρετο ως πατριάρχη: ούτε αγιώτατο, ούτε τιμητικό, κανέναν. Γι' αυτό η φράση στην αναφορά της προεδρικής υπηρεσίας Τύπου φαίνεται απολύτως απίθανη.

Τέλος, στο δελτίο Τύπου για αυτή τη συνάντηση στον ιστότοπο του Κωνσταντινουπολίτικου Πατριαρχείου δεν υπάρχει ούτε μία λέξη για συλλυπητήρια.

Τι συνέβη λοιπόν; Φυσικά, στο ΟΠ δεν θα ψεύδονταν ευθέως, σίγουρα έγινε λόγος για τον Φιλάρετο. Αλλά η λογική υποδεικνύει: για τον θάνατο του Ντενισένκο μίλησε ο Ζελένσκι, και ο Βαρθολομαίος μπορεί το πολύ να έκανε συμπονετικά νεύματα. Και με βάση τέτοια νεύματα γράφτηκε αυτή η φράση. Αλλά γιατί χρειαζόταν καν;

Επειδή η απουσία ιεραρχών των Τοπικών Εκκλησιών από την κηδεία του ιδρυτή της «αυτοκέφαλης παγκοσμίως αναγνωρισμένης εκκλησίας» ήταν πολύ εμφανής. Χρειαζόταν μια μικρή αντικρίση.

Αν πέτυχε ή όχι – είναι ερώτημα. Αλλά στο ΟΠ τουλάχιστον προσπάθησαν.