Για τις διαμάχες γύρω από τον αφορισμό της Κοχανόφσκαγια
Καταγγέλλοντας ο ένας τον άλλον με οργή, απομακρυνόμαστε από το κύριο που διδάσκει ο Χριστός – από την αγάπη.
Στο διαδίκτυο ξέσπασε έντονη συζήτηση γύρω από το διάταγμα του Μητροπολίτη Οδησσού Αγαθάγγελου περί αποκλεισμού από τη Θεία Κοινωνία της υπερασπίστριας ανθρωπίνων δικαιωμάτων Βικτόριας Κοχανόφσκαγια. Λίγο πριν, εκείνη είχε ηχογραφήσει ένα έντονο βίντεο σχετικά με τη δραστηριότητα του επισκόπου της Οδησσού και εκπροσώπων της επισκοπής, οι οποίοι, κατά τα λεγόμενά της, ωθούν την ΟΕΚ προς παράνομη αυτοκεφαλία. Το βίντεο είναι γυρισμένο με αγενή τρόπο, είναι συναισθηματικό και αντιφατικό. Ωστόσο, ακόμη πιο συναισθηματική αποδείχθηκε η αντίδραση του κλήρου της επισκοπής, και στη συνέχεια – των ιερέων και επισκόπων που τη συμπαθούν.
Ο πρωτοπρεσβύτερος Μαξιμιανός Πογκορελόφσκι αποκάλεσε τη Βικτόρια «λύκο με προβιά» και δήλωσε ότι εξαιτίας των πράξεών της στη Λαύρα «οι πιστοί μας εκδιώχθηκαν στον δρόμο και δεν τους επετράπη να υπερασπιστούν το ιερό τους μέσα». Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωνάς αποκαλεί την υπερασπίστρια «υστερική» και «αγενή», ο Μητροπολίτης Βαρσανούφιος – «μοσχοβίτισσα» και «ανισόρροπο άτομο», ενώ ο Αρχιεπίσκοπος Σιλβέστρος ισχυρίζεται ότι η Κοχανόφσκαγια «ενεργά δυσφημεί την Εκκλησία μας».
Ο κλήρος, οι επίσκοποι και οι πιστοί της ΟΕΚ διαφωνούν έντονα: είχε ο μητροπολίτης Οδησσού το δικαίωμα να αποκλείσει τη Βικτόρια από τη Θεία Κοινωνία – ή αυτό μπορούσε να το κάνει μόνο ο Μακαριώτατος Ονούφριος; Κάθε πλευρά παραθέτει άφθονα κανόνες, προσπαθώντας να υπερασπιστεί την άποψή της.
Αλλά τι έχουμε τελικά;
Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Σιλβέστρος τονίζει ότι οι κυρώσεις κατά της Κοχανόφσκαγια ήταν αναγκαίες, διότι εκείνη «προσπαθεί να σπείρει έχθρα και αντιπαράθεση». Το ίδιο λέει και ο π. Μαξιμιανός: ότι δήθεν «φέρνει σύγχυση και διχόνοια μεταξύ των ενοριτών σε μια εποχή που πρέπει να ενωθούμε για να αντέξουμε σε αυτή τη δύσκολη ώρα».
Και εδώ τίθεται το ερώτημα: οι σημερινές αντιπαραθέσεις – δεν είναι άραγε «έχθρα και αντιπαράθεση»; Γιατί, όταν η Κοχανόφσκαγια υπεράσπιζε επί χρόνια στα δικαστήρια δεκάδες ενορίες της ΟΕΚ, κανείς δεν έλεγε ότι «δυσφημεί την Εκκλησία μας»; Γιατί το 2023 κανείς από τους σημερινούς επικριτές της δεν ήρθε, όπως εκείνη, στη Λαύρα, δεν έκανε βάρδια εκεί 24/7, δεν «κέρδισε» παράλληλα αρκετές ποινικές υποθέσεις; Και μπορούμε άραγε σοβαρά να δεχτούμε τα λόγια του π. Μαξιμιανού, ότι οι πιστοί εκδιώχθηκαν από το ιερό αποκλειστικά εξαιτίας των πράξεων της Κοχανόφσκαγια;
Έχει δίκιο σήμερα η Βικτόρια που με αγένεια «στέλνει» τον Μητροπολίτη Αγαθάγγελο σε αφυπηρέτηση; Αναμφίβολα, όχι. Αλλά έχουν δίκιο εκείνοι που σήμερα την προσβάλλουν, χωρίς να έχουν κάνει για την υπεράσπιση της Εκκλησίας ούτε το ένα δέκατο αυτού που έκανε εκείνη; Επίσης όχι – διότι οι σημερινές αντιπαραθέσεις είναι ακριβώς εκείνη η «σύγχυση», η «έχθρα και αντιπαράθεση». Όλα αυτά λειτουργούν υπέρ του σχίσματος της Εκκλησίας μας. Και, ίσως ακόμη σημαντικότερο, – υπέρ της απώλειας της ψυχής μας. Διότι, καταγγέλλοντας ο ένας τον άλλον με οργή, απομακρυνόμαστε από το κύριο που διδάσκει ο Χριστός – από την αγάπη.
Στον σύγχρονο φιλόσοφο Γκριγκόρι Πομεράντς ανήκουν τα εξής λόγια:
«Ο διάβολος αρχίζει με τον αφρό στα χείλη του αγγέλου που μπήκε στη μάχη για ιερό δίκαιο σκοπό».
Αυτό που εκτυλίσσεται τώρα γύρω από τη Βικτόρια Κοχανόφσκαγια μπορεί να θεωρηθεί απεικόνιση αυτής της σκέψης. Κάθε πλευρά αποδεικνύει με αφρό στο στόμα την ορθότητά της – αλλά πίσω από όλα αυτά, για κάποιο λόγο, διαφαίνεται μόνο ένα σκοτεινό, στραβό χαμόγελο.
