Ο «τσαρικός» ναός: κληρονομιά της Ουκρανίας ή της «αυτοκρατορίας του κακού»;
Γιατί η ΟΕΟ χρειάζεται «ρουσκιμιρικούς» ναούς;
Στις 19 Νοεμβρίου ένα ακόμη ρωσικό drone που έπεσε προκάλεσε ζημιές στα παράθυρα των κτιρίων των πρεσβειών της Αυστρίας και της Ολλανδίας, καθώς και στον καθεδρικό ναό του Αγίου Βλαδίμηρου στο Κίεβο.
Με αφορμή αυτό, η υπουργός Πολιτισμού Τ. Μπερεζνάγια έκανε δήλωση, στην οποία χαρακτήρισε τον ναό «πολιτιστική μας κληρονομιά», την οποία η Ρωσία «συνεχίζει να καταστρέφει». Ο εκπρόσωπος της ΟΕΟ Ε. Ζορία δήλωσε ότι «η ρωσική αυτοκρατορία του κακού έπληξε ακόμη ένα δικό μας ιερό».
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η καταστροφή ναών είναι φρικτή. Τώρα όμως θα ήθελα να μιλήσω για κάτι άλλο. Η Μπερεζνάγια δήλωσε ότι στις τοιχογραφίες του ναού εργάστηκαν «γνωστοί ζωγράφοι, ο Μιχαήλ Βρούμπελ, ο Νικολάι Πιμονένκο, ο Σεργκέι Κοστένκο, ο Βίκτορ Ζαμιράιλο και άλλοι».
Η δήλωση αυτή της υπουργού Πολιτισμού προκαλεί απόλυτη έκπληξη, διότι είναι γνωστό σε όλους: οι κύριες τοιχογραφίες του ναού ανήκουν στον Βίκτορ Βασνετσόφ, ενώ σημαντικό μέρος των έργων εκτέλεσε ο Μιχαήλ Νέστεροφ. Επιμέρους ευαγγελικές σκηνές ζωγράφισαν ο Πάβελ και ο Αλεξάντρ Σβεντόμσκι και ο Βίλχελμ Κοταρμπίνσκι. Οι ζωγράφοι που ανέφερε η Μπερεζνάγια ήταν είτε βοηθοί είτε ασχολήθηκαν με τα διακοσμητικά μοτίβα. Ο ίδιος ο Κοστένκο ζωγράφισε τη «Βάπτιση του Βλαδίμηρου» και την «Έσχατη Κρίση» με βάση σκίτσα του Βασνετσόφ.
Γιατί λοιπόν η υπουργός Πολιτισμού παρουσίασε με τόσο διαστρεβλωμένο τρόπο τις πληροφορίες για τον ναό; Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι αυτό οφείλεται στις προσωπικότητες του Βασνετσόφ και του Νέστεροφ, οι οποίοι ήταν ιδιαίτερα κοντά στη ρωσική αυτοκρατορική αυλή. Τι όφελος όμως έχει αυτή η χειραγώγηση; Άλλωστε ο ναός του Αγίου Βλαδίμηρου υπήρξε εξαρχής αυτοκρατορικό έργο. Τον ενέκρινε ο Νικόλαος Α΄, τη συνέχιση των εργασιών διέταξε ο Αλέξανδρος Β΄, ενώ στα εγκαίνια παρευρέθηκε ο Νικόλαος Β΄, ο οποίος συναντήθηκε προσωπικά με τον Βασνετσόφ.
Θα ήθελα, λοιπόν, να διευκρινίσουν η υπουργός Πολιτισμού και η ηγεσία της ΟΕΟ: ο «τσαρικός» ναός του Αγίου Βλαδίμηρου είναι τελικά «η πολιτιστική μας κληρονομιά» ή όχι πια;
Και το θέμα δεν αφορά μόνο τον ναό του Αγίου Βλαδίμηρου στο Κίεβο. Τον καθεδρικό ναό της Αναστάσεως της ΟΕΟ στο Ρόβνο τον θεμελίωσε ο Αλέξανδρος Γ΄ και χτίστηκε με κρατικά κονδύλια. Αυτό δεν εμπόδισε τον Επιφάνιο Ντουμένκο πέρσι να γιορτάσει πανηγυρικά τα 130 χρόνια του ναού. Μπορεί κανείς να θυμηθεί και τον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας στο Λουτσκ, την εκκλησία του Αγίου Ανδρέα στο Κίεβο, το παρεκκλήσι του Αγίου Βλαδίμηρου στο Βλαδιμήρ και πολλούς άλλους ναούς που χτίστηκαν ή ανακαινίστηκαν με πρωτοβουλία και με χρήματα των Ρώσων τσάρων.
Αν στην ΟΕΟ και στην εξουσία ντρέπονται τόσο για τη «ρωσική» τους ιστορία και επιδιώκουν να ξεριζώσουν κάθε αναφορά σε αυτήν, τότε γιατί να ταλαιπωρούνται; Άλλωστε ο ίδιος ο Ντουμένκο έχει πει επανειλημμένα ότι στην ΟΕΟ δεν αποδέχονται τίποτα ρωσικό, συμπεριλαμβανομένης και της αρχιτεκτονικής των ναών. Τι τη θέλουν, λοιπόν, όλη αυτή την κληρονομιά της «αυτοκρατορίας του κακού» οι φωτεινομάτες ξωτικά μας;
Άλλωστε στην Ουκρανία υπάρχουν εκείνοι που στην ΟΕΟ αποκαλούν «Μοσχοβίτες» και «πνευματικούς κατακτητές». Αυτοί οι άνθρωποι δεν ντρέπονται για την κληρονομιά των προγόνων τους και δεν τη μαυρίζουν μόνο και μόνο επειδή γίνεται πόλεμος.
Μπορεί, λοιπόν, να γίνει ένα πολύ απλό βήμα: να δοθούν οι «αυτοκρατορικοί» ναοί στους «φσβίτες». Ας κοιτάζουν εκείνοι τις τοιχογραφίες του Βασνετσόφ και του Νέστεροφ στον ναό του Αγίου Βλαδίμηρου ή του Βρούμπελ στην εκκλησία του Αγίου Κυρίλλου. Κι εσείς να χτίσετε κάτι δικό σας στη θέση τους.
Τότε και η υπουργός Πολιτισμού δεν θα χρειάζεται να «ξεχνά» βιαστικά τους «λάθος» αγιογράφους.
