«Ποτιόμκιν» μοναχοί της Λαύρας

«Κουρά» του Ντουμένκο στη Λαύρα. Φωτογραφία: ΠΕΟ

Λίγο αφότου το Υπουργείο Πολιτισμού παρέδωσε στην ΠΕΟ τις Εγγύτερες Σπηλιές, καθώς και τους ναούς της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και του Θερμού της ΟΠΕ στην Κάτω Λαύρα, όλοι οι μηχανισμοί ενημέρωσης αυτής της δομής ανήγγειλαν περήφανα για την «κουρά» δύο μοναχών, την οποία διενήργησε ο Επιφάνιος Ντουμένκο. Παράλληλα, ένας από αυτούς ήταν ήδη κάτοικος του Μιχαηλόφσκι, αν και με τον βαθμό του «ιερέα».

Ο επικεφαλής της ΠΕΟ ενημέρωσε τους νεοκουρεμένους ότι στις σπηλιές «αναπαύονται τα λείψανα πολλών από τους όσιους πατέρας μας», και τους προειδοποίησε ότι στο μοναχικό μονοπάτι «θα τους περιμένουν διάφορες δοκιμασίες».

Και, φαινομενικά, η μοναχική κουρά στην Εκκλησία είναι φαινόμενο συνηθισμένο. Τώρα, κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην ΟΠΕ τελούν κουρές κάθε λίγες μέρες. Και αυτό δεν προκαλεί έκπληξη: στην Εκκλησία υπάρχουν 260 μοναστήρια και περίπου 5000 μοναχοί.

Γιατί λοιπόν αναφέρουμε την κουρά του Ντουμένκο στη Λαύρα; Η απάντηση είναι απλή – για την ΠΕΟ αυτό το γεγονός είναι εξαιρετικό. Η αναζήτηση με τη φράση «μοναχική κουρά» στην επίσημη ιστοσελίδα της ΠΕΟ δίνει μόνο ένα(!) αποτέλεσμα – εκείνο ακριβώς για το οποίο γράφουμε. Και αυτό σε 7 χρόνια ύπαρξης της ΠΕΟ. Στις επαρχιακές ιστοσελίδες κατάφεραν σε αυτό το διάστημα να βρουν μόνο λίγες περιπτώσεις.

Ο συνολικός αριθμός των μοναζόντων στην ΠΕΟ αποσιωπάται. Ο τελευταίος αριθμός είναι γνωστός για το 2021 – 233 μοναχοί. Αν αφαιρέσουμε από αυτό το ποσό τους «επισκόπους», θα πάρουμε τον αριθμό των 170 ατόμων. Από αυτούς περίπου 50 ζουν στο Κίεβο. Δηλαδή, εκτός της πρωτεύουσας η ΠΕΟ έχει περίπου 120 μοναχούς. Ταυτόχρονα τα μοναστήρια είναι περισσότερα από 80. Ένας απλός υπολογισμός δείχνει ότι κατά μέσο όρο σε κάθε μονή διαμένουν 1,5 κάτοικοι.

Δεν προκαλεί έκπληξη ότι μέχρι πρόσφατα στη «Λαύρα της ΠΕΟ» υπήρχαν συνολικά 6 άτομα: απλώς δεν υπάρχει από πού να τους πάρουν. Πώς κατάφεραν να πείσουν άλλους δύο, μένει μόνο να μαντέψουμε. Ίσως υπολογίζουν να γίνουν γρήγορα επίσκοποι ή να ηγηθούν μοναστηριών, τα οποία η εξουσία ήδη τώρα απειλεί να αφαιρέσει από την ΟΠΕ. Ωστόσο, πιο κατάλληλο είναι άλλο ερώτημα: γιατί η κουρά έγινε ακριβώς τώρα, αφού η δομή του Ντουμένκο δρα στη Λαύρα ήδη σχεδόν τέσσερα χρόνια.

Νομίζω ότι η απάντηση είναι απλή, και βρίσκεται στη σφαίρα των τεχνολογιών PR. Αυτό το τέχνασμα έχει ήδη δοκιμαστεί: στις 8 Μαρτίου, όταν ο Επιφάνιος «γιόρταζε» στη Λαύρα την παράδοση των Εγγύτερων Σπηλιών και των δύο ναών, οι υπό την προστασία του οργάνωσαν μεταφορά με λεωφορεία «παροικιανών» από την περιοχή του Τερνόπολ. Τα κεντρικά ΜΜΕ έδειξαν πλάνα από τον γεμάτο ναό της Τραπέζης και ενθουσιάζονταν για το πώς οι άνθρωποι ορμούν στην «ουκρανική Λαύρα». Αλήθεια, τα λεωφορεία έφυγαν – και η Λαύρα ξανάδειασε.

Φαίνεται ότι η εμφάνιση εδώ δύο μοναχών αμέσως μετά την παράδοση των σπηλιών στην ΠΕΟ είναι το ίδιο κίνημα PR.

Παρ' όλα αυτά, πρέπει να παραδεχτούμε: ο αριθμός των κουρών στην ΠΕΟ αυξήθηκε απότομα. Δύο άτομα σε 7 χρόνια – δεν είναι αστείο, αυτό είναι αύξηση κατά 200%. Περιμένουμε τους νικηφόρους αριθμούς του συνόδου του Ντουμένκο και τις παθιασμένες εκθέσεις στο Φανάρι.