Δύο δολοφονίες και μία σιωπή

Ο Β. Ζελένσκι αντέδρασε διαφορετικά στις δολοφονίες στην Ουκρανία και στην Πολωνία. Φωτογραφία: СПЖ

Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 στην πολωνική πόλη Γιάροσλαβ, πολίτης της Ουκρανίας, πρώην στρατιωτικός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, επιτέθηκε σε μονή αδελφών Βενεδικτίνων και σκότωσε έναν καθολικό ιερέα. Ήδη το βράδυ της ίδιας ημέρας αυτό το έγκλημα καταδίκασε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Λίγο αργότερα με δήλωση εμφανίστηκε η πρεσβεία της Ουκρανίας στην Πολωνία.

Θα φαινόταν πως όλα είναι σωστά. Αν πολίτης της χώρας σου διέπραξε στο εξωτερικό τέτοια κακουργία, ο αρχηγός του κράτους οφείλει να αντιδράσει. Το ερώτημα είναι διαφορετικό. Έναν μήνα νωρίτερα, στις 23 Αυγούστου, στη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ σκότωσαν τον μοναχό της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Βαρσανούφιο (Τουριάνσκι). Τον σκότωσαν σε ουκρανικό έδαφος, στα μετόπισθεν του ουκρανικού στρατού. Και σε αυτόν τον φόνο ούτε ο Ζελένσκι, ούτε το Γραφείο του, ούτε το Υπουργείο Εσωτερικών, ούτε η SBU αντέδρασαν μέχρι σήμερα.

Γιατί λοιπόν ο καθολικός ιερέας στην Πολωνία αξίζει συλλυπητήρια του ουκρανού προέδρου, ενώ ο ορθόδοξος μοναχός στην Ουκρανία - όχι; Ας προσπαθήσουμε να το εξηγήσουμε.

Πώς αντέδρασε η Πολωνία και πώς αντέδρασε το Κίεβο

Ας υπενθυμίσουμε τι συνέβη στο Γιάροσλαβ. Γύρω στις 9:30 το πρωί ένας 31χρονος Ουκρανός μπήκε στον χώρο της μονής από την ανοιχτή πύλη και άρχισε να επιτίθεται με μαχαίρι σε ανθρώπους. Τραυματίστηκαν πέντε άτομα, εκ των οποίων τρεις ήταν καθολικοί ιερείς. Ένας από αυτούς αργότερα πέθανε στο νοσοκομείο. Ο δράστης συνελήφθη επί τόπου, και ο δήμαρχος του Γιάροσλαβ την ίδια ημέρα συγκάλεσε επιτροπή κρίσης με τη συμμετοχή του βοεβόδα.

Αργότερα εμφανίστηκαν νέες λεπτομέρειες. Ο 31χρονος Ιγκόρ Μ. στο παρελθόν υπηρέτησε στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας και πολέμησε στο μέτωπο. Είχε ουκρανικό και γερμανικό διαβατήριο, καθώς και πολωνικό αριθμό PESEL, που του επέτρεπε να λάβει καθεστώς προσωρινής προστασίας.

Τα πρώτα πρόσωπα της Πολωνίας μίλησαν σχεδόν αμέσως. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έγραψε: «Ο δολοφόνος από το Γιάροσλαβ βρίσκεται στα χέρια της πολωνικής αστυνομίας. Διεξάγονται ανακριτικές ενέργειες. Ο εγκληματίας είναι πολίτης της Ουκρανίας. Θα τιμωρηθεί με όλη την αυστηρότητα του πολωνικού νόμου. Μοιράζομαι τον πόνο με τους οικείους των θυμάτων αυτής της βάναυσης επίθεσης». Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι ήταν ακόμη πιο αυστηρός: «Ενώπιον τέτοιων πράξεων το κράτος πρέπει να είναι ισχυρό, να δρα γρήγορα και αμείλικτα τηρώντας τον νόμο... Καθήκον του κράτους είναι να διασφαλίζει την ασφάλεια των πολιτών του».

Μπορεί κανείς να έχει διαφορετική στάση απέναντι στον τόνο του Ναβρότσκι, αλλά το κύριο πράγμα το είπε: για την ασφάλεια των ανθρώπων ευθύνεται το κράτος, και αν σε μονή σκοτώνουν έναν ιερέα, αυτό είναι υπόθεση του κράτους, όχι μόνο της αστυνομίας.

Για τον φόνο στην Πολωνία ο Ζελένσκι αντέδρασε την ίδια ημέρα: «Φρικτό έγκλημα στην αβαείο των αδελφών Βενεδικτίνων στο Γιάροσλαβ, που διαπράχθηκε από πολίτη της Ουκρανίας. Είμαστε σοκαρισμένοι από αυτό το κακό... Εκφράζουμε τα βαθύτατα συλλυπητήριά μας στην οικογένεια και τους οικείους του θανόντος». Και ακόμη: «Ο υπαίτιος αυτού του κακού πρέπει να λογοδοτήσει πλήρως σύμφωνα με τον νόμο. Υπολογίζουμε σε γρήγορη και ενδελεχή διερεύνηση όλων των συνθηκών. Πονάει που οι άνθρωποι είναι ικανοί για τέτοια φρικτά εγκλήματα. Η δικαιοσύνη πρέπει να επικρατήσει».

Η Πρεσβεία της Ουκρανίας στην Πολωνία επίσης δεν έμεινε σιωπηλή: «Καταδικάζουμε κατηγορηματικά τη βάναυση επίθεση… Θεωρούμε απαράδεκτη κάθε εκδήλωση βίας. Είναι ιδιαίτερα οδυνηρό που μια τέτοια τραγωδία συνέβη σε έναν χώρο που θα έπρεπε να είναι χώρος προσευχής και ελέους». Οι διπλωμάτες τόνισαν ότι «δεν μπορεί να υπάρξει καμία δικαιολογία για τη βία και τις επιθέσεις κατά ανθρώπων». Και ο πρέσβης Βασίλι Μπόντναρ την επόμενη ημέρα ενημέρωνε ήδη τους δημοσιογράφους πού βρίσκεται ο κρατούμενος και σε ποια κατάσταση.

Είναι επίσης κατανοητό γιατί το Κίεβο αντέδρασε τόσο γρήγορα. Η Πολωνία είναι βασικός σύμμαχος, οι σχέσεις είναι ήδη περίπλοκες, και εδώ ο δολοφόνος είναι πρώην Ουκρανός στρατιωτικός, γεγονός που ήδη καταγγέλλουν Πολωνοί πολιτικοί. Δεν μπορούσε να μείνει σιωπηλό: το κόστος για τη φήμη της χώρας ήταν πολύ υψηλό. Η ταχύτητα της αντίδρασης εξηγείται όχι μόνο από τη συμπόνια, αλλά και από τον πολιτικό υπολογισμό. Ενώ οι Ορθόδοξοι πιστοί της ΟΠΕ στην ίδια την Ουκρανία δεν έχουν ούτε «Confederation», ούτε Πολωνό πρόεδρο που θα μπορούσαν να ασκήσουν πίεση στην Μπανκόβα, γι' αυτό και δεν υπάρχει αντίδραση.

Για ακόμη μία φορά: κανείς δεν κατηγορεί τον Ζελένσκι για αυτά τα λόγια. Έτσι πρέπει να είναι: τα λόγια είναι σωστά και ειπώθηκαν εγκαίρως. Το ερώτημα είναι μόνο γιατί δεν βρήκε τα ίδια λόγια για τους δικούς του – για τον μοναχό της ΟΠΕ που δολοφονήθηκε στη Λαύρα;

Οι διπλωμάτες έγραψαν ότι είναι ιδιαίτερα οδυνηρό όταν μια τραγωδία συμβαίνει «σε έναν χώρο που θα έπρεπε να είναι χώρος προσευχής και ελέους». Αυτό αφορά το πολωνικό μοναστήρι. Για τη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ κανείς από τους Ουκρανούς αξιωματούχους δεν έγραψε τίποτα παρόμοιο.

Σβιατογκόρσκ: ένας μήνας σιωπής

Στις 23 Αυγούστου, γύρω στις 11 το πρωί, κοντά στον ναό του Αγίου Νικολάου στο άνω τμήμα της Λαύρας του Σβιατογκόρσκ, μια ομάδα ανθρώπων με στρατιωτική στολή επιτέθηκε στους μοναχούς της μονής. Ο μοναχός Βαρσανούφιος (Τουριάνσκι) πέθανε από διαμπερές τραύμα από πυροβόλο όπλο στο κεφάλι και τον λαιμό. Ο μοναχός Γρηγόριος τραυματίστηκε τέσσερις φορές με μαχαίρι, ενώ τον δόκιμο Αντρέι Κιριένκο, με διάτρητο πνεύμονα, τον έριξαν σε χαράδρα.

Ο Κιριένκο σχολίασε το συμβάν τις πρώτες κιόλας ημέρες. Σύμφωνα με τα λόγια του, τον επιτέθηκαν αφού στον χαιρετισμό «Δόξα στην Ουκρανία!» απάντησε «λανθασμένα»: «Δόξα στον Θεό». Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο μοναχός Βαρσανούφιος πλήρωσε με τη ζωή του για τα ίδια «λανθασμένα» λόγια.

Ο σχηιμμαρχιμανδρίτης Γαβριήλ (Μπούνγκε) το σχολίασε αργότερα ως εξής: «Αυτός ο μοναχός θα μπορούσε εύκολα να σώσει τη ζωή του, αν είχε υπακούσει στην απαίτηση των δολοφόνων του. Αλλά δεν το έκανε. Απάντησε ως χριστιανός: η δόξα ανήκει μόνο στον Θεό».

Φυσικά, για τη δολοφονία στο Σβιατογκόρσκ συνεχίζεται ονομαστικά η έρευνα. Αλλά ήδη τώρα μπορεί να ειπωθεί ότι η εκδοχή περί ρωσικής ΔΡΟ (ομάδας διασποράς-αναγνώρισης) φαίνεται αβάσιμη. Αυτό μπορεί να συναχθεί από τη δήλωση του διοικητή του 3ου Στρατιωτικού Σώματος Αντρέι Μπιλέτσκι, τον οποίο είναι δύσκολο να υποψιαστεί κανείς για συμπάθειες προς την ΟΠΕ: «Στο Σβιατογκόρσκ όχι μόνο δεν υπήρξε ποτέ Ρώσος στρατιώτης… Η πόλη Σβιατογκόρσκ βρίσκεται στη ζώνη άμυνας της 60ής Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας του 3ου Στρατιωτικού Σώματος. Αυτή είναι η οπίσθια ζώνη του σώματός μας». Δηλαδή ο μοναχός δολοφονήθηκε στα μετόπισθεν των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, σε έδαφος που ελέγχεται από το ουκρανικό κράτος.

Στο Γιαροσλάβ ο δολοφόνος είναι πρώην στρατιωτικός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. Στο Σβιατογκόρσκ τον μοναχό τον δολοφόνησαν άνθρωποι με στρατιωτική στολή στα μετόπισθεν του ουκρανικού στρατού. Για τον πρώην στρατιωτικό που διέπραξε το έγκλημα στο εξωτερικό, ο πρόεδρος μίλησε την ίδια ημέρα. Για τους ανθρώπους με στολή που σκότωσαν τον μοναχό στην ίδια τους την πατρίδα – ούτε λέξη. Μπορεί αυτό να θεωρηθεί τυχαίο;

Ο πρώην βουλευτής Ιγκόρ Μοσιίτσουκ μιλά ξεκάθαρα για τη δολοφονία στο Σβιατογκόρσκ: «Αυτό είναι ένα μήνυμα προς τους στρατιωτικούς ότι δεν πειράζει, μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε».

Από πού προήλθε το μίσος

Είναι απίθανο ο Ζελένσκι να μην πρόσεξε απλώς την τραγωδία σε μια μικρή πόλη κοντά στο μέτωπο. Μάλλον, το πρόβλημα είναι διαφορετικό. Για να καταδικάσει έντιμα τη δολοφονία στο Σβιατογκόρσκ, θα έπρεπε να πει από πού προήλθε η ατμόσφαιρα στην οποία μπορεί κανείς να σκοτώσει έναν άνθρωπο με ράσο κοντά σε ναό. Και αυτό προφανώς δεν επιθυμούν να το κάνουν οι αρχές.

Διότι αυτή η ατμόσφαιρα δημιουργήθηκε επί χρόνια. Και δεν τη δημιούργησαν καθόλου περιθωριακοί.

Ας θυμηθούμε το «Kvartal 95» – το στούντιο που κάποτε ίδρυσε και διηύθυνε ο ίδιος ο Ζελένσκι. Στα τέλη του 2022, στην εκπομπή «Bayraktar News», οι παρουσιαστές προσέβαλλαν με βρισιές τον κλήρο της ΟΕΟ (Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας) και διάβαζαν έναν «τιμοκατάλογο»: «να φτύσεις έναν ιερέα της ΜΠ (Πατριαρχείο Μόσχας) – 20 γρίβνες», «να τον χτυπήσεις στο αριστερό μάγουλο και αυτόματα στο δεξί – 100 γρίβνες». Σε κάποιους φάνηκε αστείο, αλλά ήδη στις 2 Ιανουαρίου 2023 στη Βίνιτσα, ένας άνδρας εισέβαλε σε ναό της ΟΕΟ και έκοψε με ξυράφι τον λαιμό του ηγουμένου. Τότε, κάτω από το βίντεο του «Kvartal», ένας χρήστης έγραψε: «Το αίμα του είναι και στα δικά σας χέρια».

Μίλησαν και αξιωματούχοι. Ο τότε γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, Αλεξέι Ντανίλοφ, δήλωσε: «Σε αυτό το ίδρυμα (την ΟΕΟ – Σημ. Σύνταξης) βρίσκονταν πολλοί εκπρόσωποι της λεγόμενης κοινότητας πληροφοριών της Ρωσικής Ομοσπονδίας». Προσέξτε: δεν πρόκειται για συγκεκριμένα άτομα των οποίων η ενοχή έχει αποδειχθεί στο δικαστήριο, αλλά για ολόκληρη την Εκκλησία ως θεσμό. Όταν κάτι τέτοιο λέει ένας άνθρωπος υπεύθυνος για την εθνική ασφάλεια, μάλιστα εν καιρώ πολέμου, εκατομμύρια πιστοί ουσιαστικά στιγματίζονται χωρίς καμία δίκη. Στη συνέχεια αυτή τη ρητορική την υιοθέτησαν βουλευτές, «ειδικοί», τηλεοπτικοί «θεολόγοι», bloggers. Και σταδιακά όλα κατέληξαν σε τρεις χαρακτηρισμούς: «σέκτα», «μοσκάλ», «FSB με ράσα».

Πού οδήγησε αυτό φαίνεται καθαρά στο παράδειγμα μιας πρόσφατης εκπομπής του Kyiv FM. Ο δημοσιογράφος Μπόγκνταν Μπούτκεβιτς στην εκπομπή «Μιλάει το Κίεβο. Πόλεμος» μαζί με την ακτιβίστρια Μαρίνα Κοβάλ συζητούσαν το θέμα «Υπάρχει πιθανότητα να απαγορευτεί η ρωσική εκκλησία στην Ουκρανία;». Για τους πιστούς της ΟΕΟ είπε κυριολεκτικά τα εξής: «Έχω δικούς μου λογαριασμούς με αυτούς, με αυτά τα ίδια τα καθάρματα που προσποιούνται ότι είναι χριστιανοί, ενώ δεν είναι». Ο σκοπός της εκπομπής, όπως είπε ο Μπούτκεβιτς, ήταν να καταλάβει αν είναι δυνατόν να «κόψουν το κεφάλι αυτής της ύδρας». Τον κλήρο τον αποκάλεσε «κάθαρμα με μαύρα ράσα». Στο τέλος της εκπομπής, ο Μπούτκεβιτς παραδέχτηκε ότι θα γινόταν με ευχαρίστηση δήμιος στη δίκη κατά της ΟΕΟ.

Και αυτό δεν είναι το 2022, όταν τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου τα συναισθήματα ήταν στα ύψη. Όλα αυτά τα είπε ο Μπούτκεβιτς ήδη μετά τη δολοφονία στη Λαύρα.

Γι' αυτόν τέτοιες δηλώσεις δεν είναι καινούριες. Ήδη το 2014, σε εκπομπή του Hromadske.TV, συζητούσε ότι «υπάρχει μια συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων που πρέπει απλώς να σκοτωθούν». Πέρασαν δώδεκα χρόνια, εξακολουθεί να εμφανίζεται στην τηλεόραση, και καμία κρατική δομή δεν αντιδρά με κανέναν τρόπο στα λόγια του.

Ας φανταστούμε για μια στιγμή ότι ένας δημοσιογράφος σε εκπομπή στο Κίεβο θα αποκαλούσε «καθάρματα» εκπροσώπους της ΟΚΕ (Ορθόδοξης Εκκλησίας Ουκρανίας), καθολικούς, ελληνοκαθολικούς, εβραίους ή μουσουλμάνους και θα υποσχόταν να γίνει δήμιός τους. Πόσος χρόνος θα περνούσε μέχρι την αντίδραση του Εθνικού Συμβουλίου, της Εισαγγελίας, ή ίσως και του ίδιου του Προέδρου;

Απίθανο να περνούσε παραπάνω από μία ημέρα. Όμως όταν τέτοια λόγια λέγονται για τους ορθοδόξους της ΟΕΟ, κανείς δεν κουνάει ούτε το φρύδι του.

Ο Μητροπολίτης Βόστρων Τιμόθεος (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων) το διατύπωσε πολύ εύστοχα: «Όταν έναν άνθρωπο τον συνηθίζουν επί χρόνια να βλέπει στον βαφτισμένο αδελφό του έναν εχθρό, αργά ή γρήγορα κάποιος σίγουρα θα οδηγήσει αυτή τη σκέψη στο ακραίο της σημείο». Και στην Επισκοπή Οδησσού της ΟΕΟ διατύπωσαν το ίδιο πράγμα ακόμα πιο σύντομα: «Τα λόγια έχουν συνέπειες».

Να λοιπόν και η απάντηση στο γιατί η εξουσία σιωπά για το Σβιατογκόρσκ. Αν καταδικαστεί σοβαρά η δολοφονία του πατρός Βαρσανουφίου, θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι αυτή έχει προϊστορία. Και σε αυτή την προϊστορία υπάρχουν πάρα πολλά γνωστά πρόσωπα – από πρώην συναδέλφους στο «Κβαρτάλ» μέχρι τον πρώην γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας. Είναι πολύ πιο εύκολο να προσποιηθούν πως τίποτα δεν συνέβη. Μόνο που η σιωπή του αρχηγού του κράτους σε μια τέτοια κατάσταση, ούτως ή άλλως, γίνεται αντιληπτή ως σήμα.

Το σήμα έγινε σωστά κατανοητό

Ο Μοσίιτσουκ, να θυμηθούμε, αποκάλεσε αυτή τη σιωπή «σήμα προς τους στρατιωτικούς». Κάποιος μπορεί να το αμφισβητήσει αυτό. Όμως αυτό που συμβαίνει στην πράξη μιλάει από μόνο του.

Πρώτον – η επιστράτευση. Σχεδόν καθημερινά εμφανίζονται αναφορές για συλλήψεις κληρικών της ΟΕΟ από στελέχη των ΚΣΕ (Κέντρα Στρατολόγησης και Επιστράτευσης). Ταυτόχρονα, τονίζουμε συνεχώς ότι η Εκκλησία δεν απαιτεί κανένα προνόμιο για τους κληρικούς της. Ο λόγος αφορά την ίση μεταχείριση και το γεγονός ότι ο κληρικός, σύμφωνα με τους κανόνες, δεν μπορεί να πάρει όπλο στα χέρια του (κάτι που γνωρίζουν πολύ καλά και στην Κρατική Υπηρεσία Εθνοτικής Πολιτικής και Ελευθερίας Συνείδησης). Σύμφωνα με τις Συμβάσεις της Γενεύης, οι στρατιωτικοί ιερείς θεωρούνται μη μαχητές. Στην Ουκρανία όμως οι κληρικοί της ΟΕΟ αποστέλλονται στο μέτωπο χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ούτε ο βαθμός τους ούτε το ράσο τους.

Δεύτερον – το ενημερωτικό πεδίο. Ο Μπούτκεβιτς εδώ δεν αποτελεί εξαίρεση, απλώς λέει φωναχτά αυτό που άλλοι λένε συγκεκαλυμμένα. Όταν σε ραδιοφωνικές εκπομπές της πρωτεύουσας συζητούν πώς να «κόψουν το κεφάλι της ύδρας», και στις ειδήσεις εξ έθιμου ακούγεται «μοσχοβίτες παπάδες», στους ανθρώπους διαμορφώνεται μια απλή εικόνα: αυτοί οι άνθρωποι είναι εκτός νόμου, και κανείς δεν θα τους υπερασπιστεί.

Γι' αυτό προειδοποιούσε ο Επίσκοπος Στουτγάρδης Ιώβ. Κατά τα λόγια του, η αντιμετώπιση εκπροσώπου της Εκκλησίας, «η οποία στην Ουκρανία εδώ και πολλά χρόνια βρίσκεται στα πρόθυρα κρατικής απαγόρευσης», μας μεταφέρει «στις εποχές του πρώιμου χριστιανισμού, όταν οι εκπρόσωποι της religio illicita – της απαγορευμένης θρησκείας – μπορούσαν και έπρεπε να εξοντώνονται για το καλό της κοινωνίας».

Και τρίτον – η ατιμωρησία. Από τη Βίνιτσα έχουν περάσει σχεδόν τέσσερα χρόνια. Όλο αυτό το διάστημα οι επιθέσεις εναντίον κληρικών της ΟΕΟ δεν έγιναν ούτε αφορμή για δηλώσεις της εξουσίας ούτε θέμα ηχηρών δικαστικών υποθέσεων. Ο διαχειριστής υποθέσεων της ΟΕΟ, Μητροπολίτης Αντώνιος (Πακάνιτς), ρωτούσε: «Μήπως δίνεται σε κάποιον το δικαίωμα να σκοτώνει ατιμώρητα μόνο και μόνο επειδή ο άλλος άνθρωπος είναι «όχι της ίδιας πίστης»;» Απάντηση από το κράτος δεν υπάρχει εδώ και πάνω από έναν μήνα. Και αυτή τη σιωπή την κατανοούν πολύ καλά όλοι, μεταξύ αυτών και όσοι κρατούν όπλα στα χέρια τους.

Τι αξίζει να υπενθυμιστεί στην εξουσία

Η ουκρανική εξουσία αγαπά πολύ να μιλά για την ευρωπαϊκή επιλογή και τις ευρωπαϊκές αξίες. Λοιπόν, ας θυμηθούμε τι λένε αυτές οι αξίες για την ελευθερία της συνείδησης.

Το άρθρο 35 του Συντάγματος της Ουκρανίας εγγυάται σε κάθε πολίτη την ελευθερία κοσμοθεωρίας και θρησκευτικής πίστης. Το άρθρο 24 απαγορεύει τα προνόμια ή τους περιορισμούς με βάση τις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, την οποία η Ουκρανία έχει κυρώσει, προστατεύει την ελευθερία να πρεσβεύει κανείς τη θρησκεία του. Και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι το κράτος οφείλει να είναι ουδέτερο και αμερόληπτο απέναντι σε διαφορετικές ομολογίες και δεν έχει το δικαίωμα να αποφασίζει ποια πίστη είναι η «ορθή». Και το πιο απλό απ' όλα: το κράτος υπάρχει για να προστατεύει τη ζωή των πολιτών του. Όλων των πολιτών, όχι μόνο εκείνων που του αρέσουν.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία η Ουκρανία τόσο επιδιώκει να ενταχθεί, δεν εξετάζουν μόνο τους νόμους περί εισαγγελίας και αντικαταχρηστικών αρχών. Εξετάζουν και το πώς το κράτος προστατεύει τις μειονότητες. Το μέλος του CDU από τη Γερμανία Ιρίνα Βόλφσον το είπε πολύ ξεκάθαρα: «Η θρησκευτική ελευθερία και η προστασία των μειονοτήτων δεν πρέπει ποτέ να εξαρτώνται από τη θρησκεία στην οποία ανήκει κάποιος». Η εικόνα είναι παράδοξη. Αν συγκεντρώσουμε όλες τις αντιδράσεις για την τραγωδία στο Σβιατόγκορσκ, θα διαπιστώσουμε ότι όσοι απαιτούν πιο δυνατά τη διερεύνηση της δολοφονίας ενός Ουκρανού πολίτη σε ουκρανικό έδαφος βρίσκονται στην Ευρώπη. Ενώ στο Κίεβο απλώς σιωπούν.

Αντί επιλόγου

Αποδεικνύεται ότι το ουκρανικό κράτος διαχωρίζει τους νεκρούς σε αυτούς για τους οποίους πρέπει να μιλήσει και σε αυτούς για τους οποίους είναι καλύτερο να σωπάσει. Και τους διαχωρίζει όχι με βάση την ιθαγένεια ή τον τόπο του εγκλήματος, αλλά με βάση την εκκλησιαστική ένταξη.

Οι πιστοί της UOC θα το θυμούνται αυτό. Δεν χρειάζεται να τους εξηγήσει κανείς τι σημαίνει πόλεμος: πολλοί από αυτούς πολεμούν, πολλοί θάβουν τους γιους τους, πολλοί έχουν χάσει το σπίτι τους. Δεν χρειάζεται να τους εξηγήσει κανείς τι σημαίνει αγάπη για την Ουκρανία. Καταλαβαίνουν τα πάντα άριστα και βλέπουν τα πάντα – πρωτίστως τη διαφορετική αντίδραση απέναντι στο ίδιο έγκλημα.

Το πρόβλημα είναι ότι, όσο η εξουσία σωπαίνει, μιλάνε οι Μπούτκεβιτς. Και εκεί όπου μιλάνε οι Μπούτκεβιτς, αργά ή γρήγορα κάποιος θα ξαναπιάσει όπλο και θα έρθει στην πύλη της μονής. Και τότε δεν θα τον ενδιαφέρει καθόλου ποιας ακριβώς