Δύο δολοφονίες και μία σιωπή

Ο Β. Ζελένσκι αντέδρασε διαφορετικά στις δολοφονίες σε Ουκρανία και Πολωνία. Φωτό: ΕΟΔ

Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, στο Γιαρόσουαφ της Πολωνίας, ένας πολίτης της Ουκρανίας, πρώην στρατιωτικός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας (ZSU), επιτέθηκε σε μοναστήρι των αδελφών Βενεδικτίνων και δολοφόνησε έναν καθολικό ιερέα. Ήδη από το βράδυ της ίδιας ημέρας, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταδίκασεαυτό το έγκλημα. Λίγο αργότερα εξέδωσε ανακοίνωση η πρεσβεία της Ουκρανίας στην Πολωνία.

Φαινομενικά, όλα είναι σωστά. Αν πολίτης της χώρας σου διέπραξε στο εξωτερικό ένα τέτοιο κακούργημα, ο αρχηγός του κράτους οφείλει να αντιδράσει. Το ερώτημα είναι άλλο. Έναν μήνα νωρίτερα, στις 23 Αυγούστου, στη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ δολοφονήθηκε ο μοναχός της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Βαρσανούφιος (Τουριάνσκι). Δολοφονήθηκε σε ουκρανικό έδαφος, στα μετόπισθεν του ουκρανικού στρατού. Και για αυτή τη δολοφονία ούτε ο Ζελένσκι, ούτε το Γραφείο του, ούτε το Υπουργείο Εσωτερικών, ούτε η SBU αντέδρασαν μέχρι σήμερα.

Γιατί, λοιπόν, ένας καθολικός ιερέας στην Πολωνία αξίζει τα συλλυπητήρια του Ουκρανού προέδρου, ενώ ένας ορθόδοξος μοναχός στην Ουκρανία όχι; Ας προσπαθήσουμε να το καταλάβουμε.

Πώς αντέδρασε η Πολωνία και πώς αντέδρασε το Κίεβο

Ας θυμίσουμε τι συνέβη στο Γιαροσλάβ. Γύρω στις 9:30 το πρωί ένας 31χρονος Ουκρανός μπήκε στην περιοχή του μοναστηριού από την ανοιχτή πύλη και άρχισε να επιτίθεται με μαχαίρι σε ανθρώπους. Τραυματίστηκαν πέντε άτομα, από τα οποία τρεις ήταν καθολικοί ιερείς. Ένας από αυτούς πέθανε αργότερα στο νοσοκομείο. Ο δράστης συνελήφθη επί τόπου και ο δήμαρχος του Γιαροσλάβ συγκάλεσε την ίδια ημέρα κρίσιμη σύσκεψη με τη συμμετοχή του βοεβόδα.

Αργότερα προέκυψαν νέες λεπτομέρειες. Ο 31χρονος Ίγκορ Μ. είχε υπηρετήσει στο παρελθόν στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας και είχε πολεμήσει στο μέτωπο. Είχε ουκρανικό και γερμανικό διαβατήριο, καθώς και πολωνικό αριθμό PESEL, που επιτρέπει την απόκτηση καθεστώτος προσωρινής προστασίας.

Τα πρώτα πρόσωπα της Πολωνίας τοποθετήθηκαν σχεδόν αμέσως. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έγραψε: «Ο δολοφόνος από το Γιαροσλάβ βρίσκεται στα χέρια της πολωνικής αστυνομίας. Διεξάγονται ανακριτικές ενέργειες. Ο δράστης είναι πολίτης της Ουκρανίας. Θα τιμωρηθεί με όλη την αυστηρότητα του πολωνικού νόμου. Συμμερίζομαι τον πόνο των δικών των θυμάτων αυτής της βίαιης επίθεσης». Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι ήταν ακόμη πιο αυστηρός: «Μπροστά σε τέτοιες πράξεις το κράτος πρέπει να είναι ισχυρό, να ενεργεί γρήγορα και αδίστακτα τηρώντας τον νόμο… Καθήκον του κράτους είναι να διασφαλίζει την ασφάλεια των πολιτών του».

Μπορεί κανείς να έχει διαφορετική άποψη για τον τόνο του Ναβρότσκι, αλλά το κύριο το είπε: για την ασφάλεια των ανθρώπων ευθύνεται το κράτος, και αν σε ένα μοναστήρι σκοτώνουν έναν ιερέα, αυτό είναι υπόθεση του κράτους και όχι μόνο της αστυνομίας.

Στη δολοφονία στην Πολωνία ο Ζελένσκι αντέδρασε την ίδια ημέρα: «Φρικτό έγκλημα στο αβαείο των αδελφών Βενεδικτίνων στο Γιαροσλάβ, που διαπράχθηκε από πολίτη της Ουκρανίας. Είμαστε συγκλονισμένοι από αυτό το κακό… Εκφράζουμε τα βαθύτατα συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του θύματος». Και ακόμη: «Ο υπαίτιος αυτού του κακού πρέπει να αναλάβει πλήρως την ευθύνη σύμφωνα με τον νόμο. Υπολογίζουμε σε γρήγορη και ενδελεχή διερεύνηση όλων των συνθηκών. Πονάει που οι άνθρωποι είναι ικανοί για τόσο φρικτά εγκλήματα. Η δικαιοσύνη πρέπει να επικρατήσει».

Η πρεσβεία της Ουκρανίας στην Πολωνία επίσης δεν σιώπησε: «Καταδικάζουμε κατηγορηματικά τη βίαιη επίθεση… Θεωρούμε απαράδεκτη κάθε εκδήλωση βίας. Είναι ιδιαίτερα οδυνηρό που μια τέτοια τραγωδία συνέβη σε έναν τόπο που πρέπει να είναι χώρος προσευχής και ελέους». Οι διπλωμάτες τόνισαν ότι «δεν μπορεί να υπάρξει καμία δικαιολογία για τη βία και τις επιθέσεις σε ανθρώπους». Και ο πρέσβης Βασίλι Μπόντναρ την επόμενη ημέρα ενημέρωνε ήδη τους δημοσιογράφους για το πού βρίσκεται ο συλληφθείς και σε ποια κατάσταση.

Είναι κατανοητό και γιατί το Κίεβο αντέδρασε τόσο γρήγορα. Η Πολωνία είναι βασικός σύμμαχος, οι σχέσεις είναι ήδη δύσκολες, και τώρα ο δολοφόνος είναι πρώην Ουκρανός στρατιωτικός και οι Πολωνοί πολιτικοί το διαλαλούν ήδη. Δεν γινόταν να σιωπήσουν: το τίμημα για τη φήμη της χώρας είναι πολύ υψηλό. Η ταχύτητα της αντίδρασης εξηγείται όχι μόνο από τη συμπόνια, αλλά και από πολιτικό υπολογισμό. Οι πιστοί της ΟΟΕ στην ίδια την Ουκρανία δεν έχουν ούτε «Συνομοσπονδία» ούτε Πολωνό πρόεδρο που θα μπορούσαν να πιέσουν την οδό Μπανκόβα, γι' αυτό δεν υπάρχει και αντίδραση.

Για άλλη μια φορά: κανείς δεν κατηγορεί τον Ζελένσκι για αυτά τα λόγια. Έτσι πρέπει να είναι: τα λόγια είναι σωστά και ειπώθηκαν εγκαίρως. Το ερώτημα είναι μόνο γιατί δεν βρέθηκαν τα ίδια λόγια για τους δικούς του – για τον δολοφονημένο στη Λαύρα μοναχό της UOC;

Οι διπλωμάτες έγραψαν ότι είναι ιδιαίτερα οδυνηρό όταν η τραγωδία συμβαίνει «σε τόπο που πρέπει να είναι χώρος προσευχής και ελέους». Αυτό αφορά το πολωνικό μοναστήρι. Για τη Λαύρα του Σβιατογκόρσκ κανένας από τους Ουκρανούς αξιωματούχους δεν έγραψε κάτι παρόμοιο.

Σβιατογκόρσκ: ένας μήνας σιωπής

Στις 23 Αυγούστου, γύρω στις 11 το πρωί, στον ναό του Αγίου Νικολάου στο άνω τμήμα της Λαύρας του Σβιατογκόρσκ, μια ομάδα ανθρώπων με στρατιωτική στολή επιτέθηκε στους κατοίκους της μονής. Ο μοναχός Βαρσανούφιος (Τουριάνσκι) σκοτώθηκε από διαμπερές τραύμα από πυροβολισμό στο κεφάλι και στον λαιμό. Ο μοναχός Γρηγόριος υπέστη τέσσερα τραύματα από μαχαίρι, ενώ τον δόκιμο Αντρέι Κιριένκο με τρυπημένο πνεύμονα τον πέταξαν σε χαράδρα.

Ο Κιριένκο σχολίασε το περιστατικό τις πρώτες κιόλας ημέρες. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, τον επιτέθηκαν αφού στον χαιρετισμό «Δόξα στην Ουκρανία!» απάντησε «λάθος»: «Δόξα τω Θεώ». Τα γεγονότα δείχνουν ότι ο μοναχός Βαρσανούφιος πλήρωσε με τη ζωή του για τα ίδια «λάθος» λόγια.

Ο σχιαρχιμανδρίτης Γαβριήλ (Μπούνγκε) είπε αργότερα γι' αυτό: «Αυτός ο μοναχός θα μπορούσε εύκολα να σώσει τη ζωή του αν υπάκουε στην απαίτηση των δολοφόνων του. Δεν το έκανε. Απάντησε ως χριστιανός: η δόξα ανήκει μόνο στον Θεό».

Φυσικά, για τη δολοφονία στο Σβιατογκόρσκ η έρευνα τυπικά συνεχίζεται. Ήδη όμως μπορεί να ειπωθεί ότι η εκδοχή περί ρωσικής ομάδας δολιοφθοράς φαίνεται αβάσιμη. Αυτό μπορεί να κριθεί από τη δήλωση του διοικητή του 3ου Σώματος Στρατού Αντρέι Μπιλέτσκι, τον οποίο δύσκολα θα υποψιαζόταν κανείς για συμπάθεια προς την UOC:: «Στο Σβιατογκόρσκ όχι μόνο δεν υπήρξε ποτέ Ρώσος στρατιώτης… Η πόλη Σβιατογκόρσκ βρίσκεται στη γραμμή άμυνας της 60ής μηχανοκίνητης ταξιαρχίας του 3ου Σώματος Στρατού. Είναι η ζώνη μετόπισθεν του σώματός μας». Δηλαδή ο μοναχός δολοφονήθηκε στα μετόπισθεν των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, σε έδαφος που ελέγχει το ουκρανικό κράτος.

Στο Γιαροσλάβ ο δολοφόνος είναι πρώην στρατιωτικός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. Στο Σβιατογκόρσκ τον μοναχό τον σκότωσαν άνθρωποι με στρατιωτική στολή στα μετόπισθεν του ουκρανικού στρατού. Για τον πρώην στρατιωτικό που διέπραξε έγκλημα στο εξωτερικό ο πρόεδρος μίλησε την ίδια ημέρα. Για τους ανθρώπους με στολή που σκότωσαν τον μοναχό στο σπίτι του – ούτε λέξη. Μπορεί να θεωρηθεί αυτό τυχαίο;

Ο πρώην βουλευτής Ίγκορ Μοσιίτσουκ μιλά για τη δολοφονία στο Σβιατογκόρσκ ευθέως: «Αυτό είναι σήμα στους στρατιωτικούς ότι δεν πειράζει, μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε».

Από πού προήλθε το μίσος

Δύσκολα ο Ζελένσκι απλώς δεν πρόσεξε την τραγωδία σε μια μικρή πόλη κοντά στο μέτωπο. Μάλλον το πρόβλημα είναι άλλο. Για να καταδικάσει ειλικρινά τη δολοφονία στο Σβιατογκόρσκ, θα πρέπει να πει από πού προήλθε η ατμόσφαιρα στην οποία ένας άνθρωπος με ράσο μπορεί να σκοτωθεί δίπλα σε ναό. Και αυτό η εξουσία προφανώς δεν θέλει να το κάνει.

Διότι αυτή την ατμόσφαιρα την δημιουργούσαν επί χρόνια. Και την δημιουργούσαν όχι κάποιοι περιθωριακοί.

Ας θυμηθούμε το «Κβαρτάλ 95» – το στούντιο που κάποτε δημιούργησε και διηύθυνε ο ίδιος ο Ζελένσκι. Στα τέλη του 2022, στην εκπομπή «Μπαϊρακτάρ Νιουζ», οι παρουσιαστές εξύβριζαν χυδαία τον κλήρο της UOC και διάβαζαν έναν «τιμοκατάλογο»: «να φτύσεις έναν ιερέα του MP — 20 χρίβνιες», «να χτυπήσεις στο αριστερό μάγουλο και αυτόματα στο δεξί — 100 χρίβνιες». Σε κάποιους φάνηκε αστείο, αλλά ήδη στις 2 Ιανουαρίου 2023 στη Βίννιτσα ένας άνδρας εισέβαλε σε ναό της UOC και έκοψε τον λαιμό του προϊσταμένου με φαλτσέτα. Τότε, κάτω από το βίντεο του «Κβαρτάλ», ένας χρήστης έγραψε: «Το αίμα του βρίσκεται μεταξύ άλλων και στα δικά σας χέρια».

Τοποθετήθηκαν επίσης και κρατικοί αξιωματούχοι. Ο τότε γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας (RNBO), Ολέξιι Ντανίλοφ, δήλωσε: «Σε αυτό το ίδρυμα (UOC, – Σημ. Συντ.) βρίσκονταν πολλοί εκπρόσωποι της λεγόμενης κοινότητας πληροφοριών της Ρωσικής Ομοσπονδίας». Προσέξτε: ο λόγος δεν γίνεται για συγκεκριμένα άτομα των οποίων η ενοχή αποδείχθηκε στο δικαστήριο, αλλά για ολόκληρη την Εκκλησία ως θεσμό. Όταν τέτοια λόγια εκστομίζονται από έναν άνθρωπο αρμόδιο για την εθνική ασφάλεια, και μάλιστα εν καιρώ πολέμου, εκατομμύρια πιστοί στιγματίζονται ουσιαστικά χωρίς καμία δίκη. Στη συνέχεια, αυτή τη ρητορική την υιοθέτησαν βουλευτές, «ειδικοί», τηλεοπτικοί «θρησκειολόγοι», μπλόγκερ. Και σταδιακά τα πάντα συρρικνώθηκαν σε τρεις ετικέτες: «αίρεση», «μοσκάλοι», «FSB με ράσα».

Το πού οδήγησε αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από το παράδειγμα μιας πρόσφατης εκπομπής στον ραδιοφωνικό σταθμό Kyiv FM. Ο δημοσιογράφος Μπογκντάν Μπουτκέβιτς, στην εκπομπή «Χοβορίτ Κίιβ. Βιϊνά» («Μιλάει το Κίεβο. Πόλεμος»), συζητούσε μαζί με την ακτιβίστρια Μαρίνα Κοβάλ το θέμα «Υπάρχει πιθανότητα να απαγορευτεί η ρωσική εκκλησία στην Ουκρανία;». Για τους πιστούς της UOC είπε επί λέξει τα εξής: «Έχω ανοιχτούς λογαριασμούς μαζί τους, με αυτά τα καθάρματα που παριστάνουν τους χριστιανούς, ενώ δεν είναι». Σκοπός της εκπομπής κατά τον Μπουτκέβιτς ήταν να γίνει αντιληπτό εάν είναι εφικτό «να κόψουμε το κεφάλι αυτής της ύδρας». Τον κλήρο τον αποκάλεσε «μπάσταρδους με μαύρα ράσα». Στο τέλος της εκπομπής, ο Μπουτκέβιτς ομολόγησε ότι με ευχαρίστηση θα γινόταν δήμιος σε μια δίκη κατά της UOC.

Και αυτό δεν συνέβη το 2022, όταν τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου τα συναισθήματα βρίσκονταν στα ύψη. Όλα αυτά ο Μπουτκέβιτς τα είπε μετά τη δολοφονία στη Λαύρα.

Για τον ίδιο, τέτοιες δηλώσεις δεν είναι κάτι καινούργιο. Ήδη από το 2014, στον αέρα του Hromadske.TV, ανέπτυσσε τη σκέψη ότι «υπάρχει μια συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων που πρέπει απλώς να σκοτωθούν». Πέρασαν δώδεκα χρόνια, εξακολουθεί να βγαίνει στον αέρα, και καμία κρατική δομή δεν αντιδρά στα λόγια του με κανέναν τρόπο.

Ας φανταστούμε για ένα λεπτό εάν ένας δημοσιογράφος σε εκπομπή του Κιέβου αποκαλούσε «καθάρματα» εκπροσώπους της OCU, καθολικούς, ελληνοκαθολικούς, ιουδαίους ή μουσουλμάνους και υποσχόταν να γίνει ο δήμιός τους. Πόσος χρόνος θα περνούσε μέχρι την αντίδραση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, της εισαγγελίας, ή ίσως και του ίδιου του προέδρου;

Δύσκολα πάνω από ένα εικοσιτετράωρο. Όταν όμως μιλούν κατ' αυτόν τον τρόπο για τους ορθοδόξους της UOC, κανείς δεν κουνάει ούτε το φρύδι του.

Ο μητροπολίτης Βόστρων Τιμόθεος (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων) το διατύπωσε με εξαιρετική ακρίβεια: «Όταν κάποιος συνηθίζει επί χρόνια να βλέπει στον βαπτισμένο αδελφό έναν εχθρό, αργά ή γρήγορα κάποιος σίγουρα θα οδηγήσει αυτή τη σκέψη στο έσχατο άκρο». Και στην επισκοπή Οδησσού της UOC το συνόψισαν ακόμη πιο λιτά: «Οι λέξεις έχουν συνέπειες».

Ιδού και η απάντηση γιατί η εξουσία σιωπά για το Σβιατογκόρσκ. Αν καταδικάσει σοβαρά τη δολοφονία του πατρός Βαρσανουφίου, θα αναγκαστεί να παραδεχθεί ότι υπάρχει ένα προϊστορικό υπόβαθρο. Και σε αυτό το υπόβαθρο υπάρχουν πάρα πολλά γνώριμα πρόσωπα — από πρώην συναδέλφους στο «Κβαρτάλ» μέχρι τον πρώην γραμματέα του RNBO. Είναι πολύ πιο εύκολο να προσποιηθεί κανείς ότι δεν συνέβη τίποτα. Μόνο που η σιωπή του αρχηγού του κράτους σε μια τέτοια κατάσταση εκλαμβάνεται ούτως ή άλλως ως σινιάλο.

Το σινιάλο έγινε κατανοητό ορθά

Ο Μοσιϊτσούκ, υπενθυμίζουμε, χαρακτήρισε αυτή τη σιωπή «σινιάλο προς τους στρατιωτικούς». Κάποιος ίσως διαφωνήσει με αυτό. Όμως όσα συμβαίνουν στην πράξη μιλούν από μόνα τους.

Πρώτον — η επιστράτευση. Σχεδόν καθημερινά εμφανίζονται ειδήσεις σχετικά με συλλήψεις ιερέων της UOC από υπαλλήλους των TCK (Στρατολογικών Γραφείων). Παράλληλα, υπογραμμίζουμε διαρκώς ότι η Εκκλησία δεν απαιτεί κανένα προνόμιο για τους ιερείς της. Πρόκειται για την ισότιμη μεταχείριση και για το γεγονός ότι ο κληρικός, βάσει των ιερών κανόνων, δεν δύναται να φέρει όπλα (κάτι που γνωρίζουν άριστα και στην DESS — Κρατική Υπηρεσία Εθνοπολιτικής και Ελευθερίας Συνείδησης). Βάσει των Συμβάσεων της Γενεύης, οι στρατιωτικοί ιερείς θεωρούνται μη μαχητές. Στην Ουκρανία όμως, ιερείς της UOC στέλνονται στο μέτωπο χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ούτε ο ιερατικός βαθμός ούτε το ράσο.

Δεύτερον — ο ενημερωτικός χώρος. Ο Μπουτκέβιτς δεν αποτελεί εξαίρεση εδώ· απλώς λέει δυνατά όσα άλλοι διατυπώνουν συγκεκαλυμμένα. Όταν στον αέρα ενός ραδιοφώνου της πρωτεύουσας συζητούν για το πώς «θα κόψουν το κεφάλι της ύδρας», και στις ειδήσεις ακούγεται κατά συνήθεια ο όρος «μοσκβίτες παπάδες», στους ανθρώπους σχηματίζεται μια απλή εικόνα: αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται εκτός νόμου και κανείς δεν θα τους υπερασπιστεί.

Γι' αυτό είχε προειδοποιήσει ο επίσκοπος Στουτγάρδης Ιώβ. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, το ξεκαθάρισμα λογαριασμών με εκπρόσωπο μιας Εκκλησίας, «η οποία στην Ουκρανία εδώ και πολλά χρόνια βρίσκεται στο χείλος της κρατικής απαγόρευσης», μας επαναφέρει «στους χρόνους του πρώιμου χριστιανισμού, όταν οι εκπρόσωποι της religio illicita — μιας απαγορευμένης θρησκείας — επιτρεπόταν και επιβαλλόταν να εξοντώνονται προς όφελος του κοινωνικού συνόλου».

Και τρίτον — η ατιμωρησία. Από τα γεγονότα της Βίννιτσα πέρασαν σχεδόν τέσσερα χρόνια. Σε όλο αυτό το διάστημα, οι επιθέσεις εναντίον ιερέων της UOC δεν αποτέλεσαν ποτέ αφορμή για δηλώσεις των αρχών ούτε έγιναν πολύκροτες δικαστικές υποθέσεις. Ο πρωτοσύγκελλος της UOC μητροπολίτης Αντώνιος (Πακάνιτς) ρωτούσε: «Άραγε δόθηκε σε κάποιον το δικαίωμα να δολοφονεί ατιμώρητα μόνο και μόνο επειδή ένας άλλος άνθρωπος είναι "άλλης πίστης";». Απάντηση από το κράτος δεν υπάρχει εδώ και πάνω από έναν μήνα. Και αυτή τη σιωπή την κατανοούν άριστα όλοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που κρατούν όπλα στα χέρια τους.

Τι αξίζει να υπενθυμίσουμε στην εξουσία

Στην ουκρανική εξουσία αρέσει πολύ να μιλά για την ευρωπαϊκή επιλογή και τις ευρωπαϊκές αξίες. Ας θυμηθούμε λοιπόν τι λένε αυτές οι αξίες για την ελευθερία της συνείδησης.

Το άρθρο 35 του Συντάγματος της Ουκρανίας εγγυάται σε όλους την ελευθερία των κοσμοθεωρητικών αντιλήψεων και του θρησκεύματος. Το άρθρο 24 απαγορεύει προνόμια ή περιορισμούς με βάση τις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, την οποία έχει επικυρώσει η Ουκρανία, προστατεύει την ελευθερία εκδήλωσης της θρησκείας. Και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει επανειλημμένα τονίσει ότι το κράτος οφείλει να είναι ουδέτερο και αμερόληπτο απέναντι στις διάφορες ομολογίες και δεν έχει το δικαίωμα να κρίνει ποια πίστη είναι «σωστή». Και το πιο βασικό: το κράτος υπάρχει για να προστατεύει τη ζωή των πολιτών του. Όλων των πολιτών, και όχι μόνο εκείνων που του είναι αρεστοί.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου τόσο πολύ επιδιώκει να ενταχθεί η Ουκρανία, δεν παρατηρούν μόνο τους νόμους για την εισαγγελία και τις αντιδιαφθορικές υπηρεσίες. Παρατηρούν επίσης και το πώς το κράτος προστατεύει τις μειονότητες. Το στέλεχος του CDU από τη Γερμανία, Ιρίνα Βόλφσον, δήλωσε με απόλυτη σαφήνεια: «Η θρησκευτική ελευθερία και η προστασία των μειονοτήτων δεν πρέπει ποτέ να εξαρτώνται από το σε ποια θρησκεία ανήκει ένας άνθρωπος». Η εικόνα είναι παράδοξη. Εάν συγκεντρώσει κανείς όλες τις αντιδράσεις για την τραγωδία στο Σβιατογκόρσκ, θα διαπιστώσει ότι πιο δυνατά απ' όλους ζητούν τη διερεύνηση της δολοφονίας ενός Ουκρανού πολίτη σε ουκρανικό έδαφος στην Ευρώπη. Ενώ στο Κίεβο απλώς σιωπούν.

Αντί επιλόγου

Προκύπτει, λοιπόν, ότι το ουκρανικό κράτος διαχωρίζει τους νεκρούς σε εκείνους για τους οποίους πρέπει να μιλήσει και σε εκείνους για τους οποίους είναι προτιμότερο να σιωπήσει. Και δεν τους διαχωρίζει με βάση την υπηκοότητα ούτε τον τόπο του εγκλήματος, αλλά με βάση την εκκλησιαστική υπαγωγή.

Οι πιστοί της UOC θα το θυμούνται αυτό. Δεν χρειάζεται να τους εξηγήσει κανείς τι σημαίνει πόλεμος: πολλοί από αυτούς πολεμούν, πολλοί κηδεύουν γιους, πολλοί έμειναν άστεγοι. Δεν χρειάζεται να τους διδάξει κανείς τι είναι η αγάπη για την Ουκρανία. Καταλαβαίνουν τα πάντα άριστα και τα βλέπουν όλα — πρωτίστως τη διαφορετική αντίδραση απέναντι στο ίδιο ακριβώς έγκλημα.

Το τραγικό είναι ότι όσο η εξουσία σιωπά, μιλούν οι διάφοροι Μπουτκέβιτς. Και εκεί όπου μιλούν οι Μπουτκέβιτς, αργά ή γρήγορα κάποιος θα πάρει ξανά όπλο στα χέρια του και θα φτάσει στην πύλη ενός μοναστηριού. Και θα του είναι πλέον εντελώς αδιάφορο ποιου ακριβώς.

Διαβάστε επίσης