Σε τι διαφέρουν οι «τιτούσκι» έξω από τα δικαστήρια της ΟΟΕ από τους «τιτούσκι» της Μπορσαγκόβκα;
Η αντίδραση στα γεγονότα στην Πετροπαβλόβσκαγια Μπορσαγκόβκα θύμισε τη πολυετή εκστρατεία κατά της ΟΟΕ. Οι ίδιοι άνθρωποι, οι ίδιες ετικέτες. Και απουσία αποδείξεων.
Στις 9 Νοεμβρίου 2026 ο Βλαντίμιρ Ζελένσκι ήρθε στην Ιερά Μονή των Σπηλαίων του Κιέβου. Όχι για να προσευχηθεί και όχι για να στοχαστεί πνευματικά. Ο σκοπός της επίσκεψης ήταν πιο απλός: αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τον Ναό της Τραπέζης (Τραπεζαρία), για να συναντήσει δημοφιλείς καλλιτέχνες και να τους απονείμει βραβεία. Τη συνάντηση αυτή θα μπορούσε να τη διοργανώσει οπουδήποτε – στο Γραφείο του Προέδρου, στο Ανάκτορο Μαριίνσκι, στο Ουκρανικό Σπίτι ή σε εκατοντάδες άλλους χώρους του Κιέβου. Όμως ο Ζελένσκι επέλεξε ακριβώς τη Λαύρα. Γιατί; Διότι εκεί δεν είπε ούτε λέξη για την πίστη ή τον Χριστιανισμό.
Φαίνεται ότι ο λόγος βρίσκεται στην επιφάνεια: ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει την Ιερά Μονή των Σπηλαίων του Κιέβου ως ένα από τα «δικά του» αντικείμενα, όπου μπορούν να διεξάγονται τρέχουσες κρατικές εκδηλώσεις.
Εν τω μεταξύ, η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία συνεχίζει τον αγώνα για το ιερό της προσκύνημα. Μόνο τον Νοέμβριο έχουν οριστεί αρκετές δικαστικές συνεδριάσεις. Τώρα, όμως, θα ήθελα να στρέψω την προσοχή όχι στις περιπέτειες των δικαστικών διαδικασιών, αλλά σε όσα συμβαίνουν γύρω από αυτές τους τελευταίους μήνες.
Πριν από έξι μήνες οι συνεδριάσεις διεξάγονταν αρκετά ήσυχα και ειρηνικά. Ωστόσο, από μια ορισμένη στιγμή και μετά, οι δικηγόροι και οι πιστοί της ΟΟΕ έγιναν στόχος μιας σειράς προσχεδιασμένων επιθέσεων – τόσο μέσω των μέσων ενημέρωσης όσο και με χρήση βίας.
Έτσι συνέπεσε ώστε αυτές ξεκίνησαν το καλοκαίρι, μετά το χτύπημα ρωσικού drone στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως και την ένταξη του θέματος της Λαύρας στη ρητορική του Ζελένσκι. Από τότε έχουν επισκεφθεί τη Λαύρα δεκάδες διεθνείς αντιπροσωπείες, ενώ κυβερνήσεις αρκετών χωρών διέθεσαν μεγάλα ποσά για την αποκατάσταση του ναού. Το Υπουργείο Πολιτισμού διοργανώνει τακτικά στους ναούς της Λαύρας συμπόσια και συνέδρια, η Ολένα Ζελένσκα διοργανώνει σύνοδο κορυφής των πρώτων κυριών και κυρίων. Και στις 15 Αυγούστου ο Ζελένσκι διοργάνωσε στη Λαύρα πανηγυρική κρατική εκδήλωση αφιερωμένη στα 975 χρόνια της μονής.
Αυτή η δραστηριότητα της εξουσίας γύρω από τη Λαύρα συνέπεσε με εντυπωσιακό τρόπο με τη δραστηριότητα των «πατριωτών» στις δικαστικές συνεδριάσεις. Εκεί άρχισαν να συγκεντρώνονται νεαροί με κουκούλες (μπαλακλάβες) και να οργανώνουν διάφορες «δράσεις». Μάλιστα, σε αυτές συμμετείχαν πολύ γνωστοί εκπρόσωποι ριζοσπαστικών κινημάτων: ο επικεφαλής της «Αδελφότητας» Ντμίτρι Κορτσίνσκι, ένας από τους διοργανωτές της κατάληψης του καθεδρικού ναού στο Τσερκάσι Ντάβιντ Πσενίτσνι, μέλη του κινήματος του Γιεβγκένι Κάρας «Βάση του Μέλλοντος» («Οσνόβα Μαιμπούτνιο», πρώην «Σ14»). Στις συνεδριάσεις παρευρίσκονταν και βουλευτές, νυν και πρώην – για παράδειγμα, η Σολομία Μπομπρόφσκα και ο Αντρίι Λοζοβόι.
Έχουν ήδη σημειωθεί σωματικές επιθέσεις εναντίον δικηγόρων της ΟΟΕ, ενώ στους διαδρόμους του δικαστηρίου ομάδες ακτιβιστών εκφόβιζαν τους πιστούς. Και στη συνέχεια με υπερηφάνεια ανέβαζαν βίντεο στο διαδίκτυο.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτούς τους ακτιβιστές τους μεταφέρουν οργανωμένα στα κτίρια των δικαστηρίων με μικρά λεωφορεία, τα οποία, σύμφωνα με τα ΜΜΕ, αγοράστηκαν για τις ανάγκες του στρατού.
Αυτό είναι η «δυναμική» πτέρυγα: εκφοβίζει τους νομικούς και τους ενορίτες που προσέρχονται στις συνεδριάσεις για να στηρίξουν την Εκκλησία.
Υπάρχει και «υποστήριξη από τα μέσα ενημέρωσης». Σε μία από τις πρόσφατες συνεδριάσεις παρευρέθηκε η βουλευτής Σολομία Μπομπρόφσκαγια. Χαρακτήρισε τους πιστούς της ΟΡΕ «ζombιοποιημένους θαυμαστές του ρωσικού κόσμου» και δήλωσε ότι αναμένει αντίδραση της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) στη δίκη για την Λαύρα του Κιέβου-Πετσέρσκ. Ο δε Αντρέι Λοζοβόι καλούσε τους οπαδούς του στις δίκες με τέτοιες απλοϊκές εικόνες.
Ο Γεβγκένι Καράς, ο οποίος επί πολλά χρόνια οργάνωνε προβοκάτσιες εναντίον της Λαύρας του Κιέβου-Πετσέρσκ, σήμερα καλεί «επιτέλους να αποκατασταθούν όλες οι εκκλησίες και οι ναοί μας και να στερηθεί ο Πούτιν το στρατηγικό απόθεμα σαμποτέρ και πρακτόρων».
Κατά σύμπτωση, ο Καράς έλαβε κρατικά παράσημα από τον Ζελένσκι.
Όλα αυτά μοιάζουν πολύ με συντονισμένες ενέργειες ριζοσπαστών και ορισμένων βουλευτών, οι οποίοι ασκούν πίεση σε δικαστές, νομικούς και πιστούς της ΟΡΕ, ώστε η υπόθεση της Λαύρας του Κιέβου-Πετσέρσκ να λυθεί «σωστά».
Το σχήμα είναι απλό: πρώτα στους απλούς Ουκρανούς – τους πιστούς της ΟΡΕ – κολλούν την ετικέτα «μοσχοβίτες» και έπειτα, καλυπτόμενοι πίσω από αυτήν, τους «τρομοκρατούν».
Και τώρα ας περάσουμε σε ένα θέμα που φαινομενικά δεν συνδέεται με τις δράσεις των ριζοσπαστών έξω από τα δικαστήρια για την υπόθεση της Λαύρας.
Για τη «φυλακή» στο υπόγειο στην Πετροπαβλόβσκαγια Μπορστσαγόβκα
Στις 2 Νοεμβρίου στην Πετροπαβλόβσκαγια Μπορστσαγόβκα, κοντά στο Κίεβο, ξέσπασε σκάνδαλο γύρω από τη στρατιωτική «φυλακή» στο υπόγειο ιδιωτικής κατοικίας. Εξακολουθεί να συζητείται σε ολόκληρη τη χώρα και έχουν ήδη ειπωθεί πολλά, γι' αυτό δεν θα επαναλάβουμε. Θα εστιάσουμε μόνο σε δύο σημεία.
- Αφού οι διαδηλωτές «απελευθέρωσαν» τους κρατουμένους (σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις, ήταν στρατιωτικοί που είχαν εγκαταλείψει αυτοβούλως τη μονάδα τους και πρόσφατα επιστρατευμένοι Ουκρανοί), στο σημείο έφτασε μια ομάδα εύρωστων νεαρών με ρόπαλα και κουκούλες, οι οποίοι απήγγειλαν ομαδικά την «Προσευχή του Ουκρανού εθνικιστή». Αμέσως άρχισαν να χτυπούν βάναυσα και να διαλύουν τους παρευρισκομένους. Ποιοι ήταν, δήθεν δεν γνωρίζουν οι αρχές. Για παράδειγμα, ο διοικητής της Εθνοφρουράς Αλεξάντρ Πιβνένκο δήλωσε: «Με μάσκες, με κουκούλες – αυτοί δεν είναι δικοί μας στρατιωτικοί, 100%. Οι δικοί μας στρατιωτικοί θα είναι με στολή, αυτοί τώρα δεν έχουν φτάσει ακόμα. Δεν γνωρίζω ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι με τις κουκούλες».
- Η αντίδραση των ηγετών των ριζοσπαστών στη σύγκρουση έξω από τη «φυλακή». Δεν στήριξαν απλώς την εξουσία. Δημιουργείται η εντύπωση ότι όσοι διέλυαν τους διαδηλωτές τούς είναι τουλάχιστον καλά γνωστοί. Για παράδειγμα, ο Γεβγκένι Καράς δημοσίευσε το βίντεο της διάλυσης στο κανάλι του και το χαρακτήρισε «πλήρη εξουδετέρωση της εξέγερσης των πιθήκων»:
«Μια φαντασμαγορική σταυροφορία των Κοζάκων κατά των βρωμιάρηδων υπό τους ήχους της προσευχής του Ουκρανού εθνικιστή. Οι ανθρωπάκοι έτρεχαν έντρομοι σαν βρικόλακες από τις ακτίνες του ήλιου. Κατάλαβαν όλοι ότι ήρθε η ώρα να πάνε σπίτι τους, αμέσως, σε ένα δευτερόλεπτο. Και λέτε ότι τους ηλίθιους δεν μπορείς να τους συνετίσεις. Ένα κλωτσοπάτημα στον πισινό βάζει μπροστά τον εγκέφαλο σε οποιονδήποτε ηλίθιο!»
Τον 14χρονο έφηβο, τον οποίο οι φρουροί της «φυλακής» πέταξαν στην αυλή με χτύπημα φτυαριού, ο Καράς τον αποκαλεί «προνύμφη», «πιθηκάκι» και «ρωσόφωνο κτήνος».
Φαίνεται ότι αντέδρασε και ο Ντμίτρι Κορτσίνσκι – ένας ακόμη ριζοσπάστης, που επί πολλά χρόνια «εργαζόταν» εναντίον της Εκκλησίας. Τα όσα συνέβησαν τα χαρακτήρισε «εξέγερση πολιτών-τεράτων κατά της στρατιωτικής τάξης και της στρατιωτικής πειθαρχίας», ενώ για όσους στήριζαν τους διαδηλωτές δήλωσε ότι κάνουν το παιχνίδι των κατακτητών. Μετά τη διάλυση της συγκέντρωσης ο Κορτσίνσκι δημοσίευσε βίντεο με τίτλο «Επιτυχία της ΦΣΒ στην Πετροπαβλόφσκα Μπορστσαγκόβκα», δηλαδή στην πράξη κατέταξε όλους στους πράκτορες της ΦΣΒ.
Η βουλευτής Σολομία Μπομπρόφσκα δεν ανέφερε απευθείας τη ΦΣΒ, αλλά σε τηλεοπτική εκπομπή παρομοίασε τους διαδηλωτές με τους διοργανωτές των φιλορωσικών συγκεντρώσεων του 2014 στο Λουγκάνσκ και στο Ντονέτσκ.
Φυσικά, οι συγκρούσεις στο «στρατιωτικό αντικείμενο» και οι καταλήψεις ναών είναι διαφορετικά γεγονότα, και αφορούν διαφορετικούς ανθρώπους. Η γλώσσα όμως με την οποία περιγράφονται οι συμμετέχοντες είναι ύποπτα όμοια. Και το σχέδιο είναι το ίδιο: χωρίς καμία απόδειξη να κολλήσουν ετικέτες «πρακτόρων της ΦΣΒ» και «Μοσχοβιτών», ώστε να δικαιολογηθεί η χρήση βίας ή η δίωξη συγκεκριμένων ανθρώπων.
Απλώς συνέπεσε
Μέχρι πρόσφατα «πυρήνα της ΦΣΒ» αποκαλούσαν την Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, «ερείσματα» τους ναούς της ΟΟΕ, και τους ιερείς «συνταγματάρχες της ΦΣΒ». Κάτω από αυτά τα συνθήματα, ναούς εισέβαλλαν ομάδες νεαρών με κουκούλες. Έτσι έγινε στην κατάληψη του καθεδρικού ναού του Αγίου Πνεύματος στο Τσερνιβτσί, του καθεδρικού της Γεννήσεως στο Ιβάνο-Φρανκίβσκ, του καθεδρικού του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Τσερκάσι και σε πολλές άλλες περιπτώσεις. Οι αρχές δεν εμπόδιζαν αυτές τις καταλήψεις και απλώς σήκωναν τους ώμους: λέει, δεν ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι.
Τώρα παρόμοια κατάσταση παρουσιάστηκε στην Πετροπαβλόφσκα Μπορστσαγκόβκα. Ένα πλήθος αγνώστων με ρόπαλα και κουκούλες διέλυσε τους διαδηλωτές, και η εξουσία με απορία ανοίγει τα χέρια – λέει, δεν καταλαβαίνουμε ποιοι θα μπορούσαν να είναι.
Παράλληλα, οι ηγέτες των ριζοσπαστών έχουν υπό τις διαταγές τους γερά παλικάρια, που κατά καιρούς οργανώνουν δυναμικές ενέργειες.
Και προκύπτει ότι αυτές οι ενέργειες συμπίπτουν με τα συμφέροντα της εξουσίας, μεταξύ άλλων και σε ζητήματα που σχετίζονται με την Εκκλησία. Εμείς, φυσικά, καταλαβαίνουμε ότι όλα αυτά είναι καθαρή σύμπτωση και ότι τόσο ελευθερόφρονες άνθρωποι δεν μπορεί να είναι στην υπηρεσία των κρατούντων. Απλώς συνέπεσε, συμβαίνει.
