Μάθημα πίστης στους δαιδαλώδεις δρόμους της Ιουδαίας
Ο ανώνυμος άνθρωπος του Θεού έμεινε ακλόνητος μπροστά στον βασιλιά, αλλά εξαπατήθηκε από τον γέροντα.
Αν ανοίξει κανείς το δέκατο τρίτο κεφάλαιο του Γ΄ βιβλίου των Βασιλειών, θα αντικρίσει μια διαδρομή τριών αιώνων. Στην αφήγηση αυτή κεντρική εικόνα γίνεται ο δρόμος, με συναντήσεις, στάσεις, σκονισμένα σταυροδρόμια και μια σειρά δοκιμασιών.
Το ταξίδι αρχίζει στην Ιουδαία, απ' όπου ένας ανώνυμος επισκέπτης, τον οποίο η Γραφή ονομάζει απλώς άνθρωπο του Θεού, κατευθύνεται προς βορρά. Δεκαοκτώ χιλιόμετρα ορεινού μονοπατιού χωρίζουν την Ιερουσαλήμ από τη Βαιθήλ. Εκείνη την εποχή η Βαιθήλ, η αρχαία Λουζά, γνώριζε ακμή. Ο βασιλιάς Ιεροβοάμ είχε στήσει εκεί χρυσό μόσχο, θέλοντας να απομακρύνει τον λαό από τον ναό της Ιερουσαλήμ. Για τη νέα γιορτή ο ηγεμόνας όρισε αυθαίρετα την πεντεκαιδεκάτη ημέρα του όγδοου μήνα, ανέβηκε ο ίδιος στο θυσιαστήριο και έθεσε στην ιερή υπηρεσία ανθρώπους από τον λαό, που δεν είχαν λευιτικό αξίωμα.
Η προφητεία στο βασιλικό θυσιαστήριο
Ο άνθρωπος του Θεού φτάνει στο ιερό της Βαιθήλ στο απόγειο της εορταστικής θυσίας. Ο βασιλιάς Ιεροβοάμ στέκεται δίπλα στον καπνίζοντα βωμό με το θυμίαμα. Ο προφήτης απευθύνεται συμβολικά όχι στους ανθρώπους, αλλά στους ιερούς λίθους: «Θυσιαστήριο, θυσιαστήριο! Τάδε λέγει ο Κύριος: ιδού, θα γεννηθεί υιός στον οίκο του Δαυίδ, το όνομά του Ιωσίας, και θα θυσιάσει επάνω σου τους ιερείς των υψηλών τόπων».
Ο οργισμένος βασιλιάς δίνει αμέσως διαταγή: «Πιάστε τον». Και την ίδια στιγμή το χέρι του Ιεροβοάμ ξεράθηκε και έμεινε ακίνητο στον αέρα. Αμέσως μετά το θυσιαστήριο διαλύεται και η στάχτη της θυσίας σκορπίζεται στη γη.
Ο καταπληκτος ηγεμόνας ταπεινώνεται και ζητά από τον προφήτη να προσευχηθεί για να του αποκατασταθεί η υγεία. Με την προσευχή του ανθρώπου του Θεού το χέρι του βασιλιά έγινε πάλι υγιές. Ο Ιεροβοάμ καλεί με σεβασμό τον προφήτη στο ανάκτορό του για επίσημο δείπνο.
Άλλος δρόμος μακριά από το βασιλικό τραπέζι
Η απάντηση του Ιουδαίου οδοιπόρου εκπλήσσει με τη σταθερότητά της: «Και αν μου έδινες το μισό σου σπίτι, δεν θα έλθω μαζί σου ούτε θα φάω ψωμί ούτε θα πιω νερό σε τούτο τον τόπο, διότι έτσι μου διατάχθηκε με λόγο Κυρίου».
Η απαγόρευση να δεχθεί ψωμί και νερό στη Βαιθήλ σήμαινε πλήρη άρνηση κάθε πνευματικής κοινωνίας με τους αποστάτες του Θεού. Στον προφήτη είχε ειπωθεί άνωθεν να μην επιστρέψει από τον ίδιο δρόμο από τον οποίο ήρθε από την Ιουδαία. Ο οδοιπόρος γυρίζει πίσω, επιλέγοντας άλλη διαδρομή. Αντιστάθηκε μπροστά στον ασεβή βασιλιά, δεν παρασύρθηκε από τις υποσχέσεις τιμών και αρνήθηκε το βασιλικό φιλοξένημα.
Στη νέα του πορεία όμως τον περίμενε άλλη δοκιμασία. Στη Βαιθήλ ζούσε ένας άλλος προφήτης - γέροντας. Όταν έμαθε από τους γιους του τα γεγονότα στο θυσιαστήριο και ποιον δρόμο πήρε ο Ιουδαίος επισκέπτης, ο γέροντας διέταξε να σαμαρώσουν το γαϊδούρι και ξεκίνησε στην καταδίωξη του ήρωα.
Στάση κάτω από τη βαιθηλίτικη βελανιδιά
Ο γέροντας βρίσκει τον άνθρωπο του Θεού καθισμένο κάτω από μια βελανιδιά. Στην ερώτηση αν είναι εκείνος που ήρθε από την Ιουδαία, ο οδοιπόρος απαντά καταφατικά. Τότε ο γέροντας τον καλεί στο σπίτι του για να μοιραστούν ψωμί. Ο Ιουδαίος προφήτης επαναλαμβάνει πάλι την απαγόρευση που του δόθηκε.
Ο γέροντας της Βαιθήλ όμως βρίσκει ένα επιχείρημα στο οποίο ο οδοιπόρος δεν μπόρεσε να αντισταθεί. Λέει: «Κι εγώ προφήτης είμαι σαν εσένα, και Άγγελος μου μίλησε με λόγο Κυρίου και είπε: „φέρε τον πίσω στο σπίτι σου· ας φάει ψωμί και ας πιει νερό“». Η Αγία Γραφή προσθέτει σε αυτά τα λόγια μια λιτή παρατήρηση: «Του είπε ψέματα».
Ο άνθρωπος του Θεού γυρίζει πίσω. Δεν υπέκυψε στις απειλές και τα δώρα του ηγεμόνα, αλλά πίστεψε το ψευδές λόγο ενός ξένου.
Ενώ κάθονταν ακόμη στο τραπέζι στο σπίτι της Βαιθήλ, ο λόγος του Κυρίου ήλθε αιφνιδίως στον ψευδολόγο γέροντα. Ο απατεώνας αναγκάστηκε να εκστομίσει φοβερή καταδίκη κατά του φιλοξενουμένου: επειδή δεν υπάκουσες στο στόμα του Κυρίου και επέστρεψες για να φας ψωμί, «το σώμα σου δεν θα εισέλθει στον τάφο των πατέρων σου».
Λέων στο καμένο σταυροδρόμι
Μετά το γεύμα ο γέροντας σέλωσε το γαϊδούρι για τον φιλοξενούμενό του και ο άνθρωπος του Θεού ξεκίνησε το ταξίδι. Κατά την έξοδο από την πόλη, ένας λέων όρμησε από το δάσος και θανάτωσε τον προφήτη επάνω στον δρόμο.
Οι διερχόμενοι οδοιπόροι αντίκρισαν μια εκπληκτική εικόνα. Το σώμα του φονευθέντος κείτονταν στον σκονισμένο δρόμο και δίπλα του στέκονταν ήρεμα το γαϊδούρι και ο λέων. Το θηρίο ούτε κατασπάραξε το γαϊδούρι ούτε άγγιξε τη σάρκα του ανθρώπου.
Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου παρατηρούσε ότι ο Κύριος σαν να έβαλε φύλακα στο σώμα του προφήτη Του, δείχνοντας ότι η τιμωρία δεν ήταν θεία εκδίκηση.
Μαθαίνοντας το συμβάν, ο γέροντας της Βαιθήλ πήγε ο ίδιος στον τόπο του συμβάντος, σήκωσε το σώμα του ανθρώπου του Θεού, το έβαλε επάνω στο γαϊδούρι του και το έφερε στην πόλη για να τελέσει την ταφή.
Η διαθήκη στον τάφο
Ο γέροντας έθεσε τον νεκρό στο οικογενειακό μνήμα. Πάνω από τον νωπό τάφο ακούστηκε ειλικρινής θρήνος για τον κεκοιμημένο. Αυτός που είχε αμαρτήσει με το ψέμα θρηνούσε τον πεσόντα εργάτη του Θεού ως αληθινό αδελφό στην προφητική διακονία.
Αφού έθαψε τον άνθρωπο του Θεού, ο γέροντας απευθύνθηκε στους γιους του με διαθήκη: «Όταν πεθάνω, θάψτε με στον τάφο όπου είναι θαμμένος ο άνθρωπος του Θεού· δίπλα στα οστά του βάλτε τα οστά μου».
Ο προφήτης της Βαιθήλ πίστευε σταθερά ότι η προφητεία για την καταστροφή των ειδωλολατρικών θυσιαστηρίων οπωσδήποτε θα εκπληρωθεί και ζήτησε να αναπαυθούν τα λείψανά του δίπλα στον δίκαιο.
Η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Πέρασαν περισσότεροι από τρεις αιώνες. Στον θρόνο της Ιουδαίας ανέρχεται ο ευσεβής βασιλιάς Ιωσίας.
Καθαρίζοντας τα ύψη της Βαιθήλ από τις ειδωλολατρικές λατρείες, ο βασιλιάς Ιωσίας κατέστρεψε το θυσιαστήριο του Ιεροβοάμ και διέταξε να κάψουν πάνω του ανθρώπινα οστά από τα γύρω μνήματα. Κοιτάζοντας την πλαγιά του βουνού, ο άρχοντας παρατηρεί ένα μνημείο και ρωτά: «Τι είναι αυτό το μνημείο που βλέπω;» Οι κάτοικοι της πόλης απαντούν ότι εδώ είναι θαμμένος ο άνθρωπος του Θεού από την Ιουδαία, που προείπε την καταστροφή του θυσιαστηρίου.
Τότε ο βασιλιάς Ιωσίας διατάζει: «Αφήστε τον ήσυχο, κανείς να μην αγγίξει τα οστά του». Και οι υπηρέτες διέσωσαν τα οστά του Ιουδαίου προφήτη και τα οστά του γέροντα της Βαιθήλ, που αποκαλούνταν προφήτης από τη Σαμάρεια.
Η αρχαία διαδρομή από το Βιβλίο των Βασιλειών υπενθυμίζει: όταν άκουσες καθαρά τον λόγο του Θεού, δεν πρέπει να αλλάξεις πορεία εξαιτίας λόγων έγκυρων προσώπων, ακόμη κι αν ο συνομιλητής επικαλείται αγγελιαφόρους του ουρανού. Ο Κύριος είναι αυστηρός προς τους προφήτες Του, αλλά το έλεός Του διατηρεί τους πιστούς στον αιώνα.
