Ο Αρχιεπίσκοπος Σούμσκι Ιώβ για το φως της πίστης μέσα στη θύελλα των δοκιμασιών

Συνομιλία με τον πρύτανη της Θεολογικής Σχολής του Ποτσάεφ. Φωτογραφία: SPJ

​– Σεβασμιώτατε, ξεκίνησε νέο ακαδημαϊκό έτος σε όλες τις θεολογικές σχολές της ΟΕΚ. Τι είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό για το Σεμινάριο του Ποτσάεφ φέτος; Πώς επηρεάζει την εκπαιδευτική διαδικασία η πίεση από τις κρατικές δομές, όπως συμβαίνει με τη Λαύρα του Ποτσάεφ; Και πώς πρέπει να αντιμετωπίζεται αυτό;

– Ιδιαιτερότητα της έναρξης του νέου ακαδημαϊκού έτους στο σεμινάριό μας είναι ο επαρκής αριθμός νέων νεαρών ανδρών που εγγράφηκαν – με κίνητρο, που κατανοούν για ποιον λόγο και γιατί επέλεξαν το θεολογικό-ποιμαντικό μας εκπαιδευτικό ίδρυμα.

Πρώτον, λόγω της πίεσης των αρχών ήδη κατά την περίοδο υποβολής εγγράφων, γίνεται φυσική επιλογή των υποψηφίων: στο σεμινάριο πηγαίνουν τολμηροί, αληθινά πιστοί απόφοιτοι σχολείων. Είναι έτοιμοι όχι μία εβδομάδα, αλλά ολόκληρη τη ζωή τους να βαδίζουν τον σταυρικό δρόμο πίσω από τον Κύριο και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό. Χωρίς να φοβούνται κανέναν, κρατώντας σταθερά την ορθόδοξη πίστη και τις εντολές του Χριστού.

Δεύτερον, οι δοκιμασίες και οι διωγμοί διδάσκουν τους καθηγητές και τους σπουδαστές την πύρινη προσευχή, τη σωστή κατανομή του χρόνου, την από την πρώτη μέρα σοβαρή στάση απέναντι στη μελέτη και στις υπακοές, τους διδάσκουν να αγαπούν την Εκκλησία-Μητέρα και να υπηρετούν ειλικρινά τον Κύριο Ιησού Χριστό.

​Η μεταμόρφωση των λιτανευτών

​– Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε στη Λαύρα του Ποτσάεφ μια λιτανεία πολλών χιλιάδων πιστών, όπως και τα προηγούμενα χρόνια. Πόσο σημαντικές είναι οι λιτανείες σε αυτή τη δύσκολη εποχή και τι μαρτυρούν;

​– Η λιτανεία για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Λαύρα του Ποτσάεφ μπορεί να συγκριθεί με τη θαυμαστή άφιξη των Αποστόλων στην Ιερουσαλήμ για την Κηδεία Της, με την αποστολική, υπό συνοδεία Αγγέλων, νεκρώσιμη πομπή από τη Σιών στη Γεθσημανή. Είναι η πνευματική παρέλαση της Μεγάλης Νίκης της Ζωής επί του θανάτου! Είναι η επίσημη πορεία προς τον πνευματικό παράδεισο, όπου βασιλεύει η Ειρήνη του Θεού!

Η λιτανεία μεταμορφώνει τους λιτανευτές, τους σκληραγωγεί πνευματικά και σωματικά. Μερικοί μάλιστα θεραπεύονται, σε άλλους λύνονται από μόνα τους δύσκολα προβλήματα. Αυτό είναι το μυστικό του γεγονότος ότι φέτος οι συμμετέχοντες ήταν διπλάσιοι από πέρυσι. Είναι κατά κύριο λόγο γυναίκες και παιδιά, ακόμη και μωρά σε καροτσάκια, ηλικιωμένοι και νέοι. Και πόσο ευθυτενείς και όμορφες γίνονται όλες οι χριστιανές μας στο τέλος της λιτανείας – χαριτωμένες, απαλότατες και αγγελόμορφες, άξιες για τις πρώτες θέσεις σε έναν «ουράνιο διαγωνισμό ομορφιάς». Σε όλους αναπαύεται η χάρη του Θεού.

Η λιτανεία είναι η μεταμόρφωση του λαού εν μετανοία ενώπιον του Κυρίου Θεού. Μετά από κάθε λιτανεία η γη μας γίνεται αγιότερη, καθαρότερη, ομορφότερη...

Η λιτανεία είναι έξι ημέρες αδιάλειπτης προσευχής, λαϊκής δέησης για την ενίσχυση της Εκκλησίας του Χριστού, για ειρήνη και γαλήνη, για νίκη επί του κύριου εχθρού και αντιπάλου του ανθρωπίνου γένους και όλων των πονηρών υπηρετών του.

Οι σπουδαστές κατά τη διάρκεια της λιτανείας εργάζονται σαν άγγελοι, προετοιμάζοντας τη Λαύρα για την υποδοχή τόσου πλήθους προσκυνητών. Βοηθούν στις στάσεις ανάπαυσης και ανανέωσης δυνάμεων.

Εορτή πνευματικής νίκης 

– Δύο μεγάλες εορτές της Θεοτόκου – η Κοίμηση και η Γέννηση – χωρίζονται από ένα μικρό χρονικό διάστημα περίπου ενός μήνα. Μπορεί αυτή η περίοδος να θεωρηθεί ιδιαίτερη;

– Με την Κοίμηση της Θεοτόκου τελειώνει το εκκλησιαστικό έτος, και με τη Γέννηση της Παρθένου Μαρίας αρχίζει. Η Κοίμηση είναι η γέννησή Της για την Αιωνιότητα. Η Κοίμηση είναι το Θεομητορικό Πάσχα. Βαθιά συμβολικό είναι το γεγονός ότι η λιτανεία στο Ποτσάεφ τελειώνει με την ψαλμωδία πασχαλινών ύμνων, με την επίσημη αναφώνηση με δάκρυα χαράς στα μάτια: «Χριστός Ανέστη! – Αληθώς Ανέστη!» Η Θεοτόκος ζει αιωνίως, και εμείς, τα παιδιά Της, επίσης θα ζούμε αιωνίως εν ουρανίᾳ μακαριότητι.

Στην εικόνα πάνω από το Πανάχραντο Σώμα Της απεικονίζεται ο Χριστός που εμφανίστηκε εν δόξῃ. Στα χέρια Του κρατά την ψυχή της Μητέρας Του σε μορφή Βρέφους. Αυτό συμβολίζει τη γέννησή Της για τη Βασιλεία του Θεού. Δεν είναι τυχαίο που αυτό το γεγονός οι δυτικοί χριστιανοί το αποκαλούν επίσης Ανάληψη της Θεοτόκου εις την Ουράνιαν δόξαν, στέψη Της ως Βασίλισσας του χριστιανικού λαού εν τη Βασιλεία των Ουρανών. Τότε Εκείνη εκφωνεί και τα πολύ σημαντικά και χαρμόσυνα για εμάς λόγια: «Εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες έως της συντελείας του αιώνος!». Η διαρκής σκέπη Της πάνω από την Εκκλησία μας και τον λαό μας επιβεβαιώνει αυτά τα λόγια της υπόσχεσης. Όλα Τα θαύματά Της ηχούν ως δυνατό «Αμήν!».

Και η Γέννηση της Παρθένου Μαρίας είναι η Εορτή της ελπίδας για σωτηρία, για νίκη επί του διαβόλου, της αμαρτίας και του θανάτου. 

Το σκληραγωγημένο σίδηρο του ηγουμένου του Ποτσάεφ

– Κάθε Τρίτη στη Λαύρα με τη συμμετοχή Σας τελείται ακάθιστος ύμνος στα λείψανα του οσίου Ιώβ, του ουράνιου προστάτη Σας. Πώς εκδηλώνεται η μεσιτεία του οσίου στις ανήσυχες ημέρες των δοκιμασιών μας;

– Η προσευχή στα τοπικά ιερά, η τιμή των ουράνιων προστατών μας – είναι παράδοση όλων των θεολογικών σχολών. Από αυτούς αντλούμε όλοι θεία έμπνευση για τους κόπους και τη μελέτη μας. Μας διδάσκουν το κυριότερο – τη μεταμόρφωση των ψυχών κατ' εικόνα Θεού, δίνουν προσωπικό παράδειγμα.

Ο όσιος Ιώβ είναι παράδειγμα επιμελούς μαθητή και υψηλής κλάσης δασκάλου-καθηγητή. Στα νεανικά του χρόνια ήλθε στο μοναστήρι για να μελετήσει την κύρια επιστήμη της σωτηρίας και της θέωσης. Έμαθε το Ψαλτήριο, τη θεία λατρεία, πέρασε από τις υπακοές του παραμοναρίου, του αναγνώστη, του ψάλτη. Αγαπούσε να διαβάζει την Αγία Γραφή και τα συγγράμματα των Αγίων Πατέρων, έκανε αποσπάσματα για κηρύγματα. Σκληραγωγήθηκε πνευματικά και σωματικά. Έγινε σύμφωνα με το κοσμικό του επώνυμο Ζελέζο αληθινό σκληραγωγημένο σίδηρο.

Και στο αξίωμα του ηγουμένου κήρυττε συνεχώς, δίδασκε την αδελφότητα και τους προσκυνητές με το παράδειγμα των έργων και τον ζωντανό λόγο. Όχι χωρίς τη συμβουλή του τυπώθηκε στο Ποτσάεφ το 1618 το πρώτο στην Εκκλησία μας εγχειρίδιο Δογματικής Θεολογίας – το «Κάτοπτρο της Θεολογίας». Υπεράσπιζε τη μονή του με την προσωπική του παρουσία στα πολιτικά δικαστήρια, συμμετείχε στις εκκλησιαστικές Συνόδους με αδιάλειπτες προσευχές, με το ύψος της πνευματικής ζωής και ακόμη και με οικοδομικές εργασίες.

Χάρη στους κόπους του και στους διαδόχους του η Λαύρα έγινε παγκόσμιο ιερό, το οποίο παρόμοια με τα τρελά σχέδια των άθεων κομμουνιστών προσπαθούν να μετατρέψουν σε νεκρό μουσείο. Το παράδειγμα και το κατόρθωμα του οσίου Αμφιλοχίου του Ποτσάεφ, που υπεράσπισε τον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος της Λαύρας, είναι πολύτιμα για εμάς. Στον Χριστό και στους ουράνιους προστάτες μας έχουμε όλη μας την ελπίδα και την εμπιστοσύνη στη δύσκολη εποχή των δοκιμασιών.

Υπόμνημα του ορθόδοξου πιστού 

– Σε τι πρέπει πρωτίστως να εστιάζει την προσοχή του ο ορθόδοξος χριστιανός στις ώρες των δοκιμασιών;

– Στο να είναι με τον Χριστό πάντοτε και παντού – στον Γολγοθά και στην ακόλουθη επίσημη Ανάσταση. Να πιστεύει σταθερά ότι οι πύλες του Άδη δεν θα νικήσουν την Εκκλησία του Χριστού, όπως υπόσχεται το Ευαγγέλιο.

Να μαθαίνει να διακρίνει το θέλημα του Θεού και να ξεχωρίζει τον Χριστό, στο Αναστημένο Σώμα του Οποίου υπάρχουν πάντοτε οι γολγοθιανές πληγές, που ψηλάφησε ο απόστολος Θωμάς, από τον αντίχριστο. Ο αντίχριστος με την εξωτερική ομοιότητα με τον Κύριο δεν θα έχει τις πληγές της θυσίας – τις πληγές της αγάπης για το ανθρώπινο γένος. Τα ψευδοθαύματά του θα στερούνται αγάπης.

Ας μας βοηθήσει ο Θεός να είμαστε μαζί με τον Χριστό στην Αληθινή Εκκλησία Του, να μην απατηθούμε, να μην αποπέσουμε από την Αλήθεια, να μην Τον προδώσουμε και να μην χαθούμε! Και για αυτό πρέπει να μαθαίνουμε από τον Χριστό-Διδάσκαλο, από την Αγία Εκκλησία και από εκείνους που η Εκκλησία ονόμασε Πατέρες Της.