Το νόημα των ευαγγελικών γεγονότων από το Πάσχα έως την Ανάληψη
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιώβ (Σμακούζ) για τη σημασία των μεταπασχαλινών εβδομάδων, τους διωγμούς κατά της Εκκλησίας και για το πώς να διατηρήσουμε την πασχαλινή χαρά μέχρι την Ανάληψη του Κυρίου.
– Χριστὸς ἀνέστη, Ὑψηλότατε! Ἡ Πασχαλινὴ περίοδος ἔχει τὶς μοναδικές της ἡμέρες μνήμης καὶ ἀκολουθίες. Μετὰ τὸ Πάσχα – ἡ Ἀντίπασχα, ἔπειτα – ἡ Ραδόνιτσα, μετὰ – αἱ Μυροφόροι. Καὶ κάθε ἑπόμενη Κυριακὴ ἔχει ἐπίσης τὴν δική της Εὐαγγελικὴ σύνδεση. Γιατὶ συμβαίνει αὐτό, καὶ ποιὸς συνέθεσε αὐτὴν τὴν ἁγία ἀκολουθία, καὶ γιὰ ποιὸ σκοπό;
– Ἀληθῶς ἀνέστη Χριστός! Οἱ Πασχαλινὲς Κυριακὲς ἔχουν ἰδιαιτερότητα: ἡ πρώτη ἀπὸ αὐτὲς – ἡ Θωμινὴ – ἀρχίζει μὲ τὴν ἀναγνώριση τοῦ «τυφλοῦ» στὴν πίστη στὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ἀποστόλου Θωμᾶ καὶ ὁλοκληρώνεται μὲ τὴν ἴαση τοῦ τυφλοῦ ἐκ γενετῆς. Αὐτὸς ἐπίσης, ὅπως καὶ ὁ Θωμᾶς, ἐπίστευσε στὴ Θεότητα τοῦ Χριστοῦ. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἐγκατέστησαν τέτοια τάξη Εὐαγγελικῶν ἀναγνωσμάτων στὴ Θεία Λειτουργία, γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴν πίστη μας στὸν Ἀναστάντα Χριστό, γιὰ νὰ δοῦμε καὶ νὰ ἀκούσουμε τοὺς μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεώς Του.
Οἱ Μυροφόροι ἔδειξαν παράδειγμα φωτεινῆς καὶ χαρούμενης Ἀγάπης πρὸς τὸν Σωτῆρα μας. Σήμερα ὅλοι οἱ χριστιανοὶ ἐπαναλαμβάνουν ἐκείνη τὴ χαρούμενη εἴδηση, τὴν ὁποία νωρὶς τὸ πρωὶ οἱ Μυροφόροι ἀνήγγειλαν στοὺς Ἀποστόλους: Χριστὸς Ἀνέστη! Αὐτὲς προφέροντας αὐτὰ τὰ λόγια, ἔγιναν «ἀπόστολοι» γιὰ τοὺς Ἀποστόλους. Αὐτὲς «ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἔγιναν καινὴ κτίσις» (Β΄ Κορ. 5:17). Οἱ τρυφερὲς Μυροφόροι ἔγιναν ἄφοβες καὶ οἱ πιὸ ἀνδρεῖες. Σὲ αὐτὲς ἑνώθηκαν οἱ καλύτερες ἰδιότητες ἀνδρικοῦ καὶ γυναικείου χαρακτήρα (Γαλ. 3:28). Φέρνοντας μύρο γιὰ τὸ χρίσμα τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, αὐτὲς πρῶτες ἀνέλαβαν ἰδιαίτερη «διακονικὴ» ὑπηρεσία. Ἔγιναν «διακόνισσες», πρόδρομες ἐκείνων τῶν πρώτων διακόνων, γιὰ τὴν ἐκλογὴ τῶν ὁποίων διηγεῖται σὲ αὐτὴ τὴν ἡμέρα τὸ βιβλίο τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων.
Αὐτὲς καὶ σήμερα βοηθοῦν τοὺς ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀρκετὸ χρόνο καὶ χέρια γιὰ ὅλα. Οἱ σύγχρονες μυροφόροι ψάλλουν στὸν ναό, ἀνάβουν κεριὰ καὶ καντήλια μπροστὰ στὶς εἰκόνες, κάνουν ἔργα ἐλεημοσύνης, διδάσκουν τὰ παιδιὰ τὸν Νόμο τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν προσευχή, διατηροῦν τὴν καθαριότητα. Μὲ τὴ βοήθεια τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος οἱ μητέρες καὶ οἱ γιαγιάδες μας διατήρησαν τὴν ὀρθόδοξη πίστη καὶ τώρα γεμίζουν τοὺς ναούς. Τὸ εὐωδία, τὴν ὁποία οἱ Μυροφόροι ἔφεραν στὶς καρδιές τους στὸν τάφο τοῦ Χριστοῦ, γιὰ νὰ χρίσουν τὸ πανάγιο Σῶμα Του, εὐωδιάζει 2000 χρόνια. Αὐτὴ εἶναι ἡ καλύτερη εὐωδία στὸν κόσμο φτιαγμένη μὲ βάση τὴ θυσιαστικὴ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεό! Οἱ Μυροφόροι μᾶς βοηθοῦν νὰ ἀκτινοβολοῦμε εὐπρέπεια καὶ πνευματικὴ θερμότητα εἰς Δόξαν Θεοῦ!
Ἡ 4η Κυριακή, τοῦ παραλυτικοῦ, δηλαδὴ κυριολεκτικὰ τοῦ παραλελυμένου, μᾶς θυμίζει ὅτι τὸ Πάσχα τοῦ Κυρίου μᾶς θεραπεύει, ὅπως καὶ ὁ Χριστὸς θεράπευσε τὸν ἄρρωστο, ὁ ὁποῖος κειτόταν 38 χρόνια στὴν Προβατικὴ κολυμβήθρα ἀκριβῶς στὴν ἑορτὴ τοῦ Πάσχα. Αὐτὴ εἶναι ὑπόδειξη γιὰ μᾶς νὰ εἴμαστε σὲ αὐτὲς τὶς Πασχαλινὲς ἡμέρες στὴ νέα «Προβατικὴ κολυμβήθρα» – στοὺς ναούς μας. Αὐτὸ εἶναι σημάδι ὅτι μόνο ὁ Σωτὴρ μπορεῖ νὰ μᾶς κάνει ὁλόκληρους!
Στὴν 5η Κυριακὴ μετὰ τὸ Πάσχα ἡ Ἐκκλησία θυμᾶται τὴ συνομιλία τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴ Σαμαρεῖτιδα γιὰ νὰ τῆς μοιάσουμε στὸ ἔργο τοῦ Εὐαγγελικοῦ κηρύγματος. Αὐτή, μαθαίνοντας ὅτι μπροστά της εἶναι ὁ Μεσσίας, ἄφησε τὰ ἐπίγεια πράγματα καὶ ἔτρεξε στὴν πόλη στοὺς γνωστούς της μὲ τὴν εἴδηση ὅτι ἦρθε ὁ Χριστός, ὁ Ὁποῖος κηρύττει γιὰ τὸ πιὸ σημαντικό. Ἔτσι καὶ ἐμεῖς πρέπει νὰ φέρουμε ἀπὸ τὸν ναὸ στὸν κόσμο τὴν εἴδηση γιὰ τὸν Σωτῆρα μας. Στὴ Σαμαρεῖτιδα ὁ Χριστὸς ἀποκάλυψε τὸν Ἑαυτό Του ὡς Μεσσία καὶ τὴ διδασκαλία Του ὑπὸ τὴν εἰκόνα τοῦ ζῶντος ὕδατος. Τῆς εἶπε ὅτι ἡ σωτηρία πραγματοποιεῖται στὴν οἰκογένεια («φώνησε τὸν ἄνδρα σου») καὶ δὲν εἶναι ὁ τόπος ποὺ σώζει τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ ὁ Θεός, ὁ Ὁποῖος εἶναι Πνεῦμα! Τὸ φρέαρ τοῦ Ἰακὼβ συμβολίζει τὴν Ἐκκλησία μας. Σὲ αὐτὴν συναντοῦμε τὸν Χριστὸ καὶ ἐνισχύουμε τὴν πίστη μας στὴν ἀνάστασή Του καὶ τὴ ζωὴ τὴν αἰώνιο!
– Ἡ ἱστορία μαρτυρεῖ ὅτι δὲν εἶναι ὅλα τὰ Πάσχα σὲ διάφορα χρόνια ἀσκόταστα. Ἔχουμε στρατιωτικὲς ἐνέργειες, πολλὴ θλίψη. Καὶ ὅμως – Χριστὸς Ἀνέστη! Πῶς νὰ συσχετίσουμε αὐτό;
– Ὁ Μητροπολίτης Ἀντώνιος (Μπλούμ) ὅρισε τὴν Ἐκκλησία ἔτσι: «Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, σταυρωμένο γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου». Ὁ Κύριος στὴν ἐπίγεια ζωὴ καὶ τὸ Θεανθρώπινο Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας Του στὴν ἱστορία ἔπασχαν. Καὶ τώρα Αὐτὸς εἶναι διωκόμενος – διαφορετικὰ σὲ διάφορα μέρη τοῦ κόσμου. Ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας εἶναι Γεθσημανὴ καὶ Γολγοθᾶς, μετὰ ἀπὸ τὶς ὁποῖες πάντα ἡ Ἀνάσταση. «Ὅπου εἶναι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἐκεῖ, ὡς σκιά, ἀκολουθεῖ διωγμός... Οἱ προφῆτες πάντα διωκόμενοι ἦταν, ὁ Κύριος διωκόμενος ἦταν καὶ οἱ ἀπόστολοι», εἶπε ὁ ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος.
Ἡ Πασχαλινὴ χαρὰ τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ ἐπάνω στὸν διάβολο καὶ τὸν ᾅδη συνόδευε τοὺς Ἀποστόλους παντοῦ, ἔκανε θαύματα καὶ δὲν τοὺς ἐγκατέλειψε τὴ στιγμὴ τοῦ μαρτυρίου. Ἔδινε ἀνδρεία, ἀφοβία καὶ νίκη στοὺς χριστιανοὺς στὸν ἀγῶνα μὲ τὰ λιοντάρια στὶς ἀρένες τῶν θεάτρων τῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Ἡ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως ἐνίσχυε χιλιάδες φυλακισμένους γιὰ τὴν πίστη στὸν Χριστὸ ἱερεῖς καὶ λαϊκοὺς στὶς σοβιετικὲς φυλακὲς καὶ ἐξορίες. Τώρα ἐμπνέει τοὺς πιστοὺς τῆς Κανονικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας στὴν Οὐκρανία καὶ σὲ ὅλο τὸν κόσμο.
Αὐτὴ σήμερα μυστηριωδῶς ἀναφλέγει τὶς καρδιές μας, καὶ τοὺς ἁμαρτωλοὺς καλεῖ νὰ γίνουν ἅγιοι. Ἡ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως εἶναι «φτερὰ» γιὰ τοὺς ἱερεῖς μας, τοὺς καθηγητὲς καὶ τοὺς φοιτητές, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τὸν Θεό, διδάσκουν καὶ μαθαίνουν νὰ ὑπηρετοῦν τὴν Ἁγία Ἐκκλησία καὶ τὸν λαό μας.
Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἀρχὴ νέας ζωῆς κάθε χριστιανοῦ. Στὶς ἡμέρες τοῦ Πάσχα ἡ Ἐκκλησία ἀνακραυγάζει τὰ προφητικὰ λόγια τοῦ ψαλμῳδοῦ Δαυίδ: «Ἀναστήτω ὁ Θεὸς καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ!». Ἂς σηκωθεῖ ὁ Θεὸς καὶ ἂς ἀρχίσει νὰ ἐνεργεῖ! Τότε θὰ ἀνανεωθεῖ ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀγάπη στὴ ζωὴ καθενὸς ἀπὸ μᾶς, θὰ διασκορπιστοῦν ἡ ἁμαρτία, τὸ ψεῦδος, ἡ ἔχθρα, τὸ κακό, οἱ διαιρέσεις σὲ ὅλο τὸν κόσμο! Ἂς μετατραποῦν τὰ θλιβερὰ βάρη τοῦ πολέμου μιὰ ἀκόμη φορὰ σὲ χαρὰ νίκης καὶ θρίαμβο εἰρήνης τοῦ Χριστοῦ!
– Προΐστασθε τῆς Ποτσάγιεφ Πνευματικῆς Σχολῆς στὴν πατρίδα σας – τὸ Ποτσάγιεφ. Καὶ φέρετε τὸ ὄνομα τοῦ ὁσίου Ἰὼβ τοῦ Ποτσάγιεφ. Μετὰ ἀπὸ σχεδὸν 12 χρόνια ὑπηρεσίας πέρα ἀπὸ τὸν ὠκεανό, στὸν Καναδὰ καὶ τὴν Ἀμερική, ὁ Κύριος σᾶς ἔθεσε στὰ πόδια τοῦ ὁσίου σας; Αὐτὸ εἶναι πρόνοια Θεοῦ. Πόσο χρειάζεται ὁ πιστὸς νὰ εἶναι προσεκτικὸς γιὰ νὰ βλέπει αὐτὴν τὴν πρόνοια στὴ ζωή του καὶ νὰ τὴν καταλαβαίνει σωστά;
– Στὸ πρῶτο κεφάλαιο τοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων ὁ ἅγιος Λουκᾶς κατέγραψε τὶς παραινέσεις τοῦ Ἀναλαμβανομένου Χριστοῦ: «...θὰ λάβετε δύναμη, ὅταν ἔλθει ἐπάνω σας τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, καὶ θὰ εἶστε μάρτυρές μου μέχρι καὶ τοῦ πέρατος τῆς γῆς». Ὁ ὅσιος Ἰὼβ καὶ τὸ παράδειγμα τοῦ παγκοσμίου κηρύγματος τῶν Ἀποστόλων γιὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ μὲ βοήθησαν μὲ ταπείνωση καὶ ἀγάπη νὰ δεχθῶ τὴν κατεύθυνση στὸν Καναδὰ καὶ νὰ τὴν ἐκπληρώσω. Ἡ ὑπακοὴ στὴν Ἐκκλησία πρέπει πάντα νὰ εἶναι χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τοῦ ὀρθοδόξου χριστιανοῦ, ὄχι μόνο τοῦ μοναχοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ λαϊκοῦ.
– Δὲν εἶναι μακριὰ ἡ Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου. Πῶς καὶ σὲ τί νὰ μοιάσουμε στοὺς μαθητές Του, τοὺς ἁγίους Ἀποστόλους, ποὺ συνόδευσαν τὸν Χριστὸ πρὸς τὸν Πατέρα;
– Ὁ Χριστός, ὅπως οἱ γονεῖς, μᾶς φέρνει, τὰ παιδιά Του, στὴν πρώτη τάξη τοῦ σχολείου τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Μᾶς ἀφήνει γιὰ νὰ μάθουμε ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὸ Εὐαγγέλιό Του. Ὁ Χριστὸς ἀνέρχεται στὸν Πατέρα Του γιὰ νὰ Τὸν παρακαλέσει νὰ μᾶς στείλει τὸ Πνεῦμα τὸν Παράκλητο καὶ Διδάσκαλο τῆς Ἀληθείας. Τὸ Πνεῦμα τῆς Ζωῆς παρηγορεῖ ἐκείνους ποὺ διώκονται γιὰ τὴ Δικαιοσύνη καὶ τὴν Ἀλήθεια.
Τὸ νόημα τῆς ἑορτῆς ἀποκαλύπτουν τὰ λόγια τοῦ ἀρχαίου ἐκκλησιαστικοῦ χαιρετισμοῦ τῶν πρώτων χριστιανῶν: «Χριστὸς ἐν μέσῳ ἡμῶν!» καὶ ἡ ἀπάντηση σὲ αὐτόν: «Ἐστὶ καὶ ἔσται!». Ὁ Χριστὸς εἶναι μαζί μας καὶ ἀνάμεσά μας, ὅταν μένουμε στὴν ἀγάπη, στὴν ἀλήθεια, ταπείνωση καὶ ὑπομονή! Μόνο χρειάζεται νὰ ἐργαζόμαστε ἐπιμελῶς γιὰ τὴ διατήρηση τῆς ἑνότητας μὲ Αὐτὸν καὶ μεταξύ μας. Ἂς ἀξιωθοῦμε καὶ ἐμεῖς, ὅπως οἱ ἀπόστολοι, τῆς πνευματικῆς χαρᾶς καὶ εὐλογίας τοῦ Ἀναληφθέντος ἐν δόξῃ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
