Ημέρα πριν από το Θαύμα: πώς να μην χάσετε τα Χριστούγεννα στη μαγειρική φασαρία
Αναλύουμε τους κρυμμένους νοήματα της Παραμονής των Χριστουγέννων. Γιατί οι «Βασιλικές Ώρες» διαβάζονται στη σιωπή, γιατί είναι απαραίτητη η νηστεία πριν από το γεύμα και πού πραγματικά ανάβει το Άστρο της Βηθλεέμ.
Όλοι μας τα τελευταία χρόνια γίναμε επαγγελματίες στην τέχνη της αναμονής. Περιμένουμε νέα, περιμένουμε σιωπή, περιμένουμε εκείνη τη στιγμή που θα μπορέσουμε να ανασάνουμε και να πούμε: «Είμαστε σπίτι, είμαστε ασφαλείς». Η ζωή μας έχει μετατραπεί σε μια παρατεταμένη Παραμονή Χριστουγέννων – μια εποχή που ο παλιός κόσμος δεν ζεσταίνει πια, ενώ ο νέος δεν έχει ακόμη έρθει.
Η έκτη Ιανουαρίου είναι το σημείο της μέγιστης έντασης. Στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο αυτή η ημέρα δεν είναι απλώς «προετοιμασία» ή αφορμή για να κόψουμε σαλάτες. Είναι η στιγμή που η συνηθισμένη ροή των γεγονότων αρχίζει να επιβραδύνεται.
Η Παραμονή Χριστουγέννων είναι η πρόβα της σιωπής, μέσα στην οποία μόνο μπορεί να γεννηθεί ο Θεός.
Αν παραλείψουμε αυτήν την ημέρα στην κουζίνα, κινδυνεύουμε να φτάσουμε στη Χριστουγεννιάτικη νύχτα χορτάτοι, αλλά απόλυτα κενό.
Βασιλικές ώρες: επιστολές από το μέλλον
Το πρωί στις εκκλησίες τελούνται οι Βασιλικές ώρες. Το όνομα ακούγεται επίσημο και λίγο αρχαϊκό, αλλά ας μεταφράσουμε το νόημά του στη σύγχρονη γλώσσα. Είναι το «ενημερωτικό δελτίο» ολόκληρης της ανθρώπινης ιστορίας.
Έχουμε συνηθίσει να ελέγχουμε τα νέα πολλές φορές την ώρα: «Τι ακούγεται; Ποιες είναι οι προβλέψεις;».
Οι Βασιλικές ώρες είναι ακριβώς μια τέτοια αναχαίτιση μηνυμάτων, που έρχονται σε εμάς μέσα από χιλιετίες. Οι Ψαλμοί και οι προφητείες εδώ δεν είναι σκονισμένα κείμενα, αλλά αποκρυπτογράφηση επιστολών.
Ο Ησαΐας, ο Μιχαίας, ο Δαβίδ – είναι μάρτυρες της Αιωνιότητας, που μεταφέρουν την ίδια είδηση: «Η βοήθεια είναι ήδη κοντά. Ο Δημιουργός έρχεται προσωπικά σε εσάς. Κρατηθείτε».
Όταν σε μια μισοάδεια πρωινή εκκλησία διαβάζονται αυτά τα κείμενα, ο χρόνος σταματά. Καταλαβαίνουμε ότι όλα όσα περιμένουμε τόσο βασανιστικά – η απελευθέρωση από τον φόβο, την αδικία και τον θάνατο, – έχουν ήδη αποφασιστεί. Ο Θεός έχει ήδη καταρτίσει το σχέδιο της σωτηρίας μας. Σήμερα διαβάζουμε τα σημεία αυτού του σχεδίου και καταλαβαίνουμε: Είναι έτοιμος να φτάσει. Σε αυτή τη σιωπή των προφητειών, τα Χριστούγεννα παύουν να είναι παραμύθι και γίνονται γεγονός, που αλλάζει την πραγματικότητα αμέσως τώρα.
Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου: σημείο εισόδου
Το απόγευμα της 6ης Ιανουαρίου συμβαίνει ένα λειτουργικό παράδοξο. Η γιορτή δεν έχει ακόμη επίσημα αρχίσει, αλλά στις εκκλησίες ήδη τελείται η Λειτουργία των Χριστουγέννων. Είναι σαν την πρώτη ακτίνα φωτός στο τέλος ενός πολύ μακριού και σκοτεινού τούνελ.
Είναι μια λειτουργία για εκείνους που δεν θέλουν να περιμένουν το «επίσημο άνοιγμα» τα μεσάνυχτα. Είναι το σημείο εισόδου στο ίδιο το γεγονός. Στο κέντρο της εκκλησίας, στο τέλος της λειτουργίας, βγάζουν ένα κερί στον κηροπήγιο. Αυτό είναι το πραγματικό μας «πρώτο αστέρι». Δεν χρειάζεται να κοιτάμε στον συννεφιασμένο ουρανό, προσπαθώντας να διακρίνουμε εκεί αστρονομικά σημάδια. Το αστέρι έχει ήδη ανάψει. Καίει εδώ, ανάμεσά μας.
Η έξοδος αυτού του κεριού είναι το σήμα: ο κόσμος έχει ανατραπεί. Όλα, η αναμονή τελείωσε, ο Θεός εισήλθε στο σύστημα συντεταγμένων μας.
Και αν εκείνη τη στιγμή τρέχουμε ακόμα στα καταστήματα αναζητώντας το «απαραίτητο συστατικό» για το τραπέζι, χάνουμε το πιο σημαντικό. Όλος αυτός ο θόρυβος της κουζίνας είναι απλώς μια προσπάθεια να καλύψουμε την ανικανότητά μας να σταθούμε απλά στη σιωπή δίπλα στον Θεό.
Η πείνα ως ειλικρίνεια
Η νηστεία την Παραμονή Χριστουγέννων μέχρι την έξοδο του κεριού δεν είναι δίαιτα και ούτε άσκηση για την εκπαίδευση της θέλησης. Είναι η φυσική έκφραση της λαχτάρας μας.
Ξέρετε αυτή την κατάσταση, όταν περιμένετε μια πολύ σημαντική συνάντηση, από την οποία εξαρτάται όλη η ζωή; Σε μια τέτοια στιγμή, το κομμάτι δεν κατεβαίνει στο λαιμό. Δεν τρώμε όχι επειδή «απαγορεύτηκε», αλλά επειδή όλο το είναι μας είναι απασχολημένο με την αναμονή.
Η νηστεία της Παραμονής Χριστουγέννων είναι η απόλυτη ειλικρίνεια ενώπιον του Θεού.
Όταν ερχόμαστε στην εκκλησία νηστικοί, η κατάστασή μας λέει στον Δημιουργό: «Κύριε, δες, είμαι κενός χωρίς Εσένα». Καθαρίζουμε μέσα μας χώρο. Βγάζουμε από το μυαλό μας τα σκουπίδια της βιασύνης, από την καρδιά μας τις πικρίες, από το σώμα μας το βάρος. Ετοιμάζουμε χώρο για τον Επισκέπτη, που κρατάει στα χέρια του το Σύμπαν. Αν δεν νιώσουμε αυτή την κενότητα την ημέρα, δεν θα μπορέσουμε να αισθανθούμε την πληρότητα της Θείας Κοινωνίας τη νύχτα.
Η Βηθλεέμ στην τομή της πραγματικότητας
Η σπηλιά της Βηθλεέμ δεν είναι ένα άνετο μέρος από χριστουγεννιάτικες κάρτες. Είναι ένα κρύο προσωρινό καταφύγιο. Εκεί δεν μύριζε γιορτινά αρώματα, αλλά κοπριά και υγρασία. Εκεί φυσούσε και δεν υπήρχε καμία βεβαιότητα για την επόμενη μέρα.
Σήμερα τα Χριστούγεννα γίνονται πιο κοντά σε εμάς από ποτέ. Είναι η γιορτή των «μη εγκατεστημένων».
Ο Χριστός γεννήθηκε σε στάβλο, επειδή δεν βρέθηκε χώρος για Αυτόν στο πανδοχείο (Λκ. 2:7). Έγινε δικός για κάθε έναν που σήμερα δεν είναι στο σπίτι του. Για εκείνους που ζεσταίνονται με θερμαντικά σώματα λαδιού, που ζουν σε ξένους τοίχους ή χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα παράθυρα των συγγενών τους.
Ο Χριστός δεν απέφυγε το τσιμεντένιο κρύο και το άχυρο. Η Παραμονή Χριστουγέννων είναι η στιγμή που ο Θεός μας λέει: «Ξέρω πώς είσαι τώρα.
