Όλοι θα διωχθούν: τι εννοούσε ο απόστολος Παύλος;
Σήμερα, όταν η Εκκλησία διώκεται στην Ουκρανία – εκκλησίες κατασχέθηκαν, επίσκοποι φυλακίστηκαν και οι πιστοί θεωρήθηκαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας – είναι λογικό να σκεφτούμε: θα μπορούσε να είναι διαφορετικά;
Στην Ουκρανία εδώ και πολλά χρόνια οι πιστοί ζουν σε μια πραγματικότητα, όπου οι διώξεις της Εκκλησίας, οι καταλήψεις ναών και η καταδίωξη των χριστιανών έχουν γίνει καθημερινότητα. Και γι' αυτό τα λόγια του αποστόλου Παύλου, ότι «όλοι όσοι θέλουν να ζουν ευσεβώς εν Χριστώ Ιησού θα διωχθούν» (2 Τιμ. 3: 12), γίνονται ιδιαίτερα επίκαιρα.
Η δεύτερη επιστολή προς τον Τιμόθεο γράφτηκε από τον απόστολο Παύλο ενώ βρισκόταν στη Ρώμη, σε δεσμά και αναμένοντας την επικείμενη εκτέλεσή του: «Διότι εγώ ήδη γίνομαι θυσία, και ο καιρός της αναχώρησής μου έφτασε» (2 Τιμ. 4: 6). Επίσης υπέφερε και πολλές άλλες θλίψεις: «Ξέρεις ότι όλοι οι Ασιάτες με εγκατέλειψαν· μεταξύ αυτών ο Φιγέλλος και ο Ερμογένης» (2 Τιμ. 1: 15); «…υποφέρω ακόμη και δεσμά, ως κακοποιός…» (2 Τιμ. 2: 9); «Ο Δήμας με εγκατέλειψε, αγαπώντας τον παρόντα αιώνα, και πήγε στη Θεσσαλονίκη, ο Κρίσκεντ στην Γαλατία, ο Τίτος στην Δαλματία…» (2 Τιμ. 4: 10); «Ο Αλέξανδρος ο χαλκουργός μου έκανε πολύ κακό» (2 Τιμ. 4: 14) και ούτω καθεξής.
Από την άλλη πλευρά, θλίψεις υπέφερε και ο ίδιος ο απόστολος Τιμόθεος: «Λοιπόν, υπέμεινε τα παθήματα, ως καλός στρατιώτης του Ιησού Χριστού» (2 Τιμ. 2: 3). Από αυτό βλέπουμε ότι τα λόγια «όλοι όσοι θέλουν να ζουν ευσεβώς εν Χριστώ Ιησού θα διωχθούν» ειπώθηκαν από έναν διωκόμενο και πάσχοντα άνθρωπο σε έναν άλλον τέτοιον διωκόμενο και πάσχοντα.
Ποιοι είναι εκείνοι που «επιθυμούν να ζουν ευσεβώς»;
Ο απόστολος Παύλος έγραψε κατηγορηματικά: «Όλοι». Όχι «πολλοί», όχι «ίσως», όχι «υπό δυσμενείς συνθήκες», όχι «κατά καιρούς». Όχι! Διωχθούν όλοι όσοι ακολουθούν τον Χριστό. Και δεν είπε: «όλοι όσοι ζουν ευσεβώς», αλλά «θέλοντες να ζουν». Ήδη τη στιγμή που κάποιος αποφασίζει να αποστραφεί από την αμαρτία και να ακολουθήσει τον Χριστό, αρχίζει να υποφέρει διώξεις.
Αυτό αναφέρει και η Παλαιά Διαθήκη: «Υιέ μου! αν προσέρχεσαι να υπηρετήσεις τον Κύριο Θεό, ετοίμασε την ψυχή σου για πειρασμό» (Σοφ. Σειρ. 2: 1). Αυτή η καμπή ονομάζεται μετάνοια με την αρχική έννοια της λέξης. Στα ελληνικά, η μετάνοια (μετάνοια) σημαίνει θεμελιώδη αλλαγή του νου ή της κοσμοθεωρίας. Από αυτή τη στιγμή κάθε χριστιανός θα διωχθεί.
Αλλά για να διωχθεί κάποιος, δεν αρκεί απλώς να «ζει ευσεβώς», αλλά «εν Χριστώ Ιησού». Δεν αρκεί να είναι απλώς «καλός άνθρωπος». Η ευσεβής ζωή εν Χριστώ δεν είναι καλοσύνη ή ηθική συμπεριφορά. Είναι η ακολουθία του Χριστού, όπου κι αν πάει. Και ο δρόμος του Χριστού είναι ο δρόμος προς τον Γολγοθά. Ο κόσμος που «κείται εν τω πονηρώ» (1 Ιω. 5: 19) μπορεί να δεχτεί την ηθική, αλλά δεν μπορεί να δεχτεί τον σταυρό του Χριστού, «στους Ιουδαίους σκάνδαλο, στους Έλληνες μωρία» (1 Κορ. 1: 23). Και φυσικά, αυτή είναι η πίστη στον Χριστό: «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος» (Ματθ. 16: 16).
Ποιοι είναι οι διώκτες;
Οι διώκτες μπορούν να χωριστούν σε τρεις κατηγορίες:
- διώκτες εξωτερικοί σε σχέση με την Εκκλησία·
- διώκτες εσωτερικοί σε σχέση με την Εκκλησία·
- διώκτες εσωτερικοί σε σχέση με τον άνθρωπο.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι ανοιχτοί διώκτες της Εκκλησίας, από τον αυτοκράτορα Νέρωνα μέχρι τις μέρες μας. Αυτοί οι άνθρωποι επιδίωξαν να καταστρέψουν την Εκκλησία φυσικά, να αναγκάσουν τους χριστιανούς να αρνηθούν την πίστη τους υπό την απειλή θανάτου, εξορίας, στέρησης περιουσίας και ούτω καθεξής. Αυτοί είναι οι πιο πρωτόγονοι και εύκολα ανιχνεύσιμοι διώκτες, αν και μερικές φορές οι πιο σκληροί. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει επίσης η κοινή γνώμη, η κρατική ιδεολογία και ούτω καθεξής. Αυτά είναι τα χλευάσματα, οι συκοφαντίες, η ακατανόηση, τα ψευδή στερεότυπα.
Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει εκείνους που τυπικά ανήκουν στην Εκκλησία, μερικές φορές κατέχουν ακόμη και ηγετικές θέσεις σε αυτήν, αλλά παρ' όλα αυτά εχθρεύονται εκείνους που ζουν ευσεβώς εν Χριστώ. Για αυτούς ο απόστολος Παύλος έγραψε: «Έχοντες μορφή ευσεβείας, αλλά αρνούμενοι τη δύναμή της» (2 Τιμ. 3: 5). Αυτοί είναι εκείνοι που περισσότερο από τον Χριστό, αγάπησαν τη δόξα, τον πλούτο, τις απολαύσεις. Επίσης εξωτερικά ευσεβείς ασκητές, όπως οι Φαρισαίοι, που και νήστευαν και προσεύχονταν, αλλά, κατά τον λόγο του Χριστού, «άφησαν τα σημαντικότερα του νόμου: την κρίση, το έλεος και την πίστη» (Ματθ. 23: 23). Αυτοί είναι επίσης διάφοροι αιρετικοί, ψευδοδιδάσκαλοι και νεοπατέρες.
Η πιο επικίνδυνη κατηγορία, η τρίτη, είναι τα ίδια τα ανθρώπινα πάθη, ο παλαιός μας άνθρωπος, που ακόμη και στη Γραφή ονομάζεται «σάρκα»: «Η σάρκα επιθυμεί το αντίθετο του πνεύματος, και το πνεύμα το αντίθετο της σάρκας: αυτά αντιτίθενται το ένα στο άλλο…» (Γαλ. 5: 17). Στη συνέχεια ο απόστολος απαριθμεί τι εννοεί με τη λέξη «σάρκα»: «Τα δε έργα της σάρκας είναι φανερά, τα οποία είναι: μοιχεία, πορνεία, ακαθαρσία, ασέλγεια, ειδωλολατρία, μαγεία, μίσος, έριδα, ζήλια, εκρήξεις οργής, ιδιοτελείς φιλοδοξίες, διχόνοιες, σκάνδαλα, αιρέσεις, φθόνος, φόνοι, μέθη, ξέφρενα γλέντια και παρόμοια πράγματα» (Γαλ. 5:19-21).
Γιατί είναι αναπόφευκτος ο διωγμός;
Η απάντηση βρίσκεται στην αρχή κιόλας του Βιβλίου της Γένεσης, όπου περιγράφονται οι συνέπειες της πτώσης του ανθρώπου στην αμαρτία. Απαγγέλλοντας κρίση στο φίδι, ο Θεός του μιλάει ως εξής: «Έχθρα θα βάλω ανάμεσα σε σένα και στη γυναίκα, και ανάμεσα στο σπέρμα σου και στο σπέρμα της...» (Γένεση 3:15). Το «σπέρμα της γυναίκας» εδώ αναφέρεται στον Σωτήρα του κόσμου, τον Ιησού Χριστό, και σε όλους τους οπαδούς Του. Η έχθρα υπάρχει πάντα μεταξύ αυτών και του αρχαίου πειραστή.
Ο Απόστολος Ιωάννης γράφει: «Από τούτο γνωρίζονται τα τέκνα του Θεού και τα τέκνα του διαβόλου· όποιος δεν πράττει δικαιοσύνη δεν είναι από τον Θεό, ούτε όποιος δεν αγαπάει τον αδελφό του» (Α΄ Ιωάννου 3:10). Με άλλα λόγια,
Αν κάποιος δεν έχει αγάπη, θα είναι διώκτης του πλησίον του.
Και ο Ιωάννης συνεχίζει εξηγώντας: «Διότι αυτή είναι η αφήγηση που ακούσατε από την αρχή, ότι πρέπει να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, όχι όπως ο Κάιν, ο οποίος ήταν από τον πονηρό και σκότωσε τον αδελφό του. Και γιατί τον σκότωσε; Επειδή τα δικά του έργα ήταν πονηρά, ενώ των αδελφών του δίκαια» (Α΄ Ιωάννη 3:11-12). Από αυτό μαθαίνουμε ότι
Κάποιος που κάνει το κακό δεν μπορεί να ζήσει ειρηνικά δίπλα σε κάποιον που κάνει το καλό. Αναπόφευκτα θα γίνει ο διώκτης τους.
Είναι όλα όντως τόσο ζοφερά;
Όχι. Ακριβώς το αντίθετο. Ένα από τα παράδοξα του Χριστιανισμού είναι ότι οι ακόλουθοι του Χριστού θα χαίρονται και θα αγαλλιάζουν λόγω του διωγμού, όχι της απελπισίας. Στην Επί του Όρους Ομιλία, ο Χριστός λέει: «Μακάριοι είστε όταν σας ονειδίσουν και σας διώξουν και πουν κάθε είδους κακό εναντίον σας ψευδώς εξαιτίας μου. Χαίρετε και αγαλλιάζετε, γιατί μεγάλη είναι η ανταμοιβή σας στους ουρανούς, γιατί έτσι δίωξαν τους προφήτες που ήταν πριν από εσάς» (Ματθαίος 5:11-12).
Η ανταμοιβή θα έρθει αργότερα, στη Βασιλεία των Ουρανών, αλλά ο Χριστός μας καλεί να χαρούμε τώρα.
Ο Απόστολος Ιάκωβος επαναλαμβάνει την ίδια σκέψη: «Αδελφοί μου, κάθε χαρά να θεωρείτε, όταν περιπέσετε σε διάφορες δοκιμασίες…» (Ιάκωβος 1:2). Ο Απόστολος Παύλος έγραψε επίσης για αυτή τη χαρά στον Τιμόθεο στην ίδια επιστολή: «Γιατί είμαι έτοιμος να προσφερθώ σε σπονδή, και ο καιρός της αναχώρησής μου έχει πλησιάσει. Τον καλό αγώνα αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη φύλαξα. Γι' αυτό μου απομένει το στεφάνι της δικαιοσύνης, το οποίο ο Κύριος, ο δίκαιος Κριτής, θα μου δώσει την ημέρα εκείνη· και όχι μόνο σε μένα, αλλά και σε όλους όσους αγάπησαν την επιφοίτηση Του» (Β' Τιμ. 4:6-8).
Είναι αδύνατο να περιγραφεί με ακρίβεια σε τι συνίσταται αυτή η χαρά. Μόνο όσοι αποφασίζουν να «ζήσουν ευσεβώς εν Χριστώ Ιησού» μπορούν να τη νιώσουν.
